Sanayicinin Vergi Tepkisi

Salih TEKİN-Zafer KUMRU/ERZURUM, (DHA)

DÜNYA Bankası Türkiye Direktörü Ulrich Zachau, Türkiye'de çok daha sağlıklı bir ekonomik büyümenin yolunun kayıtdışılıkla mücadeleden geçtiğini söyledi. Paneli izleyen Erzurumlu sanayici Efrahim Güngör, engellemelere rağmen kürsiye çıkarak vergilerden şikayetçi oldu.

Erzurum Vergi Dairesi Başkanlığı, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Erzurum Ticaret ve Sanayi Odası (ETSO) ve Dünya Bankası işbirliğiyle organize edilen 'Kayıt Dışılıkla Mücadele Fırsatlar, Zorluklar ve Politika Önerileri' konulu panel, Atatürk Üniversitesi Kültür ve Gösteri Merkezi'nde yapıldı. Dünya Bankası tarafından hazırlanan 'Türkiye Ülke Ekonomik Raporu'nun da tanıtımının yapıldığı panelde konuşan Dünya Bankası Türkiye Direktörü Ulrich Zachau, kayıt dışılığın ekonomi üzerindeki olumsuz etkilerine değindi. Türkiye'nin, ekonomik açıdan sağlıklı büyümeyi gerçekleştirebilecek enstrümanlara sahip olduğunu anlatan Ulrich Zachau, "Kayıt dışılık ciddi sorundur. Bu sorun, firmaları, çalışanları ve onların ailelerini de olumsuz yönde etkilemektedir. Türkiye'de kayıt dışılığı teşvik eden takım faktörler vardır. Ülkedeki çalışan nüfusu göz önünde bulunduracak olursak, işgücü piyasalarının daha esnek hale getirilmesi ve bu sayede kayıt dışılığın azaltılması mümkündür. Kayıt dışılığı azaltmak suretiyle, yeni iş imkanlarının oluşturulabileceğini hepimiz biliyoruz" diye konuştu.

Kayıt dışılığın, az sayıda insanın yüksek miktarlarda vergi ödemesi anlamına geldiğini kaydeden Direktör Zachau, bu yükünün toplumun tüm kesimlerine maliyet olarak yansıdığını belirtti. Hangi sektörde olursa olsun, ekonomik faaliyet içerisinde bulunan tüm firmaların ve işgücünü temsil eden çalışanların gerektiği gibi kayıt altına alınmaması halinde, ekonomik faaliyetlerin bir değer kaybıyla karşı karşıya kalacağını vurgulayan Zachau, "Kayıt dışılıkla çok ciddi mücadelelerin verildiği ekonomilerde, çalışanlar, ne kadar çok çalışırlarsa o kadar çok kazanacaklarını bilirler. Bu nedenle hem kendilerine, hem de işverenlerine faydalı olur, ekonomik değer üretilmesini sağlarlar" diye konuştu.

Türkiye'de esnek istihdam politikalarına ihtiyaç duyulduğunu anlatan Dünya Bankası Türkiye Direktörü Ulrich Zachau, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Çalışanları ve işverenleri koruma noktasında daha esnek istihdam politikaları uygulayarak, kayıt dışılıkla etkin mücadele verilebilir. İşsizlik yardımlarını geliştirmek ve esnek zamanlı çalışma koşulları oluşturmakta, yine mücadelenin önemli parçası olacaktır. Genel anlamda kayıt dışılıkla etkin mücadele, ülkenin sosyal yapısına olan güveni de artırır."

Türkiye'de açık ve canlı bir ekonomi bulunduğuna dikkati çeken Direktör Ulrich Zachau, bu ekonominin kayıt altına alınması halinde, çok daha sağlıklı bir ekonomik büyümenin mümkün hale gelebileceğini, ekledi.

Panelde daha sonra Dünya Bankası tarafından hazırlanan 'Türkiye Ülke Ekonomik Raporu'nun tanıtımı yapıldı. Kıdemli Ekonomist Kamer Karakum'un yaptığı sunumun ardından Erzurum Vergi Dairesi Başkanlığı'ndan Gelir İdaresi Grup Müdür Vekili Fatih Dağlı'nın başkanlık ettiği panel yapıldı. ETSO'dan Nazım Akıllıoğlu, Atatürk Üniversitesi'nden Doç.Dr. Şafak Ertan Çomaklı, Gelir İdaresi Başkan Yardımcısı Mustafa Güneş, kayıtdışılıkla mücadele konusunda konuşma yaptı.

Panelin soru cevap bölümünde Erzurumlu sanayici Efrahim Güngör, yüksek vergi oranlarından yakındı. Soru sormak için aldığı mikrofonu veren Güngör, kürsüye çıkarak buradan konuşmak istedi. Görevlilerin zaman konusunda uyarılarına tepki gösteren Güngör, Dünya Bankası Direktörü Ulrich Zachau ve Gelir İdaresi Başkan Yardımcısı Güneş'e vergilerdeki yükseklik nedeniyle kayıt dışılık olduğunu söyledi. SSK primlerinin yüksekliğini anlatan Güngör, "1 işçi çalıştırıyor, 600 lira maaş veriyorsunuz, 300 lira da vergi ödüyorsunuz. Bu çok yüksek" dedi. Güngör, KDV oranlarının yüzde 2- 6 arasında, gelir vergisinin yüzde 5-15, kurumlar vergisinin de yüzde 10-20 aralığında olmasının kayıtdışılığı önleyeceğini belirtti.

Sanayici Efrahim Güngör'ün konuşma metnini alan Gelir İdaresi Başkan Yardımcısı Mustafa Güneş, "Hepsini not aldım, kendisinden de notlarını yazılı olarak aldık. Söylediklerine genel hatlarıyla katılmamak mümkün değil. Vergi yükünün ağırlığı falan. Kimse kayıtdışı kalmak istemez. Sebepleri irdelerken özüne girildiğinde yükün ağırlığı, maliyetlerin yüksekliği konular geliyor" dedi.