2013 Dünya Enerji Raporunu Değerlendiren Güler Sabancı: Enerjide Liberalleşme Devam Etmeli

Sabancı Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı Güler Sabancı, enerjide liberalleşmenin devam etmesi gerektiğini söyledi. Sabancı Üniversitesi Enerji ve İklim Merkezi (IICEC) ve TÜSİAD tarafından düzenlenen "World Energy Outlook 2013" raporunun Türkiye sunumu için yapılan toplantının açılışında bir konuşma yapan Güler Sabancı, enerji talep artışına paralel olarak, enerjinin tüm sektörlerinde her yıl büyük miktarda yatırım yapılmasına ihtiyaç olduğunu ve elektrik sektöründe artan talebin güvenli ve sürdürülebilir koşullarda karşılanabilmesi için her yıl 8 ila 10 milyar dolarlık yatırım gerektiğini vurguladı.

Sabancı konuşmasında şunları söyledi:

"Bu ölçekte yatırımları çekebilmenin de iki temel koşulu var: Birincisi istikrarlı bir ekonomi, ikincisi de liberal, şeffaf, rekabetçi bir enerji piyasası.Elektrik sektöründe rekabeti artırmak ve yatırımlara hız kazandırmak üzere son yıllarda önemli adımlar atıldı. Elektrik üretimi, ticareti, satışı ve dağıtımıyla, EnerjiSA'mızın da bir özel sektör oyuncusu olarak en ön sıralarında yer aldığı liberal bir elektrik piyasasının gelişiminde belli bir aşamaya gelmiş bulunuyoruz. Bu yıl içerisinde yasalaşan Yeni Elektrik Piyasası Kanunu, liberalizasyonu daha ileriye taşıyan çok önemli bir adım oldu. Bu yıl dağıtım özelleştirmeleri tamamlandı. Serbest tüketici limitindeki düşüş ile nihai tüketim seviyesinde teorik piyasa açıklığı %80'in üzerine çıktı. Önümüzdeki birkaç yıl içerisinde serbest tüketici limitinin sıfırlanması ile perakendede hedeflenen tam rekabetçi pazar yapısına ulaşılmış olmasını bekliyoruz. Ancak bunu yeterli görmemeli, Türkiye ekonomisinin büyümesini ve rekabetçiliğini daha fazla destekleyecek, tüketicinin kazanımlarını zenginleştirecek daha rekabetçi bir enerji piyasasına ulaşmayı hedeflemeliyiz."

-ENERJİDE DEĞİŞEN DENGELER-

TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Memduh Boydak ise konuşmasında enerji sektörünün son yıllarda büyük bir gelişim ve devinim sürecine girdiğini ve ekonomik anlamda kaydettikleri gelişmeler sonucunda bazı ülkelerin enerji talebinde ciddi bir artış yaşandığını belirterek şu görüşleri ifade etti:

"Bu durum neticesinde enerjide batıdan doğuya doğru bir talep kayması gözleniyor. Diğer yanda ise yeni enerji kaynaklarında örneğin kaya gazının ekonomik olarak çıkarılmaya başlanması gibi dikkat çekici gelişmeler kaydediliyor, iklim değişikliği başta olmak üzere çevresel kaygılar ise enerji bileşenlerinde önceliklerin gözden geçirilmesine neden oluyor. Nihayetinde tüm bu unsurlar enerji piyasalarında dengelerin ciddi ölçüde değişmesine yol açıyor."

Büyümenin ve rekabet gücünün merkezinde sanayi olduğunu belirten Boydak, AB'nin 2013 yılında yayınladığı rekabetçilik raporunda sanayi olmadan büyüme ve istihdam olamayacağının kaydedildiğine dikkati çekti.

Boydak, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları, İran ile nükleer enerji bağlamında varılan anlaşma, Irak petrol ve doğalgazının piyasaya arzında kaydedilen gelişmelerin son dönemde gündemin önemli unsurları olduğunun altını çizdi. Mernduh Boydak, Doğal Gaz Piyasası Kanunu'nun elektrik piyasasına ve enerji borsasına ilişkin düzenlemelerin tamamlayıcısı olduğunu belirterek. "Bu itibarla kanuna ilişkin değişiklik metni üzerinde çalışılmakta olduğunu da gözönüne alarak; maliyet bazlı fiyatlandırma, BOTAŞ'ın yeniden yapılandırılması ve kontrat devri konularının, sektörün liberalleşmesi açısından kritik nitelikte olduğunu belirtmek istiyorum" dedi.

-RAPORU FATİH BİROL SUNDU-

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından hazırlanan ve Türkiye'de sunumu Uluslararası Enerji Ajansı'nın Baş Ekonomisti Dr. Fatih Birol tarafından yapılan "World Energy Outlook" Raporu, küresel enerji piyasalarının bugününe ve gelecek 20 yıla ilişkin en son tahminleri, politika gelişmelerini ve bir önceki yıldan bu yana elde edilen tecrübelerle güçlendirilen analizleri içeriyor. "World Energy Outlook", farklı senaryolara, ülkelere, sektörlere ve yakıt türlerine göre en son enerji arz ve talep projeksiyonlarına yer veriyor. Rapor, kısa ve orta vadede enerji sisteminin nasıl dönüşebileceğine dair önemli analizler sunuyor ve enerji sektörünü takip eden herkes için başucu kitabı niteliği taşıyor. Toplantıda ayrıca "Küresel Enerji Dengelerindeki Değişimler ve Rekabetçilik" başlıklı bir panel düzenlendi. Panelin oturum başkanlığını TÜSİAD Enerji Çalışma Grubu Başkanı ve Sabancı Grubu - Enerji Grup Başkanı Selahattin Hakman yaptı.