Yeni Zelanda ve Cook Adaları Savunma Anlaşması İmzaladı

Yeni Zelanda ile özerk Cook Adaları, son dönemde Çin ile artan ilişkiler nedeniyle yaşanan gerilimin ardından savunma ve güvenlik alanında anlaşma imzaladı.

Yeni Zelanda ile Cook Adaları, Çin'le artan temaslar ve yaşanan diplomatik anlaşmazlıkların ardından gerilen ilişkilerini düzeltmek amacıyla harekete geçti.

Bu kapsamda Yeni Zelanda Dışişleri Bakanı Winston Peters ve Cook Adaları Başbakanı Mark Brown, savunma ve güvenlik alanında anlaşmaya imza attı.

Anlaşmaya göre Yeni Zelanda, daha önce askıya aldığı, Cook Adalarına yıllık yaklaşık 29,8 milyon Yeni Zelanda doları mali desteği yeniden sağlama kararı aldı.

Cook Adaları, iç işlerinde bağımsızlığını ve dış ilişkiler yürütme hakkını korurken, bunu mevcut serbest birlik anlaşmasının sınırları içinde yapacak.

Yeni Zelanda, Cook Adaları'nın "birincil savunma ve güvenlik ortağı" olmaya devam edecek. Taraflar ayrıca bu alanlarda şeffaflık ve karşılıklı bilgilendirme yükümlülüklerini teyit etti.

Yeni Zelanda Dışişleri Bakanı Peters, iki ülke arasında son yıllarda yaşanan anlaşmazlıkların ardından yapılan görüşmelerin oldukça olumlu geçtiğini belirtti.

Cook Adaları Başbakanı Brown da anlaşmanın geçmişte yaşanan kaygıları gidereceğini ve gelecekte benzer sorunların önüne geçeceğini ifade ederek savunma ve güvenlik konularında ilk başvuracakları ülkenin, Yeni Zelanda olacağını söyledi.

Wellington yönetimi, 2025'te, Çin ile ilişkilerini geliştirmek isteyen özerk Cook Adaları'nın Pekin ile yaptığı geniş kapsamlı anlaşmalar sonrasında Ada'ya sağlanan milyonlarca dolarlık finansmanı durdurma kararı almıştı.

Yeni Zelanda ve Cook Adaları ilişkileri

Yeni Zelanda ve Cook Adaları arasında tarihe dayanan özel ilişkiler bulunuyor.

Cook Adaları'nın statüsü, Yeni Zelanda ile öz yönetimi (self governing) haiz "özgür birliktelik" (free association) olarak nitelendiriliyor.

Egemen ve tam bağımsız bir devlet olmayan ancak yasama, yürütme ve yargı yetkileri bulunan Cook Adaları'nın, Yeni Zelanda sınırları içinde ayrı bir hukuki yapısı bulunuyor.

Yeni Zelanda vatandaşlığına sahip olan Cook Adaları halkı, Yeni Zelanda pasaportuyla seyahat edebiliyor.