Mısır'da Ordunun Yönetime El Koyması

Mısır'da ordunun yönetime el koyup, seçilmiş ilk sivil Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi'yi devirmesinin ardından, ülkede her geçen gün tırmanan şiddet "Mısır iç savaşa mı sürükleniyor?" sorusunu akıllara getiriyor. Konunun uzmanları, ordunun Müslüman Kardeşler'i politikadan uzak tutmasının şiddeti arttıracağı konusunda hem fikir.

AA muhabirinin sorularını yanıtlayan İngiliz düşünce kuruluşu Chatham House'un Orta Doğu ve Kuzey Afrika uzmanı David Butter, Mısır'da dün sabah namazı sırasında yaşanan saldırının ülkedeki şiddetin daha da tırmanmasında etkili olduğunu söyledi. Güvenlik güçleri tarafından askeri darbe ile görevinden uzaklaştırılan ülkenin ilk seçilmiş cumhurbaşkanı Muhammed Mursi'yi destekleyenlere ateş açıldığının görüldüğünü belirten Butter, Mursi'yi destekleyenlerin de bazı şiddet olaylarına karıştıklarını söyledi. Butter, "Bu tür yaşanan gelişmelerin çok ciddi olaylar olduğunu biliyoruz. Ancak bu noktada en fazla ayıplanması gereken ordu ve güvenlik güçleridir. Bu durum Muhammed Mursi'yi destekleyenlerin haklılığını arttıracaktır" diye konuştu.

Mısır'ın ikinci bir Suriye'ye doğru gitmesinin kimse tarafından istenmeyeceğine işaret eden Butter, iki ülkenin durumunun farklılık gösterdiğini kaydetti. İki ülkenin insanlarına karşı yaklaşımının farklı olduğunu ifade eden Butter, Suriye'nin dünyadaki en baskıcı ülkelerden biri olduğunu, Mısır'ın ise aynı ölçekte baskı uygulayan bir ülke olmadığını kaydetti.

"Darbe tarihi bir hataydı"

Boston Üniversitesi Uluslararası İlişkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Augustus Richard Norton, Mısır anayasasının askıya alınarak ülke tarihinde ilk kez seçimle gelen Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi'yi görevinden uzaklaştıran askeri darbenin birçok kişi tarafından alkışlansa da "tarihi bir hata" olduğunu kaydetti. Norton, "İvedilikle herkesi kucaklayan bir geçiş hükümeti kurulmadığı takdirde, Mısır toplumu arasındaki kutuplaşma tehlikeli boyutlara ulaşacak. Mursi aleyhtarı gösterilerin planlayıcısı olan birçok kişi, Müslüman Kardeşler'in ortadan kaldırılmasını istiyor ve birçok Mursi taraftarı da zülme uğramış durumda. Akıl üstün gelmelidir. Ordunun, Hüsnü Mübarek döneminden kalan politikacılardan bile daha mantıklı olacağına inanmıyorum."

Kaybedilecek zamanın bulunmadığını ifade eden Norton, Türk ve Amerikan hükümetlerinin krizin daha da derinleşmesini önlemek için yardımda bulunacaklarını ümit ettiğini kaydetti.

-"Devlet tarafından yapılan baskı altında tutma şiddeti tırmandırıyor" -

Virjinya Üniversitesi Woodrow Wilson Politika Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Jonah Schulhofer-Wohl dün sabah meydana gelen saldırının ardından politik aktörler tarafından verilen kararların ülkenin geleceği açısından kritik bir dönemeç oluşturduğunu söyledi. Mısır ordusunun ve Müslüman Kardeşler liderliğinin geçiş sürecindeki seçiminin, Mısır'ın geleceğini şekillendireceğinin açık olduğunu belirten Schulhofer-Wohl, "Müslüman Kardeşler ülkede çalışmaları yapılan geçiş sürecinde herhangi bir rol üslenmeyi kabul etmese de, böyle bir rolün bulunduğu göstermek, geçiş hükümeti ve Mısır ordusu tarafından ortamı sakinleştirmek için en emin adım" diye konuştu.

Schulhofer-Wohl, Müslüman Kardeşler'in herhangi bir şekilde sürece katılmaması durumunda, oluşumun ülkedeki politik sürece dahil olmak için fırsat beklemek ve siyasi olarak örgütlenmeye devam etmek, şiddet içermeyen geniş katılımlı protestolar veya orduya karşı şiddet içeren muhalefet seçeneklerinin gerçekleşme ihtimalinin bulunduğunu belirtti. Schulhofer-Wohl, şunları kaydetti:

"Şiddet içermeyen protestolar ile orduya karşı şiddet içeren muhalefet, Müslüman Kardeşler ile orduyu destekleyenler arasındaki şiddeti artırma ihtimali bulunduruyor. Eğer Müslüman Kardeşler hala ülkenin politikasında bir şekilde yer almaya karar verirse, şüphesiz daha az çatışma riski olacaktır. Ancak bu risk Mısır ordusunun seçimine de bağlı. Ordu, ilk önce Müslüman Kardeşler'e herhangi bir rol verecek mi yoksa bu oluşumu dışlayacak mı? İkinci olarak, ordu Müslüman Kardeşler'in söylemlerine nasıl tepki gösterecekler, şiddet içeren mi veya içermeyen mi bir yol izleyecek? Dünya üzerindeki şiddet içeren muhalefet ve protestoların tarihi kayıtları ve hükümetlerin bunlara yanıtlarına bakıldığında, devlet tarafından yapılan baskı altında tutma genellikle şiddetin tırmanmasına neden olmuştur".

İngiltere'nin St Andrew Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Raymond Hinnebusch da Mısır'da Suriye'ye benzer bir tablonun yaşanmayacağını, ancak yaşanan gelişmelerin ardından özellikle Sina yarımadasında şiddetin artabileceğini kaydetti. - Ankara