"Türkiye Şehitleriyle Yürüyor"

Kafkas Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selçuk Ural, "Sarıkamış Harekatı, 1. Dünya Savaşı'nda Kafkas cephesinde yaşanan ilk ve en büyük kara harekatı olarak tarihindeki yerini almıştır" dedi.

"Türkiye Şehitleriyle Yürüyor" etkinlikleri kapsamında Sarıkamış'ta Halk Eğitimi Merkezi salonunda düzenlenen "Birinci Dünya Savaşı'nda Kafkas Cephesi ve Sarıkamış Harekatı" panelde konuşan Ural, harekatın tarihteki yeri, önemi ve planları üzerinde durdu.

Sarıkamış Harekatı'nın başlangıçta var olmayan ama savaşın sonlarına doğru bazı devletlerin ortaya çıkmasına ve aynı coğrafya üzerinde hak iddiasında bulunmalarına neden olduğunu anlatan Ural, şunları söyledi:

"Osmanlı Devleti ve Çarlık Rusya'nın dışında Almanya, Ermenistan, Azerbaycan, İngiltere, Merkez Hazar Diktatörlüğü ve nihayet Sovyet Rusya olmak üzere toplam 6 devlet mücadelenin tarafları haline gelmişlerdir. Dünya savaşının kıtalara yayıldığı bir ortamda bu kadar küçük bir coğrafya farklı nedenlerden de olsa çok sayıda devletin rekabet ediyor olması, bölgenin siyasi ve stratejik öneminden kaynaklanıyordu."

Prof. Dr. Ural, Sarıkamış Harekatı'nda Rus tarafının 120 bin kişilik muharip kuvvetine karşılık, Türk tarafının 66 bin ila 80 bin arasında değişen bir muharip kuvvete sahip olduğunu ifade etti.

Kafkas Üniversitesi öğretim üyelerinden Yard. Doç. Dr. Nebahat Oran Aslan da Sarıkamış felaketinin nedenlerini anlattı.

Yard. Doç. Dr. Aslan, Türkler ve Ruslar'ın tarih sahnesine çıktıkları andan beri coğrafyalarının birbirlerine yakın olması hasebiyle, 9 kez büyük savaş yaptıklarını artık savaş alanının Kafkasya ve Doğu Anadolu Bölgesi olduğunu anımsattı.

Sarıkamış Harekat'nın, Kafkas cephesinin odak noktası olduğuna dikkat çeken Aslan, şöyle konuştu:

"1877-78 Türk-Rus Savaşı neticesinde sınırlarına Evliye-i Selaseyi katan Ruslar, Osmanlı Devleti'ne savaş açtıklarında, cephe alanı Sarıkamış'tan ileriye doğru genişleyecek ve Ruslar 2 yıl içerisinde Trabzon da dahil olmak üzere Doğu Anadolu'yu işgal edeceklerdi. Bu ileri harekat Sarıkamış'ta durdurulmak istenmişse de, ne yazık ki bu mümkün olamamıştır. Türk ordusu burada geri çekilirken, savaşın diğer cephelerinde oldukça büyük bir çaba göstererek, üstün başarılar elde edecektir."

Harekat ve sonrasıyla ilgili çok sayıda hatırat olduğunu anlatan Aslan, Tuğgeneral Ziya Yerkök'ün hatıratından bir alıntıya yer vererek şöyle dedi:

"Düşmanın arkasına düşmek, onu Aras Nehri'ne dökmek için kuzeyden çevirmek uygun olurdu. Hafız Hakkı Paşa'nın yaptığı gibi plana aykırı olarak bir liva uğruna koskoca bir kolorduyu Allahuekber dağlarına saplamak büyük yanlış olurdu. Hafız Hakkı Paşa bu yanlışı yapmasaydı, Sarıkamış kesin alınır, geçici de olsa amaca ulaşılmış olurdu."

Panelde Araştırma Görevlisi Süleyman Tekir de, Sarıkamış Harekatı'nda Ardahan baskını üzerine bir sunum yaptı.

- KARS