İspanya
İspanya'da aralarında entelektüeller, sanatçılar, sendikacılar ve eski yargıç ile savcıların da bulunduğu kalabalık bir grup, diktatör Francisco Franco rejiminde işlenen suçlara karşı "gerçek bir komisyon" kurulmasını istedi.
İspanya'da aralarında entelektüeller, sanatçılar,
sendikacılar ve eski yargıç ile savcıların da bulunduğu kalabalık bir grup,
diktatör Francisco Franco rejiminde işlenen suçlara karşı "gerçek bir komisyon"
kurulmasını istedi.
İspanya'nın başkenti Madrid'deki Sol Meydanı'nda, "Gerçek Komisyon
Platformu" tarafından organize edilen eylem için toplanan kalabalık, "Franco
suçlularını yargılayın", "Adalet, gerçek adalet istiyoruz", "Utanç", "Bir
daha asla tekrarlanmaması için unutma, hep hatırla" yazılı pankartlar taşıdı.
Yapılan açıklamalarda, diktatör Franco dönemini (1936-1975) soruşturmak için,
İspanyol ve yabancı uzmanların katılımıyla "gerçek bir komisyon" kurulmasına
yönelik İspanya Devlet Başsavcısı Eduardo Torres-Dulce'ye başvuruda bulunulacağı
belirtildi.
Söz konusu girişime Pilar Bardem ( Javier Bardem'in annesi), eski yargıç
Baltasar Garzon, yolsuzlukla mücadele eski başsavcısı Carlos Jimenez Vaillarejo,
yazar Juan Goytisolo, Antonio Gamoneda, Antonio Saura, Jose Luis Sampedro, Ian
Gibson, Federico Mayor Zaragoza, Jose Manuel Cabellero, Ana Rossetti, Manuel
Rico, Julia Uceda, Manuel Rivas, Fanny Rubio, Clara Sanchis gibi İspanya'daki
önemli isimlerin yanı sıra ülkenin iki büyük işçi sendikası UGT ve CCOO'nun genel
sekreterleri destek verdi.
Sol Meydanı'ndaki eylemde gözler en çok eski yargıç Baltasar Garzon'a
çevrildi. Garzon, 2008 yılında görevdeyken, "Ulusal Mahkeme, Franco rejiminin
suçlarını soruşturmaya yetkilidir" kararı almış daha sonra Yüksek Mahkeme,
"Dönemin sorumlularının ölmüş olduğunu bilmesine rağmen böyle bir karar alarak
görevini kötüye kullandığı" gerekçesiyle İspanyol yargıca ceza vermişti. Bir
yolsuzluk davasında sanık ile avukatlarının görüşmelerini dinlettiği için 11 yıl
görevinden men edilen ve Şubat ayında Ulusal Mahkeme'yi terk etmek zorunda kalan
57 yaşındaki Garzon, son olarak Wikileaks'in kurucusu Julian Assange'nin
avukatlığını alarak tekrardan uluslararası anlamda gündeme gelmişti.
Garzon, yaptığı açıklamada "Franco dönemine ait, gerçeği öğrenme, adalet ve
bunun telafisi henüz gerçekleşmediği için bu eylem yapılıyor. İspanya'da maalesef
yargı kararı ile Franco döneminin suçlarıyla hesaplaşma imkansızlaştırılıyor.
Franco rejiminin kurbanları, hukuki düzeyde tanınmak istiyor. Gerçek henüz ortaya
çıkarılmadı, tüm İspanyolların o dönemde neler olduğunu tam olarak bilmesi için
bir gerçek komisyon istiyoruz. Gelecek, umut ile değil neler olduğunun ortaya
çıkarılmasıyla inşa edilir. ve bu şekilde bir daha tekrarlanmaz" dedi.
Talep edilen "gerçek komisyon"un kurulması opsiyonunun açık olduğuna
inandığını ve er ya da geç bu komisyonun olacağını vurgulayan Garzon, Franco
dönemindeki suçlara karşı Arjantin'de başlayan bir yargı süreci olduğunu,
Meksika'da da benzer çalışmaların yapıldığını, ayrıca Birleşmiş Milletler İnsan
Hakları Komisyonu ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi gibi kurumların da bu
komisyonun açılmasını talep ettiğini söyledi.
Öte yandan "Ulusal Mahkeme'yi, yargıçlık görevinizi özlediniz mi?"
şeklindeki bir soruya Garzon, "Göreceli olarak. Çünkü İspanya'da yargı
sisteminde olanlar beni üzüyor. Bu kriz döneminde adalet hala ulaşması gereken
yere gidemiyor. Ulusal Mahkeme'nin ifade özgürlüğüne girmemesini umuyorum.
Ekonomik krize karşı yapılan gösterilerin, farklı yerlere çekilip, suçlanmaya
başlanması beni endişelendiriyor. İspanya için üzücü ve kötü bir imaj" cevabını
verdi.
"Öfkeliler" adlı halk hareketinin, 25 Eylül'de Madrid'de yaptığı eylemde
gözaltına alınan 35 kişiden 33'ü serbest bırakılsa da bazıları hakkında, devletin
kurumlarına karşı suç işlediği gerekçesiyle Ulusal Mahkeme'nin dava açabileceği
tartışılıyor.
Muhabir: Şenhan Bolelli
Yayıncı: Göksel Sözer - MADRID