Balçova'da Köy Enstitülerinin Kuruluş Yıldönümü Kutlandı

Cumhuriyet'in ilk yıllarında kurulan ve Dünyadaki en önemli eğitim programlarından birisi dolarak kabul edilen Köy Enstitüleri'nin kuruluş yıldönümünü Balçova Belediyesi, Yeni Kuşak Köy Enstitüleri ve Balçova Eğitimciler Derneği tarafından düzenlenen panelle kutladı. Panelde Çağdaş Yaşamı Destekleme Vakfı Kurucusu Prof.Dr. Türkan Saylan'a Yeni Kuşak Köy Enstitüleri 2008 Aydınlanma Onur Ödülü verildi.

Yeni Kuşak Köy Enstitüleri Genel Başkanı Kemal Kocabaş'ın yönettiği Doktor Engin Tonguç, Prof Dr Türkan Minibaş, Prof. Dr Türkan Saylan, CHP Yalova Milletvekili Muharrem İnce konuşmacı olarak katıldığı panel, 9 Eylül Üniversitesi Devlet Konservatuarı Oda Müziği Sınıfı'nın dinletisi ile başladı. Dinletinin ardından Köy Enstitülerinin gelişimini ve çalışmaları anlatan Prof. Dr. Oğuz Makal yönetiminde çekilen Mandolinli Kız adlı belgesel film gösterimi yapıldı Panelin açılış konuşmasını yapan Balçova Belediye Başkanı Mehmet Ali Çalkaya, Köy Enstitüleri'nin yarım kalmış bir proje olduğnu olduğunu belirterek, "Ülkemizde her yıl eğitim modeli değiştiriliyor. 68 yıl öncesine gittiğimizde köy enstitüleri sisteminin doğru olduğu yönünde hem fikiriz. Oluşturulan sadece eğitim sistemi değildi. Orada bağımsız, çağdaş insanlar yetiştirilmiştir. Köy enstitüleri Türkiye'nin en büyük gerçeğidir" dedi.

Karşı devrim sürecinin 1950'lerden bu yana artarak kendini gösterdiğini bugün en yüksek noktada bulunduğunu kaydeden Çalkaya, "En uygun değişim modeli köy enstitülerinden geçer. Bu yüzden köy enstitülerinde ne yapılmışsa bugün Balçova'da onu uyguluyoruz. Semtevlerimizde 4 yılda 5 bin kadınımız eğitimden geçti. Eğitim içinde üretim, üretim içinde eğitim gördüler. 3 bin 500 gencimiz hergün spor yapıyor. 1980 sonrası gençliğimizi yok ettiler. Türkiye'nin her yerini Kızılcık, Hasanoğlan, Ortaklar yaptığımız gün rahat uyuyacağız" diye konuştu.

Yeni kuşak Köy Enstitüleri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Kemal Kocabaş, 68 yıl sonra köy enstitülerinin özlemle anılmasının dünya literatüründe bulunmadığını söyledi. Türkiye'de aydınlık eğitim reformu yapılmaması durumunda ülkenin Avrupa'nın ucuz iş gücü haline dönüşeceğini vurgulayan Kocabaş, "Eğitim kurumlarımızda çocuklarımız gelişmeden mezun oluyor. Biz, Türkiye'nin geçmişindeki yarını konuşuyoruz. Günümüzde okullarımız eğitim cenneti değil. Buradan, 2006 yılında aydınlanma onur ödülümüzü kabul eden İlhan Selçuk'a hastane odasına kırmızı karanfiller gönderiyoruz" diye konuştu.

Daha sonra Çalkaya, Dr. Engin Tonguç ve Kocabaş, Prof. Dr.Türkan Saylan'a 2008 Aydınlanma Onur Ödülü'nü verdi. Saylan, "Türkiye, bugün harap edilmiş vaziyette. Köy enstitülerini kuranlar eğitim devrimini hayal etmişler, sonrasında projelendirip hayata geçirmişlerdir. 12 Eylül sonrasında susmak üzerine yetiştirildik" dedi. Köy Enstitüleri'nin kurucusu İsmail Hakkı Tonguç'un oğlu Engin Tonguç ise "68 yıl sonra aslında hiçbir zorunluluk olmadığı halde bir kurumun anılması olağanüstü bir olay. Köy Enstitüleri sistemi bu ülkenin gereksinimlerini karşılayan bir sistem. Bu ülkenin eğitim sisteminin içinde bulunduğu karmaşıklığa çare olan bir sistem.

Prof. Dr Türkan Saylan panelde yaptığı konuşmada eğitim sisteminde reform yapılması gerektiğini belirterek "Köy Enstitüleri toprak ağalarının isteği üzerine kapatıldı. Onlar bu eğitim reformuyla hükümranlıklarının sona ereceğini biliyordu. Bugün aynı hükümranlık devam ediyor" dedi.

CHP Yalova milletvekili Muharrem İnce ise Türkiye'nin eğitim sisteminin bayrak yarışı olduğunu belirterek "1950 de Atatürkçü, çağdaş, zihniyet olarak bu bayrağı kaptırdık. Bir daha da alamadık. Türkiye'nin eğitim özeti budur. Atatürk olmasaydı bu ülkede demokrasi olmayacaktı, eşitlik olmayacaktı. Bunu anlamıyorlar" dedi.

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof.Dr.Türkel Minibaş ise Köy Enstitüleri toplumun bütün kesimlerinin eşit hale getirmeyi amaçladığını vurgulayarak "Kentlerde var olan yaşam standardının köyde de var olmasını hedeflenmiştir. İşte bu yüzden yani herkesi eşit şartlarda tutmaya çalıştığı için yok edilmiştir. Bu modelde kişinin temel ilkesi öğrenmedir. Öğrenir, öğrendiğini geliştirir ve aktarır" diye konuştu. Panelin ardından İzmir'de yaşayan Köy Enstitüleri Mezunlarına plaket ve onur belgesi verildi. Eski mezunlar sahnede hep birlikte Ziraat Marşı'nı okuyarak panele katılanları selamladı.

(YK) 17.04.2008 11:28 TSİ