Nüfus Mübadelesi Üzerine Bir Sergi

20. yüzyılın en önemli zorunlu göçlerinin hikâyesini anlatan "İki Kere Yabancı" sergisi Avrupa Birliğinden Sorumlu Devlet Bakanı ve Baş Müzakereci Egemen Bağış, yazar Bruce Clark ve Oxford Üniversitesi'nden Prof. Roger Zetter ve Fener Rum Patriği Bartholomeos'ın katılımıyla İstanbul Bilgi Üniversitesi'nde açıldı.

İstanbul Bilgi Üniversitesi tarafından düzenlenen 20. yüzyılın en önemli zorunlu göçlerinin hikâyesini anlatan "İki Kere Yabancı" sergisi, Avrupa Birliğinden Sorumlu Devlet Bakanı ve Baş Müzakereci Egemen Bağış, yazar Bruce Clark ve Oxford Üniversitesi'nden Prof. Roger Zetter ve Fener Rum Patriği Bartholomeos'ın katılımıyla 23 Şubat Perşembe günü açıldı.

Sergi, 1923 Türk-Yunan Nüfus Mübadelesiyle başlayan, Hindistan'ın bölünmesine, II. Dünya Savaşı sonundaki Alman-Leh zorunlu göçüne ve 1960-70 dönemindeki Kıbrıs krizine kadar uzanan bir yolculuğa çıkarıyor.

Tarihte acılar, trajediler yaşanmıştır ama önemli olan o acılardan ders çıkartabilmektir

Açılışta konuşma yapan Avrupa Birliğinden Sorumlu Devlet Bakanı ve Baş Müzakereci Egemen Bağış, "Tarih önceden yöntemleri belirlenmiş bir amaca, stratejiye ve seçime araç olarak istismar edilmemeli. Tarihte elbette acılar, trajediler yaşanmıştır ama önemli olan o acılardan ders çıkartabilmektir. Önemli olan aydınlık bir geleceği inşa edebilmek için tecrübelerden yararlanabilmektir." dedi.

Sadece bugünü değil torunlarının geleceğini de tehlikeye atıyorlar

Tarihi istismar eden parlamentorların sadece bugünü değil torunlarının geleceklerini de riske attığına değinen Bağış, "Mübadele tarihin aydınlık döneminde yaşanmış bir olgu değildir. Mübadelenin yaşandığı dönem bizimde acılarını hissettiğimiz bir dönemdir. O günün şartlarında bir politika olarak benimsenmiş ve maalesef karşılıklı olarak uygulanmıştır. Bu dönem birçok acının ve trajedinin yaşandığı gerçeğini değiştirmez. Bize düşen mübadeleyi bir kardeşlik sevgisine dönüştürebilmektir. Bugün artık iki kere yabancı yerine iki kere kardeş olmanın yollarını aramaktır" şeklinde konuştu.

Bakan Bağış, "Bugünün Türkiye dünün Türkiye'sinden daha iyi bir noktada. Yarının Türkiye'sinin bugünün Türkiye'sinden daha iyi olması için de durmadan, usanmadan her birlikte çalışmak durumundayız. İşte bu yüzden böyle bir sergide geçmişten gerekli dersleri çıkarabilmek, geleceği inşa edebilmek için hep beraber düşüneceğimize, hep beraber gelecek Türkiye'sini tasavvur etmek için çabalayabileceğimize yürekten inanıyorum." dedi.

Sergi, 20. yüzyılın en önemli zorunlu göçleri arasında bir yolculuğa çıkartarak, kendilerini ne doğdukları, ne de yaşlandıkları topraklarda evlerinde hissedemeyen insanların seslerini duyurmayı amaçlıyor. Bu multimedya sergisi, öncelikli olarak sözlü tanıklıklardan ve nadir film arşivlerinden oluşuyor ve ziyaretçilere bu travmatik olayları bizzat yaşayan ve hayatta kalan kişilerle yüz yüze gelme olanağı sunuyor.

20. yüzyılın en önemli göçlerine ziyaret

Ziyaretçiler, 1923 Türk-Yunan Nüfus Mübadelesiyle başlayan, Hindistan'ın bölünmesine, II. Dünya Savaşı sonundaki Alman-Leh zorunlu göçüne ve 1960-70 dönemindeki Kıbrıs krizine kadar uzanan bir yolculuğa çıkacak.

Sergiye ayrıca, Ayça Damgacı'nın Türkçe olarak anlatımını üstlendiği bir öykü videosu da eşlik ediyor. "Vaat", ödüllü İngiliz öykü anlatıcısı Anna Conomos'un Eric Loren ve İngiliz Storyspinner web sitesiyle işbirliği içinde yazdığı, 1922 yılında gerçekleşen Türk-Yunan nüfus mübadelesi üzerine bir öykü.

Sergide aynı zamanda, yetişkinlerin ve çocukların "iki kere yabancı olmaya" dair düşünce ve deneyimlerini (anılarına dair notlar ve resimler) üzerine iliştirebilecekleri bir "Hafıza Ağacı" da bulunuyor.

Sergi, A.G. Leventis Vakfı (İngiltere/Kıbrıs), Goethe Enstitüsü, Lefkoşa'daki Kıbrıs Kamu Medya Merkezi (CCMC), Atina Megaron Konser Salonu ve Lozan Antlaşması Göçmenleri Vakfı ile işbirliği içinde ve Anemon Productions (Yunanistan), Oxford Üniversitesi (Göç Çalışmaları Merkezi, İngiltere), İstanbul Bilgi Üniversitesi (İstanbul), Benaki Müzesi (Atina), Leventis Belediye Müzesi (Lefkoşa) ve Tolle Idee (Münih) ile birlikte organize edildi. Proje, Avrupa Birliği Kültür Programı tarafından destekleniyor.