Sayıştay'dan "Rapor" Yanıtı

Sayıştay Başkan Yardımcısı Fehmi Başaran, "Maliye Bakanlığının sistemsel birtakım engeller nedeniyle genel bütçe kapsamındaki her bir kamu idaresi için müstakil mali tabloları üretememesi nedeniyle Sayıştay'ın söz konusu kamu idarelerinin mali faaliyet, karar ve işlemlerini hesap verme sorumluluğu çerçevesinde tam olarak denetlemesini mümkün kılmamıştır" dedi.

-"358 ADET KAMU İDARESİ HAKKINDA DENETİM RAPORU DÜZENLENDİ"-

Başbakan Yardımcısı Bekir Bozdağ, CHP Kırklareli Milletvekili Turgut Dibek'in soru önergesini Sayıştay Başkan Yardımcısı Fehmi Başaran'ın bilgi notuyla yanıtladı.

Başaran, Sayıştay 2012 yılı Denetim Programı dâhilinde 5018 sayılı Kanun'a tabi Genel Yönetim kapsamında; 42 adet genel bütçeli idare, 88 adet özel bütçeli idare, 8 adet düzenleyici ve denetleyici kurum, 64 adet il özel idaresi, 16 adet Büyükşehir Belediyesi, 14 adet Büyükşehir bağlı idaresi, 41 adet Büyükşehir ilçe belediyesi, 61 adet il belediyesi, 2 adet sosyal güvenlik kurumları ile 5018 sayılı Kanun'a tabi olmayan ancak Sayıştay'ın denetim kapsamında bulunan 16 adet kalkınma ajansı ve 6 adet diğer kamu idaresi olmak üzere toplam 358 adet kamu idaresi hakkında denetim raporu düzenlendiğini söyledi.

-"SÖZ KONUSU KAMU İDARELERİNE AİT MALİ TABLOLAR MALİYE BAKANLIĞINCA ÜRETİLECEKTİR"-

Başaran, bu raporlardan, 138 adedinin merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerine, 2 adedinin sosyal güvenlik kurumlarına ve 6 adedinin diğer kamu idarelerine ait olmak üzere toplam 146 adet düzenlilik denetimi raporunun Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulduğunu belirterek şöyle dedi:

"2011 yılı kesinleşmiş bütçe büyüklükleri itibariyle 2012 yılında yürütülen denetimler sonucunda; genel bütçeli idareler yüzde 99,94, özel bütçeli idarelerden üniversiteler yüzde 78,73, özel bütçeli diğer idareler yüzde 99,90 ve düzenleyici ve denetleyici kurumlar yüzde 100; İl özel idareleri yüzde 84,15, Büyükşehir belediyeleri yüzde 100, Büyükşehir bağlı idaresi yüzde 92,08, büyükşehire bağlı ilçe belediyeleri yüzde 45,45, il belediyeleri yüzde 93,93; sosyal güvenlik kurumlan yüzde 100, kalkınma ajansları ise yüzde 54,83 oranında denetlenmiştir.

Sonuç itibariyle kurumumuz kanunen verilen görevleri yerine getirme doğrultusunda çalışmış ancak Sayıştay Başkanlığının isteği doğrultusunda şu an düzeltilme çalışmaları devam eden Say2000i sisteminden kaynaklanan birtakım sistemsel eksikliklerden dolayı genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin denetimlerini 6085 sayılı Kanun'un öngördüğü mahiyette gerçekleştirememiş, denetimler sadece iş ve işlemlerin hukuka uygunluğu ile sınırlı kalmıştır.

5018 sayılı Kanun'da belirtildiği üzere genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinde muhasebe hizmeti Maliye Bakanlığı tarafından yürütülecek ve kamu hesapları, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla idarenin her türlü faaliyet ve işlemlerini kapsayacak şekilde tutulacaktır. Diğer bir ifade ile söz konusu kamu idarelerine ait mali tablolar Maliye Bakanlığınca üretilecektir."

-"MALİ RAPORLARI ÜRETEMEMEKTEDİR"-

Başaran, uygulamada ise genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için Maliye Bakanlığınca kurulan muhasebe sisteminin, kesin hesabın çıkarılmasına imkân verdiğini belirterek, "Fakat ilgili kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıklar ile mali sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlem ve garantiler ile yükümlülüklerin gösterildiği mali raporları üretememektedir. Mevcut sistemde genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin merkez teşkilatlarının muhasebe hizmetleri ayrı bir saymanlık tarafından; taşra teşkilatlarının muhasebe hizmetleri ise defterdarlık veya mal müdürlükleri tarafından yürütülmektedir. Yılsonunda ilgili idarelerin merkez ve taşra hesaplarının konsolide edilerek ilgili idareye ait kamu hesabına ulaşılmasını sağlayacak bir uygulama bulunmamaktadır. Maliye Bakanlığınca her bir muhasebe birimini kapsayan tablolar düzenlenmekte ancak her bir kamu idaresi için ayrı mali tablolar üretilmesi şu an için mümkün olmamaktadır" dedi.

-"MALİYE BAKANLIĞININ SİSTEMSEL BİR TAKIM ENGELLER NEDENİYLE TABLOLARI ÜRETEMEMESİ NEDENİYLE"

Başaran şöyle devam etti:

"Maliye Bakanlığının sistemsel birtakım engeller nedeniyle genel bütçe kapsamındaki her bir kamu idaresi için müstakil mali tabloları üretememesi nedeniyle Sayıştay'ın söz konusu kamu idarelerinin mali faaliyet, karar ve işlemlerini hesap verme sorumluluğu çerçevesinde tam olarak denetlemesini mümkün kılmamıştır. Bu doğrultuda 2012 yılı denetim programında yer alan genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin üst yöneticileri tarafından Sayıştay'a verilmesi gereken taşınmazlar, gelirler ve borçlanmalara dair bilgi ve belgeler açıklanan nedenlerden dolayı kamu idareleri itibariyle sunulamamıştır. Bu nedenle 2012 yılı genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin denetimleri 6085 sayılı Kanun'un öngördüğü mahiyette gerçekleştirilememiş, sadece iş ve işlemlerin hukuka uygunluğu ile sınırlı kalmıştır."

Başaran, 5018 sayılı Kanun'un hedeflediği kurumsal hesap verebilirlik ve mali saydamlık ilkelerine aykırı söz konusu uygulamaları ortadan kaldıracak düzenlemeleri yapmanın Maliye Bakanlığının sorumluluğunda olduğuna dikkat çekerek, Sayıştay'ın denetimlerini yüksek oranlarda gerçekleştirdiğini söyledi.