Emo: Nükleer ve Kömüre Teşvik, Yenilenebilir Enerjiye Kısıtlama Hazırlanıyor

EMO'dan yapılan açıklamada, "TBMM'de görüşülmekte olan Elektrik Piyasası Yasası ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yasa Tasarısı ile birleştirilmek üzere AKP'li vekillerin verdiği teklifle nükleer santrallar ve kömür santrallarına teşvikler, imtiyazlar getiriliyor. Piyasada oluşan yenilenebilir enerji kaynakları ile yapılan satışlara ilişkin lobicilik faaliyetleri doğrultusunda ise Yenilenebilir Enerji Kaynak (YEK) Belgesi uygulamasına kısıtlamalar öngörülüyor" denildi ve şöyle açıklandı:

"Nükleer santrallar için İmar Kanunu ve yapı denetimi devre dışı bırakılırken, kamuya ait barajlar ve kömür santrallarının değer tespiti yapılmaksızın haraç-mezat satışının önü açılıyor. Teklifle nükleer santrallar için İmar Kanunu ve yapı denetimi devre dışı bırakılıyor. Ülkenin güvenliğini ilgilendiren bu yapılar için "her türlü sorumluluk münhasıran santral işletenine ait olmak üzere" ifadesiyle sorumluluk şirkete bırakılıyor. Bu yapılara ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın yetkisi görüş düzeyine indirgenirken, yapılara ilişkin verilecek izin ve denetimin TAEK'in (Türkiye Atom Enerjisi Kurumu) çıkaracağı yönetmelikle düzenlenmesi öngörülüyor. "

Nükleer santral gibi büyük güvenlik riski yaratan bir tesisin bırakın normal yapı denetimi dışına çıkarılmasını, ek güvenlik önlemleri alınması gereken yapılar olduğunun tüm dünyada kabul edildiğine dikkat çekilen açıklamada, nükleer yapıların güvenliği de nükleer güvenlik dışında yapıların denetim ve güvenliği konusunda yetki ve uzmanlık sahibi olmayan bir kuruma bırakıldığı uyarısı da yapıldı ve şöyle denildi:

"Kamunun asli görevi devrediliyor"

"Odamız tarafından açılan dava sonucunda Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliği'nin elektrik proje onay ve kabul işlemlerinde kamu tüzel kişileri dışında özel kuruluşlara yetki devrine ilişkin düzenlemelerinin yürütmesi Danıştay tarafından durdurulmuştur. Şimdi bu düzenleme, yasa ile yapılmaya çalışılıyor. Elektrik üretim, iletim, dağıtım ve tüketim tesislerinin kurulum ve işletimi için gerekli inceleme, tespit, proje onay ve kabul işlemleri için kamu kuruluşları dışında dağıtım şirketleri ve özel hukuk tüzel kişilerini görevlendirme ve hizmet satın alma gibi konularda Enerji Bakanlığı yetkili kılınmak isteniyor. Öncelikle söz konusu hizmetler, can ve mal güvenliği açısından kamunun asli görevi olup; özel kuruluşlara devredilemez nitelik taşımaktadırlar. Yapılmak istenen düzenleme açıkça Anayasa'ya aykırıdır. Kaldı ki dağıtım şirketlerinin bu alanda yetkilendirilmeleri, hem uygulayıcı ve hem denetleyici olmalarını getirecek olup; AKP iktidarının çokça kullandığı piyasa kurallarına da aykırılık içeriyor."

Enerji Şirketleri İçin Acele Kamulaştırma

Verilen teklife uyarınca, özel mülke ait taşınmazları yenilenebilir enerji kaynağı bölgesi olarak ilan edebileceği ve bu taşınmazların "acele" kamulaştırılabileceği vurgulanan açıklamada, "Bu taşınmazlara ilişkin enerji için kullanım amacı dışında imar planı yapılamayacaktır. Üstelik bu bölgelerde kanunda öngörülen ölçüm verilerine ilişkin düzenleme de uygulanmayacaktır" denildi.

"YEK Belgesine kısıtlama"

Nükleer santral ve kömür santrallarına alım garantileri verilip, yasa ve tekliflerle düzenleme ile de "kolaylık" adı altında pek çok teşvik ve muafiyet tanınırken, yenilenebilir enerji kaynaklarının YEK belgesi kapsamında alım garantili satış yapmasına sınırlama getirilmek istendiğinin de altı çizilen EMO açıklamasında, "Piyasadaki yenilenebilir enerji kaynaklarının fiyatları artırdığına ilişkin lobi faaliyetleri doğrultusunda yenilenebilir enerji kaynakları için ihalede elektrik satış fiyatı oluşturulması ve bu fiyatın belirlenecek süre boyunca geçerli olması öngörülüyor. Böylece YEK belgesi kapsamında alım garantisinden yararlanmalarının önüne geçiliyor" denildi ve şu görüşlere yer verildi:

"Değer tespitsiz alım garantili özelleştirme"

"Ülkenin kamu kaynaklarının haraç-mezat satılmasının da önü açılmaktadır. Yapılmak istenen düzenleme ile kamuya ait yenilenebilir ya da kömür santrallarının özelleştirilmesi sırasında 'değer tespiti' yapılmayacak. Bu varlıkların satışında alım garantisi içerecek şekilde ihale düzenlenecektir. Hangi fiyattan kimin üzerinde kalırsa o şirketle o fiyat üzerinden elektrik alım anlaşması imzalanacak. Yerli kömür santrallarına alım garantisi getirilmesine yönelik talepler de düzenleme ile TETAŞ üzerinden 1'er yıllık alım ihaleleri yoluyla sağlanmak isteniyor."