TSK Disiplin Kanunu Değişiyor

Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) Disiplin Kanunu Tasarısı'na göre, disiplinsizlik veya suç teşkil edebilecek bir fiili nedeniyle hakkında yapılan inceleme ve araştırmanın sıhhatli devam etmesi amacıyla, görevi başında kalmasında sakınca görülecek subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş veya sözleşmeli erbaş ve erler idari izinli sayılarak görevlerinden geçici olarak uzaklaştırılabilecek.

Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) Disiplin Kanunu Tasarısı, TBMM Başkanlığı'na sunuldu.

Tasarıya göre, erbaş ve erlere izinsizlik, ilave hizmet yükleme, oda hapsi ve hizmetten men olmak üzere dört çeşit ceza verilebilecek. İzinsizlik, ilave hizmet yükleme ve oda hapsi cezaları disiplin amirleri tarafından; hizmetten men cezası ise disiplin kurulları tarafından verilecek.

-Oda hapsi cezası-

Tasarıyla oda hapsi cezasının verilmesine ilişkin esaslar da belirlendi. Oda hapsi cezası tek bir istisna haricinde barış zamanında kaldırıldı. Bu cezanın barış zamanında verilmesine yönelik tek istisna, karasuları dışında bulunan gemilerde işlenen disiplinsizlik halleri olarak belirlendi.

Hizmetten men cezası, "Hizmetten men cezasının felsefesi, disiplini bozan erbaş ve erin, bozulan disiplinin süratle yeniden sağlanması amacıyla disiplini bozduğu askeri ortamdan, yani hizmetten uzaklaştırılması" şeklinde tanımlandı. Bu şekilde hizmetten uzaklaştırılmış olan erbaş ve er günlük eğitim faaliyet takviminde yer alan eğitimlere iştirak ettirilmeyecek. Ancak bu erbaş ve erler, günlük eğitim faaliyetleri haricindeki diğer idari faaliyetlere, uyulması gereken kurallara göre iştirak edecekler. Ayrıca bu personele, birliğinde yürütülen müşterek faaliyetlere ilişkin (örneğin yemekhane temizliği, koğuşların bakım gebe temizliği ve benzeri) veya ihtiyaç duyulan diğer askeri hizmet ve görevler de verilebilecek.

Hizmetten men cezasının yerine getirilmesi esnasında, erbaş ve er, statüsü gereği uymak zorunda olduğu tüm kurallara riayet edecek. Örneğin, yat saati, banyo saati, yemek saati gibi birliğin müşterek olarak hareket ettiği tüm kurallara uymak zorunda. Aksi davranışlara, Kanundaki hükümlere uygun olarak disiplin cezası verilebilecek.

Bu ceza sadece disiplin kurulları tarafından verilebilecek ve cezanın miktarı da 7 ile 15 güne kadar olabilecek.

-İlave hizmet yükleme cezası günde 8 saatten fazla olmayacak-

İlave hizmet yükleme cezası; erbaş ve erin, mesai içinde, mesai sonrasında veya hafta sonu tatil günlerinde, nöbet hizmeti dahil askeri hizmetlerde veya disiplinsiz davranışının ıslah edilmesine katkı sağlayacağı düşünülen ve bu kapsamda cezayı veren disiplin amirleri tarafından belirlenen bir vazifede aralıklı veya sürekli olarak ve günde sekiz saatten fazla olmamak üzere verilebilecek.

Oda hapsi cezası; bu amaçla tahsis edilecek hapis odasında yerine getirilecek. Hapis odalarının kapısında nöbetçi bulundurulacak. Oda hapsi cezası alan erbaş ve erler, cezanın yerine getirilmesi sırasında gerektiğinde askeri hizmetlerde kullanılabilecek.

Disiplin cezalarının türü ve miktarı; erbaş ve erin hizmet ve disiplin safahatı ile eylemin niteliği gözönüne alınarak disiplin amirleri tarafından takdir edilecek. Disiplin amirleri, erbaş ve erin olumlu hizmet safahatını dikkate alarak disiplin cezası vermeyebilecek.

-Görevden geçici olarak uzaklaştırma-

Tasarıya göre; disiplinsizlik veya suç teşkil edebilecek bir fiili nedeniyle hakkında yapılan inceleme ve araştırmanın emniyetli ve sıhhatli olarak devam etmesi amacıyla, görevi başında kalmasında sakınca görülecek subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş veya sözleşmeli erbaş ve erler idari izinli sayılarak görevlerinden geçici olarak uzaklaştırılabilecek.

Geçici olarak görevden uzaklaştırma kararı; sıralı disiplin amirlerinden birisinin veya disiplin soruşturmacılarının teklifi üzerine ya da doğrudan disiplin amiri konumundaki asgari tugay ve eşiti ile daha üst seviyedeki birlik, karargah veya kurum amirleri tarafından, on beş iş gününe kadar verilebilecek. İhtiyaç duyulması halinde bu süre bir katına kadar artırılabilecek.

Görevden uzaklaştırma tedbiri, süresi sonunda başka bir işleme gerek kalmadan ortadan kalkacağı gibi, gerek görülmesi veya görevden uzaklaştırmaya neden olan fiilin herhangi bir suç veya disiplinsizlik teşkil etmediğinin anlaşılması halinde kararı veren disiplin amiri tarafından sürenin tamamlanmasından önce de kaldırılabilecek. Görevden ayrı kalınan süre hizmetten sayılacak. Bu süre içinde ilgili personelin "asker kişi" sıfatı devam edecek, ancak emir veremeyecek.

Yapılan soruşturma sonunda, görevine devam etmesinde kendisi veya birliği açısından sakıncalar bulunduğuna karar verilen subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş veya sözleşmeli erbaş ve erin başka bir göreve atanması, kısa süreliğine görevden uzaklaştırmaya yetkili makamlar tarafından ilgili personeli atamaya yetkili makama teklif edilebilecek.

Atamaya yetkili makam tarafından, resen veya yapılan teklifin uygun görülmesi üzerine, ilgili personel zamana bağlı olmaksızın bulunduğu garnizonda veya başka garnizonda durumuna uygun başka bir kadroya ya da komutanlık emrine atanacak.

-Disiplin cezaları idari işlemlerde dikkate alınacak-

Tasarıya göre; disiplin cezaları ve diğer idari yaptırımlara ilişkin bilgi ve belgeler, ilgililerin şahsi dosyalarına konularak muhafaza edilir ve kayıt altına alınacak. Disiplin cezaları ve diğer idari yaptırımlar, nitelik ve niceliklerine uygun olarak; personel hakkında yapılacak sicil, terfi, atama, ayırma, ilişik kesme, sözleşme feshi, özellikli görevlere seçim ve benzeri idari işlemlerde göz önünde bulundurulacak.

Disiplin kurulları tarafından verilen hizmetten men cezası ile oda hapsi cezaları, yedek subaylar ile erbaş ve erlerin askerlik hizmet sürelerine eklenecek ve bu kişiler o süre kadar geç terhis edilecek. Yükümlülük süresinin uzaması halinde, personele özlük hakları statüsüne uygun olarak ödenmeye devam edilecek.

Tasarıya göre, disiplin kurulları; asgari binbaşı rütbesinde bir başkan ile meslekte beş yılını tamamlamış, başkandan kıdemsiz bir subay ve bir astsubay üye olmak üzere, disiplinsizlik yapan personelin astı olmayan toplam üç kişiden oluşacak.

Kurulun başkan ve üyeleri her yılın Aralık ayında bir yıllığına görevlendirilebilecek ve kurul üyeleri, zorunlu nedenler hariç görev süresi içinde değiştirilemeyecekler. Görev süresi bitenler yeniden görevlendirilebilecek. Başkan veya üyelerin olmadığı zamanlarda görev yapmak üzere asıl üye sayısı kadar yedek üye bulunacak. Başkanın olmadığı zamanlarda en kıdemli üye başkanlık yapacak.

Teşkilatında disiplin kurulu kurulan komutan veya askeri kurum amiri hakkındaki disiplin tahkikatı bir üst komutanlık veya askeri kurum amiri teşkilatında kurulan disiplin kurulunda yapılacak. General ve amiraller hakkındaki tahkikat ise Genelkurmay Başkanlığı Disiplin Kurulu'nda yapılacak.

-Disiplin subayı-

Tasarıya göre; teşkilatında disiplin kurulu kurulan komutanlıklar veya askeri kurum amirlikleri ile Milli Savunma Bakanlığı'nda bir disiplin subayı bulunacak.

Disiplin subayı, askeri hakim sınıfına mensup subaylar arasından atanabilecek.

Askeri hakim sınıfına mensup subaylar arasından atanmış olan disiplin subayının veya bu görevi yapan adli müşavir veya yardımcısının bulunmaması yahut görevini yapmasını engelleyici sebeplerin bulunması halinde, disiplin subaylığı görevi atama veya görevlendirme suretiyle diğer sınıflara mensup subaylar tarafından yapılacak.

Atama yapılmaması hallerinde disiplin subayı, teşkilatında disiplin kurulu kurulan komutan veya askeri kurum amiri ile Milli Savunma Bakanı tarafından kıt'ada en az bir yıl hizmet görmüş olan ve taksirli suçlar dışında bir suçtan hükümlü bulunmayan subaylar arasından görevlendirilebilecek. İhtiyaç duyulması halinde, bir subay veya astsubay disiplin subayı yardımcısı olarak görevlendirilebilecek veya atanabilecek.

Disiplin subayının görevleri tasarıda, "teşkilatında bulunduğu komutana adli ve disiplin konularında danışmanlık yapmak, disiplin kurulunun yapacağı işlemleri koordine etmek, adli konular ile ilgili yazışma ve diğer idari işlemleri yürütmek ve kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak" olarak sıralandı.

(Sürecek)

Muhabir: Ali Eyvaz

Yayıncı: Sefa Salantur - TBMM