BEREKETİM: Çiftçilere Yapay Zeka Desteği

Eskişehir Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği 4. sınıf öğrencilerinin geliştirdiği "BEREKETİM" isimli yapay zeka destekli proje bitkinin gerçek su tüketimini hesaplayarak en etkili sulama yöntemi için çiftçiyi yönlendiriyor.

En fazla su kullanımı yaklaşık yüzde 80 ile tarım sektöründe meydana geliyor. Sulama alanında geliştirilen yeni yöntemler suyun daha verimli kullanılarak tüketim azaltılmasına yardımcı oluyor.

Bu kapsamda, Eskişehir Teknik Üniversitesi Endüstri Mühendisliği 4. sınıf öğrencileri Emirhan Çakır, Yağmur Bibinoğlu ve Selinay Kahraman sulama problemlerinin ortadan kaldırılmasına yönelik "BEREKETİM" isimli uygulama geliştirdi.

Proje, verim kaybı yaşanmasını önlemek için bitkinin su stresini önceden tespit eden bir mühendislik yöntemine dayanıyor.

Çiftçiye yardımcı proje

Çakır, AA muhabirine, projeyi bitkinin su stresini merkeze alan ve bütüncül bir karar destek sistemi olarak tanımladıklarını söyledi.

Çıkış noktalarının sulama yapılırken su israfı ve verim kaybını önlemek olduğunu belirten Çakır, "Konya'daki Hackathon'da FAO-56 standartlarına dayanan Penman-Monteith modelini kullanarak bitkinin gerçek su tüketimini hesapladık. Ancak ne kadar su gerekiyor demekle kalmadık sulama yöntemini yani damla, yağmurlama, salma sistemini dahil ederek su ve enerji maliyetini de birlikte analiz ettik. Aslında çiftçiye bütüncül bir yardımcı sunmayı hedefledik." dedi.

Çakır, projenin yakındaki su kaynaklarını ve doluluk oranlarını, bölgeye uygun ürün desenlerini gösterdiğine işaret ederek, ürün bazlı maliyet ve karlılık kıyası yapan projeyle 7/24 çalışan yapay zeka destekli bir asistan üzerinden öneriler sunulduğunu aktardı. Çakır, ölçüm yapan benzer uygulamaların aksine sektörde eksikliği bulunan çiftçiyi yönlendirebilen bir uygulama geliştirmeye odaklandıklarının altını çizdi.

İklim değişikliğinin tarımı daha öngörülemez hale getirdiğini ifade eden Çakır, buna karşı proaktif bir yöntem izleyerek hava tahmini, don riski, yağış beklentisi gibi faktörleri analiz ederek gelecek günlerdeki olasılıkları da hesapladıklarını anlattı.

"Çiftçi dostu bir şekilde tasarladık"

Bibinoğlu da projede uydu verileri başta olmak üzere çeşitli bulguları yapay zekayla entegre çalıştırdıklarını belirterek, şunları kaydetti:

"Artık yapay zeka hayatımızın her yerinde ve yapay zekayı kullanmamak aslında biraz geriden düşünmek olurdu ve bu durumda güncele kendimizi entegre edemiyor olurduk. Teknoloji ve yapay zekayı entegre ediyoruz tamam ama bunu herkes anlamayabiliyor. Çiftçilerimiz ya da en azından uygulamamızı kullanacak herkes teknolojiyi anlayacak, veri bilimi nedir bilecek diye bir şey yok. O yüzden bunu çiftçinin de anlayacağı bir dile çevirelim dedik. Ara yüzümüzü de ona göre daha basitleştirilmiş, çiftçi dostu bir şekilde tasarladık. Yapay zekayı kullanmak önemli ama yapay zekayı ne kadar doğru kullandığınız da çok önemli. Biz de çiftçinin yanında olarak bence bunu çok iyi başardık diye düşünüyorum."

"Hem suyu koruyan hem de çiftçinin cebini düşünen bir sistem tasarlamak istedik"

Kahraman da ailesinin tarımla ilgilenmesi nedeniyle projeye özellikle ilgi duyduğuna dikkati çekerek, şöyle devam etti:

"İlk motivasyonumuz olarak ekipten iki kişinin Trakyalı olduğunu sayabiliriz. Bir de iki tane daha temel motivasyonumuz vardı. Tüm şirketlerde, her yerde konuşulan birincisi sürdürülebilirlik. Aslında bu noktaya katkı sağlamak istedik. Türkiye su stresi yaşayan bir ülke ve tarım bu noktada çok kritik oluyor. Çiftçiye besin desenine göre o toprağa hangi besini ekmesi gerektiğini doğru şekilde söylerseniz, maksimum verimli ürünü elde edeceği için çiftçi de memnun olacaktır. İkincisi ise ekonomik gerçeklik. Çiftçi sadece çevresel değil, bu dönemlerde aynı zamanda finansal olarak da zorlanıyor. Biz hem suyu koruyan hem de çiftçinin cebini düşünen bir sistem tasarlamak istedik."

BEREKETİM'in sadece bir proje olmadığını ve üç endüstri mühendisinin büyüdükleri topraklarda gerçek bir problemi çözmeyi hedeflediği bir çalışma olduğunun altını çizen Kahraman, her zaman çiftçinin yanında olduklarını ve ekip olarak tarımda bereketin daha fazla kaynakla değil, daha doğru kararla mümkün olduğuna inandıklarını sözlerine ekledi.