Kaçak Çayla Mücadele Çalışmaları

Hızır Hacısalihoğlu - Rize Ticaret Borsası (RTB) Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Erdoğan, kaçak çay sirkülasyonunun bugünkü şeklinde devam etmesi halinde önümüzdeki yıllarda müstahsilin de, sanayicinin de alın terinin karşılığını alamayacağını söyledi.

Erdoğan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, borsa olarak en çok rahatsız oldukları ve mutlaka çözüme kavuşturmak için çalıştıkları konuların başında kaçak çay sorununun geldiğini belirtti.

Kaçak çayla mücadele için çeşitli çalışmalar yaptıklarını, gümrüklerden sorumlu bakan olan Devlet Bakanı Hayati Yazıcı'ya konu ile ilgili rapor sunduklarını anlatan Erdoğan, 'Kaçak çay konusunda Rize'de yaşayan herkesin çok duyarlı olması gerekiyor. Çünkü kaçak çay sirkülasyonunun bugünkü şeklinde devam etmesi halinde önümüzdeki yıllarda bugünkünden çok daha kötü duruma düşeceğiz. Önümüzdeki yıllarda müstahsil de, sanayici de alın terinin karşılığını alamayacak' dedi.

Erdoğan, 2005'li yıllarda kaçak çayın sadece doğu bölgesinde tüketilen çok kalın bir çay olduğunu, ancak daha sonra İran'daki üretimin devreye girdiğini anlatarak, 'Burada Türk çayına benzeyen çay üretimi arttı. İran devletinin de ihracata destek vermesi üzerine üretilen 70-80 bin ton çayın en az yarısı Türkiye'ye geliyor. Yani ülkemize en az 40 bin ton kaçak çay giriyor. Bunun yanında başka yerlerden gelen kaçak çaylar da var. Bunun bu şekilde devam etmesi halinde her yıl üretimden 40 bin ton geriye gideceğimiz, pazardaki payımızın azalacağı, özel sektör ve ÇAYKUR'un ürününün elinde kalacağı anlamına gelir. Bu gelecek yıl ve ondan sonraki yıllarda çay sektörünün kaos yaşayacağı anlamına gelir. Bu nedenle bunun tedbirlerinin bir an önce alınması lazım' diye konuştu.

Kaçak çay konusunda yaptıkları tespitlere göre Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde özellikle Ağrı ve Van sınırlarında at ve katır sırtında taşımacılık yapıldığını belirlediklerini kaydeden Erdoğan, şöyle dedi:

'Sadece Van'da kayıtlı 35 bin katır ve eşek var. Bunların resimleri çekilmiş, belgelenmiş. Kaçak çay ülkemize çoğunlukla bu şekilde giriyor. Bir de sınır kapılarında kişinin beraberinde getirebileceği çay, yarım kiloya kadar indirilmişti. Ancak uygulamada maalesef böyle olmuyor. Sınır kapılarında araçlarla yüzlerce kilo çay getirebiliyorlar. Bu da bir sektör haline geldi. Bir de sınır kapısında farklı beyanda bulunularak çay kaçakçılığı yapılıyor. Bunların yasaklanması isteğimizi bakana ilettik. Ekmeğimize, çaya sahip çıkmaya çalışıyoruz. Eğer sonuç alamazsak önümüzdeki yıllarda önemli sıkıntı çekeceğiz.'

Erdoğan, Türkiye'nin 2005 yılında 5 bin ton ihracat yaptığını, ithalatının ise 1500-2 bin ton civarında olduğunu ifade ederek, şunları söyledi:

'2005 yılında yaş çay üretimi ise 1 milyon 200 bin ton civarında idi. 2010 yılında ise yaş çay üretimimiz 1 milyon 300 bin tonun üzerine çıktı. Ancak ihracatımız bin tona indi. Resmi ithalatımız ise 10 bin tona çıktı. Bu, sektörde bir şeylerin iyi, doğru gitmediğini gösteriyor. Bunun çözümünü arıyoruz. Yurt dışına niye satamadığımızı nedenini bulmamız lazım. Sorun tanıtım ise buna ağırlık vermeliyiz. Bunun için mümkün olduğunca fuarlara katılıyoruz. Ancak bu, bir iki kişinin çalışması ile olmaz. Bunun devlet politikası haline getirilmesi lazım.'

Erdoğan, bu yıl hedeflerinin kaçak çayın önlenmesi, daha kaliteli yaş ve kuru çay üretilmesi ve dünyaya çay satışının artırılması olduğunu kaydetti.

(HS-AK-MTN) - RİZE