Elektrik Piyasasına Yeni Düzenleme

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, istediği bilgilerin yanlış, eksik veya yanıltıcı olarak verildiğini saptarsa ihtar çekecek. İhtara rağmen aykırı durumlarını devam ettirenlere 500 bin TL para cezası verilecek. Yapılan talep ve işlemlerde kanuna karşı hile veya gerçek dışı beyanda bulunulduğunun tespiti halinde ise lisans iptal edilecek.

Elektrik Piyasası Kanunu Tasarısı'na göre, elektrik piyasası faaliyetleri ile lisanssız faaliyet gösteren kişilerin inceleme ve denetimi Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, elektrik dağıtım şirketlerinin denetimi ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nca yapılacak. Bakanlık elektrik dağıtım şirketlerinin denetimini, kamu kurum ve kuruluşlarına yetki devri suretiyle yaptırabilecek.

Elektrik enerjisi üretmek maksadıyla yapılacak olan üretim tesislerinin su yapısıyla ilgili kısımları ile yapılacak baraj, gölet ve regülatör gibi su yapılarının inşasının inceleme ve denetimi zorunlu olacak. Denetim hizmeti DSİ tarafından yapılacak.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu, istediği bilgilerin yanlış, eksik veya yanıltıcı olarak verildiğini saptarsa veya hiç bilgi verilmezse, 15 gün içinde bilgilerin doğru olarak verilmesi için ihtar çekecek. İhtara rağmen aykırı durumlarını devam ettirenlere, 500 bin TL idari para cezası verilecek. Lisans hükümlerine, Kurul kararlarına ve talimatlara aykırı hareket edildiğinin saptanması halinde, aykırılığın niteliğine göre aykırılığın 30 gün içinde giderilmesi veya tekrarlanmaması ihtar edilecek, yazılı ihtara rağmen aykırı durumlarını devam ettiren veya tekrar edenlere 500 bin TL para cezası kesilecek.

Lisans müracaatında veya lisans yürürlüğü sırasında, lisans verilmesinde aranan şartlar konusunda, gerçek dışı belge sunulması, yanıltıcı bilgi verilmesi veya lisans verilmesini etkileyecek lisans şartlarındaki değişikliklerin Kurula bildirilmemesi halinde 800 bin TL idari para cezası verilecek. Gerçek dışı belge, yanıltıcı bilgi veya lisans şartlarındaki değişikliğin düzeltilmesinin mümkün olmaması ya da 30 gün içinde düzeltilmesi için yapılacak yazılı ihtara rağmen aykırı durumlarını devam ettirenlerin lisansı iptal edilecek.

Lisans süresi boyunca iştirak ilişkisi yasağına aykırı davranışta bulunulması halinde, 30 gün içinde iştirak ilişkisinin düzeltilmesi ihtar edilecek. Yazılı ihtara rağmen aykırı durumlarını devam ettirenlere 900 bin TL para cezası verilecek. Piyasada lisans kapsamı dışında faaliyet gösterildiğinin saptanması halinde kapsam dışı faaliyetin veya aleyhte faaliyetin durdurulması ihtar edilecek. Yapılan yazılı ihtara rağmen aykırı durumlarını devam ettirenlere 1 milyon TL para cezası uygulanacak.

Yapılan talep ve işlemlerde kanuna karşı hile veya gerçek dışı beyanda bulunulduğunun tespiti halinde lisans iptal edilecek.

Para cezasına konu fiilin; ihtar süresi içerisinde giderilmemesi veya tekrarlanması hallerinde para cezaları bir önceki cezanın iki katı oranında artırılarak uygulanacak.

-Uygulanacak yaptırımlar-

Dağıtım şirketinin, mevzuat ihlallerinin dağıtım faaliyetini öngörülen usul ve esaslara uygun biçimde yerine getirmesini kabul edilemeyecek düzeyde aksattığının, mevzuat ihlallerinin dağıtım faaliyetinin niteliğini ya da kalitesini kabul edilemeyecek düzeyde düşürdüğünün belirlenmesi durumunda da şu yaptırımlar uygulanabilecek:

-Lisans sahibi tüzel kişinin yönetim kurulu üyelerinin bir kısmına veya tamamına görevden el çektirilerek yerlerine Kurul tarafından atama yapılacak.

-Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından tarife kapsamında yerine getirilmesi gerekirken getirilmeyen hizmetlerin ve yatırımların mali karşılıkları öncelikle şirketin diğer faaliyetlerinden elde ettiği gelirlerden, yetmemesi halinde mevcut ortakların temettü gelirlerinden ve ortakların mal varlıklarından temin edilecek.

-Dağıtım lisansı sahibi organize sanayi bölgesinin, dağıtım faaliyetini aksattığının, dağıtım faaliyetinin niteliğini ya da kalitesini düşürdüğünün belirlenmesi durumunda lisansı iptal edilecek.

Kurulca dağıtım şirketlerinin yönetim kurullarına atanan üyeler aleyhine görevleri sebebiyle açılan davalar, atamayı yapan Kurum aleyhine açılmış sayılacak ve bu davalarda husumet Kuruma yöneltilecek. Yargılama sonucunda Kurum aleyhine karar verilmesi ve kararın kesinleşmesi sebebiyle Kurumun ödeme yapması halinde bu meblağ ilgililerinden kusurları oranında rücu edilecek.

-Tarifelerin onaylanması-

Düzenlenen ve bir sonraki dönem uygulanması önerilen tarifeler, ilgili tüzel kişi tarafından hazırlanacak ve onaylanmak üzere Kuruma sunulacak. Kurul, uygun bulmadığı tarife tekliflerinin revize edilmesini isteyecek veya gerekmesi halinde resen revize ederek onaylayacak.

Lisans sahibinin, her yıl uygulayacağı tarifelerde yapacağı aylık enflasyon ve lisansında belirtilen diğer hususlarla ilgili ayarlamalar Kurul tarafından onaylanacak.

Kurul onaylı tarifelerin hüküm ve şartları, bu tarifelere tabi olan tüm gerçek ve tüzel kişileri bağlayacak.

Kurulca düzenlemeye tabi tarife türleri şunlar:

-Bağlantı tarifeleri, iletim tarifesi, toptan satış tarifesi, dağıtım tarifeleri, perakende satış tarifeleri, piyasa işletim tarifesi, son kaynak tedarik tarifesi.

Belirli bölgelere veya belirli amaçlara yönelik olarak tüketicilerin desteklenmesi amacıyla sübvansiyon yapılması gerektiğinde, sübvansiyon fiyatlara müdahale edilmeksizin yapılacak.

İletim ve dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından yapılacak altyapı çalışmaları, altyapı kazı ruhsat harcına tabi olmayacak. Ruhsat başvuruları dahil olmak üzere, altyapı çalışmalarında teminat sunulması koşulu aranmayacak.

-Özelleştirme-

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, TEDAŞ, EÜAŞ, bunların müessese, bağlı ortaklık, iştirak, işletme ve işletme birimleri ile varlıklarının özelleştirilmesine yönelik öneri ve görüşlerini Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'na bildirecek.

TEDAŞ'in faaliyet alanında yer alan, dağıtım faaliyeti için gerekli olan işletme ve varlıklar üzerinde, mülkiyeti saklı kalmak kaydı ile TEDAŞ ile belirlenen dağıtım bölgelerinde faaliyet göstermek üzere kurulan elektrik dağıtım şirketleri arasında işletme hakkı devir sözleşmesi düzenlenebilecek.

Özelleştirme uygulamaları sırasında ve sonrasında, dağıtım faaliyetinde yer alan herhangi bir gerçek veya özel sektör tüzel kişisinin, kontrol ettiği dağıtım şirketleri uhdesindeki bölgelerde dağıtılan toplam elektrik enerjisi miktarı, bir önceki yıl tüm dağıtım bölgelerinde dağıtılan elektrik enerjisi miktarının yüzde 30'undan fazla olamayacak.

EÜAŞ veya müessese, bağlı ortaklık, iştirak, işletme ve işletme birimleri ile varlıkları özelleştirme programına alınsa bile bunların bağlı oldukları bakanlık veya kurumların, ilgileri ve mülkiyetinin bağlı bulundukları kurum veya kuruluşlara aidiyeti aynen devam edecek. Ancak, bu kuruluşların özelleştirmeye hazırlanmalarına yönelik teknik, mali, idari ve hukuki işlemler, personele ilişkin işlemler ve özelleştirilmelerine ilişkin iş ve işlemler ilgili kanun çerçevesinde gerçekleştirilecek.

Bu kuruluşların ve bu kapsamda oluşturulabilecek yeni anonim şirketlerin yönetim kurulu başkanlığı ve üyelikleri, tasfiye kurulu üyelikleri ve genel müdürlükleriyle ait oldukları kuruluşlardan ayrı olarak özelleştirme programına alınan ve anonim şirkete dönüştürülmelerine gerek görülmeyen müesseselerde, müessese müdürlükleri ve yönetim komitelerine, işletme ve işletme birimlerinde bunların müdürlüklerine yapılacak atamalar ve bu görevlerden alınma işlemlerine ilişkin olarak Başbakan'a teklifte bulunma yetkisi Bakana ait olacak. Başbakan bu maddeyle ilgili yetkisini Bakana devredebilecek.

Yapılacak özelleştirme, satış ve hisse devriyle ilgili işlemler aşamasında, Hazine Müsteşarlığı'nın taraf olduğu veya garantör olduğu iç ve dış ikraz anlaşmaları çerçevesinde, ilgili elektrik üretim ve iletim tesislerinin finansmanı amacıyla gerçekleştirilen yatırımlardan doğan mali yükümlülükler, EÜAŞ, TEİAŞ, Hazine Müsteşarlığı ve Özelleştirme İdaresi Başkanlığı arasında yapılacak protokol ile tespit edilecek

(Sürecek)

Muhabir: Coşkun Ergül

Yayıncı: Kudret Topçu - TBMM