Aa'dan Türkçe Kullanım ve Dil Birliği Hassasiyeti

Anadolu Ajansı, basın yayın organlarında farklı biçimlerde kullanılan ve uygulamada birliktelik sağlanamayan "Yabancı Özel Adların Yazılışı"na ilişkin kurallarla ilgili Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Dil Kurumu Başkanlığı (TDK) ile ortak çalışma gerçekleştirdi.

TDK, çalışma kapsamında bazı yabancı özel adların yazılışlarını tespit ederek, resmi bir yazıyla AA'ya gönderdi. Buna göre, Suriye Devlet Başkanı'nın adının Beşşar Esed olarak yazılması gerektiği bildirildi.

Globalleşme ve Türkiye'nin dış siyasetteki etkinliği sonucu, basın yayın organlarında çok sayıda yabancı isim ve yer adı kullanılmaya başlandı. Haber metinlerinde TDK'nın Yazım Kılavuzu'nu esas alan AA, "Yabancı Özel Adların Yazılışı" konusunda, abonelerinin uygulamalarının farklı olmasını dikkate alarak, Türkçe kullanım ve dil birliği sağlanması amacıyla çalışma başlattı.

TDK Başkanı Prof. Dr. Mustafa S. Kaçalin, AA'nın bu konudaki çalışmalarını değerlendirirken, "Anadolu Ajansı'nın Türkçe hassasiyetini takdir ediyoruz" dedi.

-Suriye Devlet Başkanı'nın adı-

TDK uzmanları, son aylarda basın yayın kuruluşlarında sıklıkla adı geçen kişilerin isimlerinin nasıl yazılması gerektiğini AA'nın talebi üzerine yeniden değerlendirdi.

TDK uzmanları, basın yayın organlarında "Esat, Esad, Eset, Esed" gibi farklı biçimlerde yazılan ve adının yazımı üzerinde mutabakata varılamayan Suriye Devlet Başkanı'nın adının "Beşşar Esed" olarak kullanılması gerektiğine karar verdi.

TDK uzmanları, "Arap ve Fars kökenli bazı kişi adları, hem Türkler hem de Araplar ve Farslar tarafından kullanılmaktadır. Bu tür adlar Türkler tarafından kullanıldığı zaman Türkçe söylenişlerine göre yazılırlar. Aynı isimler Araplar ve Farslar tarafından kullanıldığında yine Türkçe söyleniş esas alınır; ancak tonlu ünsüzler olduğu gibi kalır: Ahmed, Bedreddin, Muhammed ve Necmeddin" görüşünü belirttiler.

-Rusça, Çince ve Japonca adlar-

TDK uzmanları, 2005 baskılı Yazım Kılavuzu'nda, Rusça özel adların yazımında da Rus harflerinin ses değerlerini karşılayan Türk harflerinin kullanılması, Çince ve Japonca yer ve kişi adlarının ise Türkçede yerleşmiş biçimde yazılması gerektiğinin yer aldığını hatırlattı.

-Bazı isimlerin Türkçe yazımları-

TDK uzmanlarına göre, AA'ya resmi bir yazıyla gönderilen ve aşağıda görevleri belirtilen "Yabancı Özel Adların Yazılışı" şöyle:

Suriye Devlet Başkanı: Beşşar Esed

BM Genel Kurul Başkanı: Nasır Abdülaziz en-Nasır

BM Genel Sekreteri: Ban Ki-mun

Rusya Başbakanı: Dmitriy Medvedev

Fas Dışişleri ve İş Birliği Bakanı: Sa'deddin el-Osmani

Hamas Lideri: Halid Meşal

Katar Emiri: Şeyh Hamad bin Halife es-Sani

Çin Devlet Başkanı: Hu Jintao

Çin Devlet Başkan Yardımcısı: Şi Cinping

Çin Başbakanı: Vın Ciabao

Çin Dışişleri Bakanı Yang Cieçı

Japonya Savunma Bakanı: Naoki Tanaka

Güney Kore Cumhurbaşkanı: Li Myong-bak

Kuzey Kore Lideri: Kim Cong-İl

Eski Ukrayna Başbakanı: Yulya Timoşenko

Nijerya Maliye Bakanı: Ngozi Okonjo-Iweala

- ANKARA