"Mısır'da Toplu Kıyım ve 'Vekaleten İç Savaş' Yürütülmektedir"

FATİH OKUMUŞ - Mısır'ın şeffaf ve serbest seçimlerle iş başına gelen ilk Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi'nin danışmanı Kıpti düşünür Refik Habib, ülkede yaşanan katliamları "vekaleten iç savaş" olarak tanımladı.

İnternet sayfasından yayımladığı makalesinde Habib, "Mısır'da toplu kıyım ve 'vekaleten iç savaş yürütülmektedir. Kanlı 14 Ağustos gününden sonra Mısır, modern tarihinin yeni bir aşamasına girdi. Mısır tarihinde ilk olarak bir siyasi hareket, toplumun çoğunluğunu teşkil etmesine rağmen hedef alındı. İlk defa, İslami akımı hedef alan toplu bir kıyım işlendi" ifadelerini kullandı.

Habib 'vekaleten iç savaş' tanımlamasına şöyle açıklık getirdi:

"Mısır vekaleten yürütülen bir iç savaş aşamasına geçmiştir. Toplumun bir kesimi silahlı kuvvetler eliyle toplumun diğer bir kesimine karşı savaş yürütmektedir. Güvenlik güçleri de toplumun bir kesimi adına diğer kesimini yok etme mücadelesine girişmiştir."

"Sanki tarihin tekerleği birkaç saniye için durdu ve sonra yeniden dönmeye başladı"

"Siyasi düşmanlık yüzünden toplumun önemli bir kesiminin kanlı bir şekilde tasfiye edilmesinin diğer bir kesim tarafından sevinçle karşılandığını" vurgulayan Habib "Bu, modern Mısır tarihinin dönüm noktalarından biriydi. Askeri darbeden önce her şey çok farklıydı. Kanlı müdahale öncesi ve sonrası da her şey çok farklıydı. Katliam işlenirken sanki tarihin tekerleği birkaç saniye için durdu ve sonra yeniden dönmeye başladı" yorumunu yaptı.

Mursi'nin Hristiyan danışmanı Refik Habib süreçten en çok Hristiyanların zarar gördüğünü şöyle savundu:

"Askeri darbeyi planlayanlar, toplumsal bir tabana, özellikle Hristiyan kitlenin desteğine ihtiyaç duyuyorlardı. Ayrıca Kıptileri bu siyasi çekişmenin içine çekmenin onları şamar oğlanı haline getireceğini de gayet iyi biliyorlardı. Askeri darbe ve darbe karşıtı gösterilere kanlı müdahale, toplumda öfke patlamasına ve kaosa yol açtı. Darbeyi simgelediği düşünülen, darbeyle özdeşleştirilen her şeye ve her yere karşı bir öfke var. Ordu ve devlet kurumları yanında kiliseler ve Hristiyanlar da bu öfkeden en büyük payı aldı. Darbeyi planlayanların dini ve etnik bir sorunu da planlarına dahil ettiklerini düşünüyorum."

Toplumsal cinnet

Makalesinde darbecilerin barışçıl gösterilere şiddetle müdahale etmek suretiyle halkın yüreğine korku saldığını, olayları aktarmak isteyen birçok gazetecinin kurşunlara hedef olduğunu hatırlatan Habib, kara propagandanın halkı kendi duygularına karşı yabancılaştırarak cinnete sevkettiğini belirtti.

Habib, "Darbe destekçisi basının kara propagandası 'toplumsal alinasyona (cinnete)' zemin hazırlayarak bir Mısırlının diğer bir Mısırlıyı o da kendisi gibi bir Mısırlı değilmiş gibi öldürmesine izin verdi. Böylece derin bir toplumsal kırılma yaşandı. Bir kişinin kanının dökülmesi 'mübah' sayılınca onun ailesine ve çevresine de sirayet eden tehlike içtimai bağların çözülmesine yol açtı" sözleriyle tehlikeye dikkati çekti.

Bu değerlendirmelerinde Refik Habib'in psikoloji kuramlarını siyaset  sosyolojisi alanına uyarladığı kaydediliyor. Habib, Kahire Üniversitesi'ndeki psikoloji eğitiminin yanı sıra Aynu'ş-Şems Üniversitesi'nde psikoloji doktorası yapmıştı.

Çözüm barışçıl direnişin zaferi

"Barışçıl gösterilerin düzenlendiği meydanlara kanlı müdahale gerçekleştiren, şehit cenazelerini hatta canlı canlı yaralıları yakan, sahra hastanesini ve Rabiatul Adeviyye Camisi'ni ateşe veren, baltacıları her yerde yangın çıkarmaya teşvik eden darbecilerin tek amacının göstericileri şiddete şiddetle karşılık vermeye zorlamak" olduğunu savunan Habib, Müslüman Kardeşler (İhvan) yöneticilerinin, örgütleri üzerinde kontrolü kaybetmesinin veya barışçıl gösterilere destek veren İhvan dışı İslami grupların şiddete yönelme ihtimali olduğunu kaydetti. Habib, böyle bir şeyin tehlikeli olacağını ifade etti.

Refik Habib makalesinde muhtemel senaryoları sıraladıktan sonra Mısır'ın selameti için en hayırlı senaryonun barışçıl direniş olduğunu vurguladı. - İstanbul