Enflasyon(2): Yıllık Tüfe Yüzde 9.48'e, Yıllık Üfe 13.67'ye Yükseldi

Enflasyon, Kasım ayında tüketici fiyatlarında bir önceki aya göre yüzde 1 Enflasyon yükselişini Kasım ayında da sürdürdü. Enflasyon, Kasım ayında tüketici fiyatlarında bir önceki aya göre yüzde 1.73, üretici fiyatlarında yüzde 0.65 oranında arttı. Kasım itibarıyla yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında bir önceki aya göre 1.82 puan artışla yüzde 9.48'e, üretici fiyatlarında yüzde 1.09 puan artışla yüzde 13.67'ye yükseldi. Tüketici fiyatları yılın 11 ayında yüzde 9.82, on iki aylık ortalamalara göre yüzde 6.13 artış gösterdi. Kasım ayında, tüketici fiyatları enflasyonu 11 ayda yüzde 9.82 artarken, on iki aylık ortalamalara göre artış yüzde 6.13 oldu. Üretici fiyatları enflasyon 11 ayda yüzde 12.20, on iki aylık ortalamalara göre yüzde 10.72 oranında arttı.

Türkiye İstatistik Kurumu(TÜİK), Kasım ayı Tüketici Fiyatları Endeksi ve Üretici Fiyatları Endeksini açıkladı. Buna göre 2011 yılı Kasım ayında 2003 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksi'nde (TÜFE) bir önceki aya göre yüzde 1.73 oranında artış gerçekleşti. Merkez Bankası'nın Kasım ayı 2. Dönem beklenti anketinde Kasım ayı enflasyon beklentilerinin ağırlıklı ortalaması bir önceki döneme göre 0.02 puan azalarak yüzde 0.92 düzeyinde tahmin edilmişti. Piyasaların Kasım ayı TÜFE beklentisi ise yüzde 1.20 düzeyindeydi. Böylece Kasım ayı TÜFE artışı yüzde 1.73 düzeyi ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. TÜFE'nin aylık bazda gelişimi incelendiğinde şöyle bir tablo ortaya çıktı:

TÜFE 2011 yılı Ocak ayında yüzde 0.41, Şubat ayında yüzde 0.73, Mart ayında yüzde 0.42 artış gösteren enflasyon, Nisan ayında yüzde 0.87, Mayıs ayında yüzde 2.42 oranında artmıştı. Haziran'da ise yüzde 1.43 oranında gerilemişti. Temmuz ayında da yüzde 0.41 gerileyen enflasyon, Ağustos ayında yüzde 0.73, Eylül ayında yüzde 0.75 oranında, Ekim ayında yüzde 3.27 oranında artış göstermişti. TÜFE, Kasım'da da artış eğilimini sürdürdü.

- OVP'DEKİ TÜFE HEDEFİNİN ÜZERİNE ÇIKILDI-

2011 yılı Kasım ayında TÜFE geçen yılın Aralık ayına göre yüzde 9.82'ye yükseldi. TÜFE, yıllık bazda bir önceki aya göre 1.82 puanlık artışla yüzde 7.66'dan yüzde 9.48'e çıktı. Yıllık TÜFE bu düzeyi ile 2010 yılı Nisan ayından bu yana en yüksek düzeyine ulaşmış oldu. Nisan 2010'da TÜFE yüzde 10.19 düzeyinde gerçekleşmişti. Bu arada Kasım ayında, on iki aylık ortalamalara göre TÜFE'de yüzde 5.93 artış gerçekleşti.

Yıllık TÜFE değişimleri incelendiğinde, 2011 Mart'ta yıllık bazda yüzde 3.99 oranıyla son 41 yılın en düşük seviyesine gerileyen, Nisan ayında yüzde 4.26 artışın ardından, Mayıs ayında yüzde 7.17'yle son 5 ayın zirvesine yükselen TÜFE, Haziran ayında 0.93 puan azalışla yüzde 6.24 düzeyine gerilemişti. Temmuz'da 0.07 puan artışla yüzde 6.31'e, Ağustos'ta 0.34 puan artışla yüzde 6.65'e yükselmişti. Eylül ayında yıllık enflasyon yüzde 6.15'e gerilemişti. Ekim ayında ise Merkez Bankası'nın öngörüleri çerçevesinde yıllık enflasyon bir önceki aya göre 1.51 puan artışla yüzde 7.66'ya yükselmişti. Yıllık TÜFE, Kasım ayında da yükselişini sürdürerek, Hükümetin 2012-2014 Yılı Orta Vadeli Program'de (OVP) 2011 yılı için hedeflediği yüzde 7.8'in 1.68 puan üzerinde gerçekleşti.

-MERKEZ BANKASI UYARMIŞTI-

23 Kasım'da gerçekleştirilen Para Politikası Kurulu Toplantısı sonrasında, Merkez Bankası enflasyonda yükselişin süreceğine dikkat çekmişti. İşlenmemiş gıda fiyatlarındaki baz etkisi nedeniyle kısa vadede enflasyonda hızlı bir yükseliş gözleneceğine işaret eden Merkez Bankası, yılsonunda hedefin belirgin olarak üzerinde gerçekleşecek enflasyonun yol açabileceği ikincil etkilere karşı gereken adımın Ekim ayında atılarak para politikasında güçlü bir sıkılaştırmaya gidildiğini vurgulamıştı. Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı ise yaptığı bir açıklamada, 2011 yılı enflasyonun hedefinin belirgin bir şekilde üzerinde gerçekleşeceğine vurgu yaparak, "Mektup yazma sınırının üzerinde. Büyük bir ihtimalle ben hükümete ilk açık mektubu yazacağım. Bu yıl yapamadık, ama gelecek yıl yapacağız diyeceğim" ifadelerini kullanmıştı.

-EN YÜKSEK ARTIŞ YÜZDE 5.59 İLE GİYİM VE AYAKKABI GRUBUNDA-

Kasım ayında ana harcama grupları itibariyle bir ay önceye göre en yüksek artış yüzde 5.59 ile giyim ve ayakkabı grubunda gerçekleşti. Kasım ayında endekste yer alan gruplardan alkollü içecekler ve tütünde yüzde 3.69, gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 3.27, çeşitli mal ve hizmetlerde yüzde 1.69, ev eşyasında yüzde 1.15, haberleşmede yüzde 0.90, lokanta ve otellerde yüzde 0.62, konutta yüzde 0.61, sağlıkta yüzde 0.23, eğitimde yüzde 0.07, eğlence ve kültürde yüzde 0.01 artış görülürken, ulaştırmada yüzde 0.55 düşüş gerçekleşti.

-YILLIK BAZDA TÜFE'DE EN YÜKSEK ARTIŞ YÜZDE 19.14 İLE ÇEŞİTLİ MAL VE HİZMETLERDE YAŞANDI-

Bir önceki yılın aynı ayına göre TÜFE'de en yüksek artış yüzde 19.14 ile çeşitli mal ve hizmetler grubunda gerçekleşti. Alkollü içecekler ve tütün yüzde 18.56, ulaştırma yüzde 13.22, ev eşyası yüzde 11.09 artışın yüksek olduğu diğer harcama gruplarını oluşturdu.

-TÜFE AYLIK BAZDA EN ÇOK Mardin, Batman, Şırnak VE Siirt'TE ARTTI-

NUTS2 düzeyinde 26 bölge içinde TÜFE'nin aylık bazda en yüksek artış yüzde 2.48 ile Mardin, Batman, Şırnak, Siirt illerini kapsayan TRC3 bölgesinde yaşandı. Aralık ayına göre en yüksek artış yüzde 11.56 ile Erzurum, Erzincan, Bayburt illerini kapsayan TRA1 bölgesinde, geçen yılın aynı ayına göre en yüksek artış yüzde 11.72 ile Erzurum, Erzincan, Bayburt illerinden oluşan TRA1 bölgesinde ve on iki aylık ortalamalara göre en yüksek artış yüzde 8.05 ile TRA1 bölgesinde gerçekleşti.

-445 MADDEDEN 317'SİNİN FİYATLARINDA ARTIŞ YAŞANDI-

2011 yılı Kasım ayında endekste kapsanan 445 maddeden; 54 maddenin ortalama fiyatlarında değişim olmazken, 317 maddenin ortalama fiyatlarında artış, 74 maddenin ortalama fiyatlarında ise düşüş gerçekleşti.

-ÖZEL KAPSAMLI TÜFE GÖSTERGELERİNDE ARTIŞ-

Özel kapsamlı TÜFE göstergelerine bakıldığında Kasım ayında bir önceki aya göre mevsimlik ürünler hariç özel kapsamlı TÜFE'de yüzde 0.66 artış yaşandı. İşlenmemiş gıda ürünleri hariç enflasyon yüzde 1.20 oranında, enerji hariç enflasyonda yüzde 2.06 oranında artış görüldü. İşlenmemiş gıda ve enerji hariç göstergelerde yüzde 1.48 artış olurken, enerji, alkol ve tütün hariç göstergelerde yüzde 1.93 artış yaşandı. Bu son grup ile birlikte fiyatın yönlendirilen ve dolaylı vergiler hariç tutulduğunda Kasım'da yüzde 2.04 artış gösteren fiyatlar, bunlara işlenmemiş gıda eklendiğinde yüzde 1.36 oranında artış görüldü. İşlenmemiş gıda, enerji, alkollü içki, tütün ve altın hariç grupta artış yüzde 1.27 oranında gerçekleşirken, enerji, gıda, alkol, tütün ve altın hariç göstergelerde artış yüzde 1.24 oldu. İşlenmemiş gıda, enerji, alkollü içki, tütün ve altın hariç özel kapsamlı TÜFE göstergelerinde yıllık artış yüzde 8.48'e, enerji, gıda, alkol, tütün ve altın hariç göstergelerde yıllık artış yüzde 8.18'e yükseldi.

-ÜFE'DE AYLIK DEĞİŞİM YÜZDE 0.65 -

2011 yılı Kasım ayında 2003 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Endeksi'nde bir önceki aya göre yüzde 0.65, geçen yılın Aralık ayına göre yüzde 12.20 oranında artış gösterdi. Haziran'dan bu yana çift haneli rakamlarda gerçekleşen yıllık ÜFE, Kasım ayında yüzde 13.67 seviyesiyle 2008 yılı Ağustos ayından bu yana en yüksek düzeyine ulaşmış oldu. Ağustos 2008'de yıllık ÜFE yüzde 14.67 artış göstermişti. Yıllık ÜFE bir önceki aya göre 1.09 puan artış gösterdi. On iki aylık ortalamalara göre ÜFE'de yüzde 10.72 artış gerçekleşti.

-AYLIK DEĞİŞİM TARIM SEKTÖRÜNDE YÜZDE 5.4-

Kasım ayında aylık değişim tarım sektöründe yüzde 5.40 artarken, sanayi sektöründe yüzde 0.25 oranında geriledi. Tarım sektörü endeksinde, geçen yılın Aralık ayına göre yüzde 7.14, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 5.25 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 5.61 artış gerçekleşti. Sanayi sektörü endeksinde ise geçen yılın Aralık ayına göre yüzde 13.27, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 15.54 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 11.82 artış gerçekleşti.

-EN YÜKSEK AYLIK ARTIŞ YÜZDE 4.18 İLE TÜTÜN ÜRÜNLERİ İMALATI ALT SEKTÖRLERİNDE-

ÜFE sonuçları sanayinin alt sektörleri bazında değerlendirildiğinde en yüksek aylık artış yüzde 4.18 ile tütün ürünleri imalatı alt sektöründe gerçekleşti. Sanayinin üç sektöründen, elektrik, gaz ve su sektöründe yüzde 1.86, madencilik ve taşocakçılığı sektöründe yüzde 0.18 artış, imalat sanayi sektöründe yüzde 0.50 düşüş yaşandı. Bir önceki aya göre endekslerin en fazla artış gösterdiği alt sektörler, tütün ürünleri imalatı yüzde 4.18, büro makineleri imalatı yüzde 3.33, deri ürünleri imalatı yüzde 2.79, maden kömürü ve linyit yüzde 2.16, ham petrol ve doğalgaz çıkarımı yüzde 1.98, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımı yüzde 1.86 alt sektörleri oldu. Buna karşılık metal cevheri yüzde 6.63, ana metal sanayi yüzde 5.99, iletişim teçhizatı imalatı yüzde 2.95, tekstil ürünleri imalatı yüzde 1.63 bir ay önceye göre endekslerin en az arttığı veya en fazla gerilediği alt sektörler oldu.

-785 MADDEDEN 318'İNİN ORTALAMA FİYATLARI ARTTI-

2011 yılı Kasım ayında endekste kapsanan 785 maddeden; 157 maddenin ortalama fiyatlarında değişim olmazken, 318 maddenin ortalama fiyatlarında artış, 310 maddenin ortalama fiyatlarında ise düşüş gerçekleşti.

/**Aylık ve yıllık enflasyon

TÜFE ÜFE

Aylık Yıllık Aylık Yıllık

2010

Ocak 1,85 8,19 0,58 6,30

Şubat 1,45 10,13 1,66 6,82

Mart 0,58 9,56 1,94 8,58

Nisan 0,60 10,19 2,35 10,42

Mayıs -0,36 9,10 -1,15 9,21

Haziran -0,56 8,37 -0,50 7,64

Temmuz -0,48 7,58 -0,16 8,24

Ağustos 0,40 8,33 1,15 9,03

Eylül 1,23 9,24 0,51 8,91

Ekim 1,83 8,62 1,21 9,92

Kasım 0,03 7,29 -0,31 8,17

Aralık -0,30 6,40 1,31 8,87

2011

Ocak 0,41 4,90 2,36 10,80

Şubat 0,73 4,16 1,72 10,87

Mart 0,42 3,99 1,22 10,08

Nisan 0,87 4,26 0,61 8,21

Mayıs 2,42 7,17 0,15 9,63

Haziran -1,43 6,24 0,01 10,19

Temmuz -0,41 6,31 -0,03 10,34

Ağustos 0,73 6,65 1,76 11,00

Eylül 0,75 6,15 1,55 12,15

Ekim 3,27 7,66 1,60 12,58

Kasım 1,73 9,48 0,65 13,67

**/

(ANKA/SON)

(HGS/ÖMR) - Ankara