Zengezur Koridoru Garantisi ve Dev Gaz Anlaşması

(ANKARA) - Bakü Enerji Haftası'nın açılışında konuşan Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Zengezur Koridoru'nun geçen sene varılan anlaşmaya uygun olarak inşa edileceğini vurgularken; ABD Başkanı Donald Trump yolladığı mesajda, "Ermenistan ile Azerbaycan arasında kalıcı bir barış sağladık" dedi. Etkinlik kapsamında Türkiye ile Azerbaycan arasında 33 milyar metreküplük anlaşma imzalandı.

Hazar Bölgesi'nin en prestijli enerji etkinliklerinden olan Bakü Enerji Haftası, dün başladı. 30 yılı aşkın süredir uluslararası enerji sektörünün önde gelen aktörlerini bir araya getiren etkinlik, küresel enerji liderlerini, hükümet temsilcilerini, yatırımcıları ve şirketleri bir araya getiriyor. Petrol-gaz, yenilenebilir enerji, temiz enerji ve sürdürülebilirlik gibi konuların ele alındığı etkinlik, Azerbaycan'ın enerji diplomasisi, Avrupa'ya gaz arzı ve yenilenebilir hedefleri açısından kilit bir platform olarak değerlendiriliyor. Bakü Expo Merkezi'nde 3 Haziran'a kadar sürecek etkinlik kapsamında 31. Uluslararası Hazar Petrol ve Gaz Fuarı, 14. Hazar Uluslararası Temiz Enerji Fuarı ve 31. Bakü Enerji Forumu düzenlenecek.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, yaptığı açılış konuşmasında ulaştırma ve altyapı projelerine verilen önemi dile getirirken, ABD Başkanı Donald Trump'ın enerji sektöründeki gidişatı yeniden normale döndürdüğü için ayrı bir minettarlık hak ettiğini kaydetti. Aliyev, "Hepimizin bildiği gibi, uzun yıllar boyunca petrol ve gaz üretimi yapan ülkeler ve şirketler şeytanlaştırıldı, bazen şantaja maruz kaldı, gezegeni mahvettikleri suçlamasıyla karşı karşıya kaldı ve hiçbir dayanak olmadan köşeye sıkıştırıldı. Başkan Trump bu eğilimi değiştirdi ve bu gerçekten kayda değer bir şeydi. Çünkü hepimiz biliyoruz ki bazı büyük petrol şirketleri, sözde modern eğilimlere uyum sağlamak için isimlerini bile değiştirmişti" ifadelerini kullandı.

Geçmişte Azerbaycan'ın kötü koşullarda olduğunu kaydeden Aliyev, "Bugün Azerbaycan'a bakıp bu dönüşümü, bu zenginliği nasıl kullandığımızı, sosyal altyapıya, eğitime, sağlık hizmetlerine ve enerji geliştirmeye nasıl yeniden yatırım yaptığımızı gördüğümüzde, ülkelerin bu şekilde gelişmesi gerektiğini anlarız. Bu, bugün 1990'ların başında bizim yaşadığımız sorunların aynısını az çok yaşayan diğer birçok ülke için de izlenmesi gereken yoldur" dedi. Aliyev, bugün Azerbaycan'ın ekonomik performansının oldukça olumlu olduğunu vurguladı.

ALİYEV, ZENGEZUR KORİDORU'NA DA DEĞİNDİ

Aliyev, coğrafyanın genişliğine dikkat çekerek, ulaşım bağlantılarının yalnızca ulaşımdan ibaret olmadığını söyledi. Demiryolu ve karayolu altyapısına yaptıkları yatırımlarla yeni ulaşım koridorları açtıklarını ve kıtalar arasında bağlantı kurduklarını belirten Aliyev, "Doğu-Batı Koridoru başarıyla işliyor. Doğu-Batı Koridoru'nun bir başka kolu olacak Zengezur Koridoru, 8 Ağustos'ta ABD Başkanı, Ermenistan Başbakanı ve benim Beyaz Saray'da imzaladığımız belgeye uygun olarak kesinlikle inşa edilecektir" diye konuştu.

TRUMP: ERMENİSTAN İLE AZERBAYCAN ARASINDA KALICI BARIŞ SAĞLADIK

Açılışta ABD Başkanı Donald Trump ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer'in mesajları okundu. ABD Başkanı Donald Trump, ABD ve Azerbaycan'ın hidrokarbon sektöründe uzun bir iş birliği geçmişine sahip olduğunu kaydederek, "ABD, Azerbaycan'ın petrol ve gaz endüstrisinin en büyük destekçisi olmuştur ve küresel enerji güvenliği konusundaki temel ortaklığımızın önümüzdeki yıllarda daha da hayati bir önem kazanacağına yürekten inanıyorum" dedi. 8 Ağustos 2025 tarihinde Beyaz Saray'da imzalanan anlaşmaya atıfta bulunan Trump, "Ermenistan ile Azerbaycan arasında kalıcı bir barış sağladık. Bildiğiniz gibi, bölgesel enerji entegrasyonu, tarihi 8 Ağustos Barış Zirvesi'nin temel taşlarından biridir. Yönetimim, paziran ayında bu konu hakkında verimli görüşmeler yapılmasını dört gözle bekliyor" ifadelerini kullandı.

ERDOĞAN, SURİYE'YE BAŞLAYAN GAZ TEDARİKİNİN ÖNEMİNİ URGULADI

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın mesajı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından okundu. Bölge için hayal olarak nitelendirilen birçok mega projeyi, Azerbaycan ile birlikte başarıyla hayata geçirmeyi sürdürdüklerini belirten Erdoğan, Azerbaycan ile başlattıkları ve Gürcistan'ın katkılarıyla tamamladıkları "Bakü-Tiflis-Ceyhan", "Bakü-Tiflis-Erzurum" ve TANAP boru hattı gibi projelere değindi. Erdoğan, "Azeri-Çırak-Güneşli" ve "Şahdeniz" ortaklığı suretiyle Azerbaycan'la iş birliğinin daha da derinleştiğine vurgu yaptı.

Erdoğan, "Geçtiğimiz yıl hizmete giren 'Iğdır-Nahçıvan boru hattı' Nahçıvan bölgesinin enerji arz güvenliğini desteklemiş, pekiştirmiştir. Türkiye-Azerbaycan arasındaki elektrik bağlantıları bizler için stratejik önemde olmayı sürdürüyor. İnşallah, Türkiye, Azerbaycan, Gürcistan ve Bulgaristan arasında 'Yeşil Elektrik İletimi ve Ticareti' projesinin hayata geçirilmesiyle birlikte tüm bölgemizin enerji güvenliğine de katkı sunmayı temenni ediyoruz" ifadelerini kullandı.

Erdoğan, "Aynı şekilde geçtiğimiz ağustos ayında Türkiye-Azerbaycan ortak girişimi sonucunda Suriye'ye başlayan gaz tedarikinin bu ülkenin kalkınmasına ve bölgesel güvenliğe katkıları tartışılmazdır. Türkmen gazının Azerbaycan ve Türkiye üzerinden ihracı hususunda iş birliğimizi geliştirmek için önümüzde büyük fırsatlar bulunmaktadır. Kazakistan'ın doğal kaynaklarının Batı pazarlarına ulaştırılmasında Bakü-Tiflis-Ceyhan hattının daha da artarak kullanıldığına şahit oluyoruz" dedi.

15 YILLIK DOĞAL GAZ TEDARİK ANLAŞMASI İMZALANDI

Bakü Enerji Haftası kapsamında, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev'in de katılımıyla BOTAŞ ile SOCAR, TotalEnergies ve ADNOC arasında 15 yıllık yeni bir doğal gaz tedarik anlaşması imzalandı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, "Söz konusu anlaşmayla Absheron sahasındaki yeni üretim yatırımları kapsamında 2029 yılından itibaren ülkemize toplam 33 milyar metreküp doğal gaz arzı sağlanacak" bilgisine yer verildi.

ENERJİ DİPLOMASİSİ...

Bakan Bayraktar, etkinliğin ilk gününde çeşitli temaslarda bulundu. Aliyev ile Uluslararası Hazar Petrol ve Gaz Fuarı'ndaki stantları ziyaret eden Bayraktar, "Ülkemizde ve küresel çapta hidrokarbon arama ve üretim faaliyetleri yürüten milli şirketimiz TPAO'nun standında Sayın Aliyev'i ağırlayarak, şirketimizin devam eden projeleri ve vizyonu hakkında kendilerine bilgi arz ettik" dedi.

Ukrayna Başbakan Birinci Yardımcısı ve Enerji Bakanı Denys Shmyhal ile bir araya gelen Bayraktar, görüşmede iki ülke arasındaki enerji iş birliği fırsatlarını ve bölgesel enerji arz güvenliğine ilişkin son gelişmeleri kapsamlı bir şekilde ele aldıklarını bildirdi.

Bayraktar, Özbekistan Enerji Bakanı Jurabek Mirzamahmudov, Mısır Petrol ve Maden Kaynakları Bakanı Karim Badawi, ABD Ekonomi, Enerji ve Ticari İşlerden Sorumlu Dışişleri Müsteşar Yardımcısı Caleb Orr, Kazakistan Enerji Bakanı Yerlan Akkenzhenov ve Chevron Eurasia Başkanı Derek Magness ile de görüşmeler yaptı. Bayraktar, "Dirençli ve Çeşitlendirilmiş Bir Enerji Geleceği için Uluslararası İş Birliği" temasıyla düzenlenen Bakanlar Oturumu'na, "Orta Asya'da Yenilenebilir Enerji Odaklı Enerji Dönüşümünün Teşvik Edilmesi" konulu Bakanlar Diyaloğu Oturumu'na ve D-8 Enerji Bakanları Birinci Toplantısı'na da katıldı.