BM Özel Raportörü: Çin'e yönelik tek taraflı yaptırımlar uluslararası hukuka uymuyor

BEİJİNG, 18 Mayıs (Xinhua) -- Birleşmiş Milletler (BM) Özel Raportörü Alena Douhan, Çin'e yönelik tek taraflı yaptırımların çok sayıda uluslararası hukuk normuna uymadığını ve uluslararası sorumluluk hukuku uyarınca karşı önlem olarak haklı görülemeyeceğini söyledi.

Tek taraflı zorlayıcı tedbirler ve insan hakları konusunda yetkili BM Özel Raportörü Douhan, Çin'e yönelik tek taraflı yaptırımların, tek taraflı zorlayıcı tedbirler olarak nitelenebileceğini belirtti.

BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Ofisi'nin belirttiği üzere tek taraflı baskıcı önlemler, hedef alınan devletlerin "politikasında zorla değişikliğe yol açmaya" yönelik bir araç olarak uygulanıyor ve "İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nde belirlenen insan haklarından tam olarak yararlanılmasını etkileyebiliyor."

Douhan, 12 günlük Çin ziyaretinin ardından başkent Beijing'de düzenlediği basın toplantısında, Çin'in tek taraflı yaptırımların olumsuz etkilerini hafifletme kabiliyeti bulunmasına karşın, ABD'nin ve diğer ülkelerin uyguladığı yaptırımların, Çin'deki insan haklarına kaçınılmaz şekilde zarar verdiğini ve dünyanın geri kalanında olumsuz insani sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.

Ziyareti sırasında Beijing, Shenzhen ve Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi'ne giden BM özel raportörü, buralarda hükümet yetkilileri ve sivil toplum kuruluşları, işletmeler, akademik kurumlar ve diğer sektörlerin temsilcileriyle bir araya geldi.

Douhan, tek taraflı yaptırımların, kaçak çalıştırılan bireyler, üretim kapasitesi azalmış yaşlı işçiler ve ekonominin bazı sektörlerinde istihdam edilen kadınlar gibi Çin'deki hassas grupları tehdit ettiğini ifade etti.

BM uzmanı, bu gruplardaki kişilerin genellikle yaptırımlardan yüksek teknolojili sektörlere göre daha fazla etkilenen emek yoğun sektörlerde çalıştığını ve işsiz kaldıklarında yeni iş bulmakta daha fazla zorluk yaşadığını dile getirdi.

Tek taraflı yaptırımların ve uygulanma yollarının, Çinli şirketlerdeki üçüncü ülke çalışanlarını da etkilediğini kaydeden Douhan, uluslararası kalkınmada ve insani projelerde faaliyet gösteren Çinli kuruluş ve işletmelerin kabiliyetlerine verilecek potansiyel zararın da bu tür projelerden fayda gören ülkelerdeki dezavantajlı nüfuslara yönelik yayılma etkisi yapabileceğini belirtti.

Eylül ayında BM İnsan Hakları Konseyi'ne ziyaretiyle ilgili bir rapor sunacak olan Douhan, yaptırım uygulayan taraflara "BM Güvenlik Konseyi'nin izni olmaksızın Çin'e, Çinli vatandaşlara ve şirketlere uygulanan tüm tek taraflı yaptırımları kaldırma ve askıya alma" çağrısı yaptı.