TBMM ve Macaristan Anayasa İşbirliği

TBMM Anayasa Komisyonu Başkanı Serap Yazıcı Özbudun, Macaristan Anayasa Mahkemesi Üyesi ve eski Ombudsman Akos Kozma ile bir araya geldi.

TBMM Anayasa Komisyonu Başkanı Özbudun'un Macaristan Anayasa Mahkemesi Üyesi Kozma ile bir araya geldiği görüşmeye, Kamu Başdenetçisi Mehmet Akarca, Kamu Denetçiliği Kurumu Genel Sekreteri Mehmet Doğan ile Anayasa Komisyonu üyesi bazı milletvekilleri de katıldı.

Görüşmede, 1990'lar ve 2000'li yılların hem Macaristan hem Türkiye için demokratikleşme rüzgarlarının estiği yıllar olduğunu aktaran Özbudun, iki ülke arasında özellikle anayasal gelişmeler açısından bazı paralellikler bulunduğuna dikkati çekti.

Doğu Bloku'nun çöküşünün Macaristan'da demokratikleşme sürecini tetiklediğini, Türkiye'de de 1983'te askeri yönetimden sivil yönetime geçişle beraber demokratikleşme ve sivilleşme yönünde adımlar atılmaya başlandığını aktaran Özbudun, "Her iki ülke açısından benzerlik arz eden bir başka alan ise demokratikleşme taleplerinin iç dinamiklere olduğu kadar Avrupa Birliği sürecine de bağlı olmasıydı. Bu nedenle Macaristan'da köklü bir anayasa değişikliği yapıldı. Türkiye'de de askeri yönetimden miras aldığımız 1982 Anayasası'nda 1980'li yıllardan itibaren çok sayıda değişiklik yapıldı." değerlendirmesinde bulundu.

Kozma da Türkiye'deki Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK) ile güçlü ve dostane ilişkilere sahip olduklarını belirterek, anayasa hukuku açısından iki ülke arasında tecrübe ve iyi uygulamaların paylaşılmasının faydalı olacağını vurguladı.

"Birçok ülkede kanun teklifleri konusunda ombudsmanların görüşüne başvuruluyor"

Kamu Başdenetçisi Mehmet Akarca ise iki ülkenin güçlü kültürel ve tarihi ilişkilere sahip olduğunu, özellikle hukuk ve ombudsmanlık alanında tecrübe aktarımına ilişkin yoğun bir işbirliği içerisinde olduklarını söyledi.

Gücünü, anayasadan ve TBMM'den alan KDK'nin, 13 yılda çok önemli mesafe aldığını vurgulayan Akarca, "Başvuru üzerine idarenin her türlü iş ve eylemlerini, tutum ve davranışlarını hukuka, hakkaniyete, insan haklarına, adalete uygunluk yönünden inceleyip, araştırıp, kamu idarelerine tavsiyelerde bulunuyoruz. Kurumumuzun bir parlamento ombudsmanlığı olmasının yanı sıra bağımsız ve tarafsız olması çok önemli. Yapılacak yasal ve anayasal değişikliklerle KDK'nin resen harekete geçme ve ombudsmanın norm denetimi ve bireysel başvuru dahil olmak üzere Anayasa Mahkemesi'ne başvuruda bulunması son derece önemli." ifadelerini kullandı.

Temel hak ve özgürlüklerin korunmasında ombudsmanlığın, mahkemeleri tamamlayıcı unsurlar taşıyan önemli bir hak arama kurumu olduğunu dile getiren Akarca, "Macaristan Ombudsmanlığı ve oradaki başsavcılık Anayasa Mahkemesi'ne başvuruda bulunma hakkına ve yetkisine sahip. Birçok ülkede Meclis'le yakın çalışma içerisinde ombudsmanlık bulunduğu için kanun teklifleri konusunda da ombudsmanların görüşüne başvuruluyor. Yeni yapılacak anayasa değişikliğinde bu hususların da göz önüne alınmasını Meclisimizin takdirine sunuyorum." diye konuştu.

Daha sonra görüşme basına kapalı devam etti.