2015 Yılı Bütçesi TBMM Genel Kurulu'nda

Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 2015 Yılı Bütçesi'ni Türkiye'nin orta-uzun vadeli hedeflerini esas alarak oluşturduklarını belirterek, "Temel hedefimiz enflasyonla mücadeleyi desteklemek, cari işlemler açığını azaltmak ve sürdürülebilir büyüme potansiyelini artırmaktır" dedi.

Şimşek, 2015 Yılı Bütçe Kanun Tasarısının görüşüldüğü TBMM Genel Kurulunda yaptığı konuşmada, 2014 Yılı Bütçesine ilişkin yıl sonu gerçekleşme rakamları hakkında bilgi verdi.

Yıl sonunda bütçe giderlerinin 448,4 milyar lira, bütçe gelirlerinin ise 424 milyar lira olarak gerçekleşeceğini öngördüklerini belirten Şimşek, buna göre bütçe açığının 24,4 milyar lira ile başlangıç tahmininin yaklaşık 8,8 milyar lira altında, faiz dışı fazlanın ise 25,8 milyar lira ile başlangıç hedefinin 7,1 milyar lira üstünde gerçekleşmesini beklediklerini söyledi.

2014 yılında bütçe açığının Gayri Safi Yurtiçi Hasılaya oranının (GSYH) yüzde 1,4 ile hedefin yaklaşık 0,5 puan altında gerçekleşeceğini kaydeden Şimşek, benzer şekilde faiz dışı fazlanın yüzde 1,5 ile hedefin 0,4 puan üzerinde olacağını belirtti.

Genel devlet bütçe açığının ise yüzde 0,8 ile hedefe göre 0,3 puan daha az olacağını tahmin ettiklerini dile getiren Şimşek, "Bu oranla Türkiye 28 AB üyesi ülkenin 25'inden daha iyi bir bütçe performansına sahiptir" değerlendirmesinde bulundu.

Küresel ekonomideki zayıf seyre, finansal dalgalanmalara, jeopolitik gerginliklere ve dolayısıyla iç ve dış talepteki yavaşlamaya rağmen hedefin üzerindeki bütçe performanslarının yadsınamaz bir başarı olduğuna dikkati çeken Şimşek, "Türkiye, bu başarıyı yerel ve Cumhurbaşkanlığı olmak üzere iki önemli seçimin gerçekleştiği bir yılda elde edilmiştir. Hükümetlerimiz hiçbir şekilde mali disiplinden taviz vermediğini ve seçim ekonomisi uygulamadığını bir kez daha söylemde bırakmamıştır" diye konuştu.

2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçesi

2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçesi hakkında bilgi veren Şimşek, genel seçimlerin gerçekleşeceği 2015 yılında da mali disiplini kararlılıkla sürdüreklerinin altını çizdi.

AK Parti Hükümetlerinin diğer bütçelerinde olduğu gibi 2015 Yılı Bütçesi'ni de Türkiye'nin orta-uzun vadeli hedeflerini esas alarak oluşturduklarını ifade eden Şimşek, "Temel hedefimiz enflasyonla mücadeleyi desteklemek, cari işlemler açığını azaltmak ve sürdürülebilir büyüme potansiyelini artırmaktır" dedi.

Şimşek, bütçenin büyümeyi, istihdamı, yatırımları destekleyen, makrofinansal istikrarı gözeten, eğitim, sağlık ve altyapı yatırımlarını önceliklendiren, vatandaşların refahını artırmayı hedefleyen sosyal yönü güçlü bir bütçe olarak hazırlandığını söyledi.

2015 Yılı Bütçesinde merkezi yönetim bütçe gelirlerinin 2014 yıl sonu tahminine göre yüzde 6,6 artarak 452 milyar liraya ulaşacağını tahmin ettiklerini belirten Şimşek, "Gelirlerdeki mütevazi büyüme 2014 yılında yüksek miktarda gerçekleşen vergi dışı gelirlerin baz etkisinden kaynaklanmaktadır. Zira vergi gelirlerinin GSYH'deki nominal artışa paralel bir şekilde yüzde 10,8 oranında artarak 389,5 milyar liraya ulaşacağını öngörüyoruz" diye konuştu.

Bütçe giderleri

Bütçe giderlerini ise sıkı maliye politikası ile yüzde 5,5 artırarak 472,9 milyar lira ile sınırlandırmayı hedeflediklerini anlatan Şimşek, faiz hariç giderleri de 418,9 milyar lira olmasını beklediklerini dile getirdi.

2015 yılında bütçe açığını 21 milyar lira, faiz dışı fazlayı ise 33 milyar lira olarak hedeflediklerini kaydeden Şimşek, "Buna göre 2014 yılında yüzde 1,4 olarak gerçekleşmesini beklediğimiz bütçe açığının GSYH'ye oranını 2015 yılında yüzde 1,1'e düşürmeyi, faiz dışı fazlayı ise yüzde 1,5'ten 1,7'ye yükseltmeyi hedefliyoruz" ifadesini kullandı.

Sürdürmekte olduğumuz sıkı maliye politikası ile genel devlet açığının GSYH'ye oranını 2015 yılında bu yıla göre 0,3 puan azaltarak yüzde 0,5'e indirmeyi, 2017 yılında ise yüzde 0,1'lik bir genel devlet fazlası vermeyi amaçladıklarını anlatan Şimşek, borç stokunun GSYH'ye oranını da program sonunda 2014 yılına göre 4,6 puan azaltarak yüzde 28,5'e indirmeyi hedeflediklerini söyledi.

En yüksek pay eğitimin

Bütçede en yüksek payı yine eğitime tahsis ettiklerini kaydeden Şimşek, "2014 Yılı Bütçesine göre yüzde 11,5 artırdığımız toplam eğitim ödeneklerini 87,5 milyar liraya çıkartıyoruz. Bu 2002'ye göre yaklaşık yedi katlık bir artışı ifade etmektedir. Böylece bütçenin yüzde 18,5'ini, vergi gelirlerinin ise yüzde 22,5'ini eğitime ayırıyoruz" dedi.

Şimşek, 2015 yılında Milli Eğitim Bakanlığına 62 milyar lira, üniversitelere 18,5 milyar lira ve YURTKUR'a ise 7 milyar lira kaynak ayrıldığını dile getirdi.

AK Parti hükümetleri döneminde sağlıkta bir devrim gerçekleştirdiklerini vurgulayan Şimşek,  vatandaşlara daha kaliteli hizmetlerin idamesi için 2015 Yılı Bütçesinde en yüksek ikinci payı sağlığa ayırdıklarını belirtti.

Gelecek yıl için Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) yapacağı harcamalar dahil toplam kamu sağlık harcamaları için 80,9 milyar lira kaynak tahsis ettiklerini belirten Şimşek, böylece sağlık harcamalarını 2002 yılına göre 6 katına çıkarttıklarını ifade etti.

Sağlığa verdikleri önem ile Türkiye'nin sağlık göstergelerinde örnek verilen ülkelerden biri haline geldiğini anlatan Şimşek, "2002'de 72 yıl olan doğumda beklenen yaşam süresi 2013'te 77 yıla çıkmıştır. Bebek ölüm oranı da 2002 yılında binde 31,5 seviyesinden 2013 yılında binde 7,8'e, anne ölüm oranı ise on binde 6,4'ten on binde 1,6'ya inmiştir. Böylece OECD ülkelerinin 30 yılda başardığını Türkiye 10 yılda başarmıştır" değerlendirmesinde bulundu.

Kamu yatırımı ödenekleri

Kamu yatırımlarını etkin bir araç olarak kullanmaya devam ettiklerine işaret eden Şimşek, bu kapsamda 2015 yılında yatırım ödeneklerini bir önceki yılın başlangıç ödeneğine göre yüzde 9,3 artırarak 48,4 milyar liraya çıkardıklarını söyledi. Şimşek, kamulaştırma hariç toplam kamu sabit sermaye yatırımlarını ise 88,5 milyar liraya yükselttiklerini bildirdi.

İktidarda bulundukları süre boyunca kamu çalışanlarımızı ve emeklileri gözettiklerini ve söz konusu kesimin gelirlerini reel bazda artırdıklarını kaydeden Şimşek, 2002 yıl sonundan 2014 Aralık ayına kadar enflasyonun yüzde 182,8 arttığına dikkati çekti.

İktidara geldikleri günden beri sosyal yardıma ve korunmaya ihtiyacı olanları gözettiklerini anlatan Şimşek,  32,9 milyar TL ile 2015 Yılı Bütçesi'nin yüzde 7'sini sosyal harcamalara ayırdıklarına işaret etti.

Bütçede sosyal güvenlik kurumlarına yapılacak transferleri 80,6 milyar liraya çıkardıklarını kaydeden Şimşek, SGK'ya açık finansmanı için yapılacak transfer tutarını ise 18,1 milyar lira olarak öngördüklerini belirtti.

Ödenek ayrılan diğer alanlar

Sürdürülebilir yüksek büyüme için yurt içi tasarruf oranının artırılmasının büyük önem taşıdığını ifade eden Şimşek, 2015 Yılı Bütçesinde bireysel emeklilik sistemine devlet katkısı olarak 2,4 milyar lira ödenek ayırdıklarını söyledi.

Tarımda verimliliği ve çiftçilerin yaşam standartlarını artırmanın AK Parti hükümetlerinin öncelikli hedeflerinden biri olduğunu belirten Şimşek, bütçede tarımsal destekler için toplam 10 milyar lira kaynak ayırdıklarını kaydetti.

Şimşek, tarımsal kredi sübvansiyonu, müdahale alımları ve KİT'lerin finansmanı da dahil 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçesinde tarım için toplamda 13,1 milyar kaynak ayırdıklarını belirtti.

Tarıma verdikleri destekler ve uygulamaya koydukları reformlar sayesinde 2002 yılında 23,7 milyar dolar olan tarımsal GSYH'nın yaklaşık 3 katına çıkarak 2013 yılında 60,7 milyar dolara ulaştığını ifade eden Şimşek, "Böylece Türkiye tarımsal GSYH'de Avrupa'nın en büyük ülkesi konumuna yükselmiştir" değerlendirmesinde bulundu.

2015 yılında Ar-Ge harcama kapasitesinin 3,2 milyar lira olacağını bildiren Şimşek, mahalli idarelerin gelir payını da aklaşık yüzde 15 artırarak 44,7 milyar liraya çıkardıklarını söyledi. Şimşek, merkezi yönetim bütçesinden yerel yönetimlere ayırdıkları toplam kaynağı 48,2 milyar liraya çıkardıklarını sözlerine ekledi.

- TBMM