DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, İran'da ahlak polisleri tarafından katledilen Jina Mahsa Amini'yi sosyal medya hesabından andı. Hatimoğulları, "Bir saç telinden korkanlara karşı Jina hala yaşıyor" diyerek saçlarını rüzgara bırakan kadınların cesaretinin isyanı büyüttüğünü belirtti.
Avrupa Parlamentosu'nda (AP), bu yıl, 2022'de hayatını kaybeden Mahsa Emini ile İran'daki Kadın, Yaşam ve Özgürlük hareketine verilen Sakharov Ödülü için tören düzenlendi. AP Başkanı Roberta Metsola, ödülün, İran'da baskılara rağmen hakları için mücadele eden insanlara saygı niteliğinde olduğunu belirtti. Ödülü, Mahsa Emini'nin ailesi adına avukatları Saleh Nikbakht, İranlı aktivistler Afsoon Najafi ve Mersedeh Shahinkar aldı.
Avrupa Parlamentosu, İran'da hayatını kaybeden Mahsa Emini'ye ve Kadın, Yaşam, Özgürlük Hareketi'ne Sakharov Ödülü'nü verdi. Ödül töreninde Emini'nin ailesi ve kadın hakları savunucuları yer aldı.
İran'da geçen yıl yaşanan Mahsa Emini olaylarında tutuklanan gazeteciler Elahe Muhammedi ve Nilüfer Hamidi, çeşitli suçlamalarla 12 ve 13 yıl hapse mahkum edildi. Muhammedi'ye 'ABD ile işbirliği yapmak', 'ülke güvenliğine karşı suç işlemek amacıyla faaliyette bulunmak' ve 'rejim aleyhinde propaganda yapmak' suçlamalarıyla toplam 12 yıl hapis cezası verilirken, Hamidi'ye ise 'ABD ile işbirliği yapmak', 'ülke güvenliğine karşı suç işlemek amacıyla faaliyette bulunmak' ve 'rejim aleyhinde propaganda yapmak' suçlamalarıyla toplam 13 yıl hapis cezası verildi. Mahsa Emini'nin ölümü üzerine başlayan gösterilerde yaklaşık 500 gösterici hayatını kaybetmişti.
İran'ın resmi haber ajansı IRNA, İstihbarat Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, terör örgütü DEAŞ'a yönelik operasyonda eylem hazırlığında oldukları iddia edilen 28 kişi yakalandı. Yakalanan kişilerin Mahsa Emini'nin vefat yıl dönümünde Tahran'da eylem düzenlemek için Suriye, Afganistan, Pakistan ve IKBY sınırlarındaki 'Tekfirci' gruplarla iletişimde oldukları belirtildi. Operasyonlarda çok sayıda silah ve intihar saldırılarında kullanılmak üzere düzenek ele geçirildi ve 2 emniyet mensubu yaralandı.
Avrupa Parlamentosu, her yıl insan hakları ve düşünce özgürlüğü alanında verdiği Sakharov Ödülü'ne bu yıl aday gösterilenler arasında İran'da hayatını kaybeden Mahsa Emini ve Tesla ve SpaceX şirketlerinin CEO'su Elon Musk yer aldı. Adaylar arasında ayrıca farklı ülkelerden kadın hakları savunucuları ve aktivistler de bulunuyor. Ödülün finalisti 12 Ekim'de seçilecek ve ödül töreni 13 Aralık'ta düzenlenecek.
İsrail'in BM Daimi Temsilcisi Gilad Erdan, İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi'nin BM Genel Kurulu'ndaki konuşması sırasında, geçen yıl hayatını kaybeden İranlı aktivist Mahsa Emini'nin fotoğrafıyla salonda eylem yaptı. Erdan, sosyal medya üzerinden paylaştığı görüntülerde, İranlı kadınların özgürlüğü hak ettiğini vurgulayarak uluslararası toplumdan yardım istedi. Ancak BM yetkilileri tarafından salondan çıkartıldı. Emini'nin ölümü üzerine başlayan gösterilerde yüzlerce kişi hayatını kaybetmişti.
İran'da Mahsa Emini'nin ölümünün birinci yıl dönümünde güvenlik güçleri, olası gösterileri önleme gerekçesiyle 260'tan fazla kişiyi gözaltına aldı. Reformistlere yakınlığıyla bilinen Şark gazetesi, Emini'nin ölüm yıl dönümü olan 16 Eylül günü çeşitli kentlerde çok sayıda kişinin gözaltına alındığını yazdı.
İran'da gözaltına alındıktan sonra hayatını kaybeden Mahsa Emini'nin ölüm yıl dönümünde babası Emced Emini'ye yönelik suikast girişimi engellendi.
İran'ın Sakkız kentinde, Mahsa Emini'nin ölümünün ardından başlayan gösterilerin birinci yıl dönümünde, izinsiz bir gösteride ateş açmayı planlayan terör örgütleriyle bağlantılı 4 kişi gözaltına alındı. Gözaltına alınan kişilerin üzerinden silahlar ve askeri üniforma ele geçirildiği belirtildi. Ayrıca, protesto eylemleri için halkı kışkırtmaya çalışan 97 kişinin kimliği tespit edildi ve 48'ine adli işlem uygulandı. Güvenlik güçleri, protestoların yeniden canlanma ihtimali üzerine tedbirlerini artırdı.
İran'ın batısında, Mahsa Emini'nin ölümünün birinci yılında güvenlik güçleri, güvensizlik oluşturmayı planlayan rejim karşıtı gruplara operasyon düzenledi. Gözaltına alınan kişilerin terör örgütleriyle bağlantılı olduğu ve önemli miktarda silah ve mühimmatın ele geçirildiği bildirildi. Aynı zamanda, Mahsa Emini'nin babasının da gözaltına alındığı iddiaları ortaya atıldı.
İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan, Avrupa Birliği (AB), İngiltere ve ABD'nin Mahsa Emini'nin ölüm yıl dönümü öncesinde İran'a yönelik yeni yaptırımlarını karşılıksız bırakmayacaklarını söyledi. Abdullahiyan, Avrupa ülkelerinin nükleer anlaşmadaki taahhütlerini yerine getirmediğini belirtti ve İran'ın da adımlarını buna göre atacağını vurguladı. İran Dışişleri Bakanı, yaptırım listesine alınan ölü kişilerin bulunmasını eleştirerek, karşı tarafın baskı politikalarına cevap vermeyeceklerini ifade etti.
Avrupa Birliği (AB), Mahsa Emini'nin ölümünün birinci yılında İran'a, insan haklarına saygı, taraf olduğu uluslararası anlaşmalara uyma ve AB vatandaşlarına yönelik gözaltılara son verme çağrısı yaptı. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell'in ofisinden yapılan açıklamada, İran'da düşünce ve ifade özgürlüğünün kısıtlandığı, insan hakları durumunun kritik olduğu vurgulandı. Ayrıca, İran'a kadınlara ve kız çocuklarına yönelik ayrımcılığın son bulması ve idam cezasının kaldırılması çağrısı yapıldı. AB, şiddet ve insan hakları ihlallerinin faillerinin hesap vermesini talep etmeye devam edeceğini belirtti.
İran'ın güneydoğusundaki Sistan-Beluçistan eyaletinde Mahsa Emini'nin ölüm yıl dönümü arifesinde ülke yönetimine karşı gösteri düzenlendi. Cuma namazının ardından Mekki Camisi'nden çıkan kalabalık grup, ülke yönetimini hedef alan sloganlar attı. Güvenlik güçleri müdahale etmedi.
İran'da zorunlu başörtüsü kuralını ihlal ettiği gerekçesiyle gözaltına alınan 22 yaşındaki Mahsa Emini adlı genç kadının polis nezaretinde hayatını kaybetmesi üzerine bir yıl önce patlak veren gösteriler, Tahran yönetiminin 1979'daki devrimden bu yana karşılaştığı en büyük zorluklardan biri oldu.
İran'da Eylül 2022'de Mahsa Emini'nin ölümünün ardından başlayan sokak gösterilerinden bu yana, çeşitli suçlardan 697 kişinin idam edildiği, bu rakamın bir önceki yıla göre yüzde 36 arttığı belirtildi. Norveç merkezli İran İnsan Hakları Kurumu (IHR) tarafından yayımlanan raporda, İran'da Eylül 2022'den bu yana gerçekleşen idamlarla ilgili bilgi paylaşıldı.
ABD Temsilciler Meclisi, Mahsa Emini'nin ölümünün birinci yıl dönümüne yaklaşılırken insan hakları ihlalleri gerekçesiyle İran'a silah ithalatı ve ihracatına kısıtlama getirilmesine dair yasa tasarısını kabul etti. Tasarı, füze ve drone üretimiyle bunların ihracatında rol alan yetkilileri hedef alıyor ve İran lideri Ayetullah Ali Hamaney ve Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi'nin de aralarında olduğu bazı üst düzey hükümet yetkililerine yaptırımlar öngörüyor. Tasarının yasalaşması için Senato ve ABD Başkanı Joe Biden'ın onayı gerekiyor.
İran'da Mahsa Emini'nin ölümünün birinci yılına yaklaşılırken, ülkede karışıklık çıkarmayı planlayan ABD destekli bir grubun üyelerinin gözaltına alındığı açıklandı. İran güvenlik güçleri, Emini'nin ölüm yıl dönümünde bölgede genel grev ve protesto çağrısı yapan muhalif Kürt örgütlerin silahsızlandırılmasını istiyor.
İran'da Mahsa Emini gösterileriyle ilgili önce idama mahkum edilen daha sonra mahkumiyet kararı bozularak yeniden yargılanacağı açıklanan Cevad Ruhi'nin tutulduğu cezaevinde hayatını kaybettiği bildirildi.
İran'ın Kum kentinde yüzlerce muhafazakar kadın, zorunlu başörtüsü yasasını desteklemek ve Kur'an-ı Kerim'e yönelik saldırıları protesto etmek için 'kefenli' gösteri düzenledi. Kum kentinde gerçekleşen protestoda kadınlar, başörtüsünün kadının iffeti ve toplumun izzeti olduğunu vurgulayan pankartlar taşıdı. Geçen yıl yaşanan Mahsa Emini gösterileri sonrasında başörtüsü yasasında değişiklik yapılması gündeme gelmişti ve yeni yasa tasarısı hala görüşülmekteydi.
İran yargısı, başörtüsü kurallarına uymadığı gerekçesiyle hayatını kaybeden Mahsa Emini'yi haberleştiren gazetecileri tutuklayarak onları ABD ile işbirliği yapmakla suçladı. Yargı Erki Sözcüsü, tutuklu gazetecilerin suçlamalarının Emini'nin ölümüyle veya gazetecilikleriyle ilgisi olmadığını belirtti ve yakında bir raporun kamuoyuna sunulacağını açıkladı. Tutuklu gazetecilerin avukatlarının savunmalarının mahkemeye sunulduğu ve kararın yazım aşamasında olduğu belirtildi.
İran'da 2019 ve 2022'deki protestolar sırasında çeşitli suçlamalarla ölüm cezasına çarptırılan iki kişi hakkındaki infaz kararının durdurulduğu bildirildi. Mahsa Emini gösterileri sırasında 'bir polisi öldürme' suçlamasıyla yargılanan Muhammed Kubadlu ve Mahşehr kentindeki olaylarla ilgili idama mahkum edilen Abbas Deris'in avukatları, Yargıtay tarafından verilen kararın bozulduğunu açıkladı. Kubadlu'nun ruh sağlığı ile ilgili konuların incelenmesi ve dosyanın yeniden değerlendirilmesi için başka bir mahkemeye sevk edileceği belirtildi. Deris'in ise yeniden yargılanması için infazın durdurulması emri gönderildi.
İran'ın eski Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi, ülkede başörtüsü denetimlerine yeniden başlayan 'İrşad devriyeleri' uygulamasının toplumdaki sorunları daha da alevlendireceği uyarısında bulundu. Hatemi, bu uygulamaların geçmişte yaşanan acı tecrübeler göz önünde bulundurularak terk edilmesi gerektiğini belirtti. İrşad devriyeleri, Mahsa Emini'nin ölümünün ardından kaldırılmıştı.
İran'da geçen seneki 'Mahsa Emini gösterileri' sırasında gözaltına alınan şarkıcı Tumac Salihi, 6 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırıldı. Salihi'ye verilen cezalar arasında 2 yıl ülkeden çıkma ve 2 yıl müzik faaliyeti yasağı da bulunuyor. İranlı rap şarkıcısı, ülke liderine hakaret suçlamasından beraat etti. İran'daki gösterilerle bağlantılı olarak şu ana kadar 10'dan fazla kişiye idam cezası verilmiş, bunlardan 4'ünün cezası infaz edilmişti.
İran'da Mahsa Emini gösterileri sırasında çeşitli suçlamalarla idama mahkum edilen iki sanıktan biri hakkındaki karar bozulurken diğeri için verilen idam cezası onandı.
İran'ın bazı şehirlerinde, Mahsa Emini gösterileri sırasında İsfahan eyaletinde 3 güvenlik görevlisinin öldürülmesinde suçlu bulunarak "devlete karşı savaş açmak (muharebe)" suçundan idama mahkum edilen 3 kişinin cezasının infaz edilmesi protesto edildi.
İran'da Mahsa Emini protestoları sırasında İsfahan'da 3 güvenlik görevlisinin öldürülmesi davasında suçlu bulunarak idama mahkum edilen 3 sanık hakkındaki karar Yargıtay tarafından onaylandı. İsfahan kentinin Hane Mahallesinde gerçekleşen saldırının failleri oldukları iddiasıyla idama mahkum edilen Salih Mirhaşimi, Mecid Kazımi ve Said Yakubi'nin itirazları reddedildi. Yargıtay, Devrim Mahkemesinin verdiği idam kararını onayladı.
İran güvenlik güçleri, İngiliz merkezli muhalif medya kuruluşu Iran International televizyonu için çalıştığı öne sürülen bir kişiyi gözaltına aldı. Gözaltına alınan kişinin, Mahsa Emini gösterileri sırasında halkı güvenlik karşıtı eylemlere teşvik ettiği iddia ediliyor. Daha önce de aynı medya kuruluşu için çalışan 3 kişi tutuklanmıştı. İran, kanalı terör örgütü ilan etmişti.
İran'da Eylül 2022'de başlayan ve yaklaşık 4 ay süren Mahsa Emini gösterileri sırasında tutuklanan ülkenin önde gelen insan hakları avukatlarından Mustafa Nili'nin serbest bırakıldığı bildirildi.