Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Yıldız, Soruları Yanıtladı

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, Akkuyu santralıyla alakalı, Türkiye'ye yatan paranın miktarında artış gözlemlendiğini, şu andaki miktarın 2.8 milyar TL olduğunu belirterek, "Bu özellikle Türkiye'nin siyasi istikrarının tartışılmaya çalışıldığı bir ortamda ciddi ve önemli bir  güven göstergesidir" dedi.

Rusya'nın Soçi kentinde, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in görüşmesine katılan Bakan Yıldız, daha sonra gazetecilere açıklamalarda bulundu.

Yıldız, görüşmelerin verimli geçtiğini belirterek, görüşülen en önemli konu başlıklarından birinin enerji olduğunu ifade etti.

Görüşmelerde bir kısım değerlendirmelerde bulunduklarını anlatan Yıldız, "2013 yılının genel bir değerendirmesi yapıldı. Biliyorsunuz 2013 yılındaki aldığımız doğalgaz bir önceki yılın aldığımız doğalgaz miktarında yaklaşık yüzde 5,6'lar civarında bir büyüme oldu. Rusya Federasyonu'ndan daha fazla doğalgaz çekmiş bulunuyoruz. Bu özellikle olumsuz kış şartlarında doğalgazın meskenlerde kullanılması, enerji santrallarında, elektrik üretim santrallarında kullanılmasını değerlendirdik. Bundan sonra Türkiye'nin büyüyen yüzünün, gelişen yüzünün ihtiyaçlarını nasıl karşılayabiliriz, bunları genel manada değerlendirdik" diye konuştu.

-"Nükleer enerji santralıyla ilgili çalışmalar hızlandırılacak"

Görüşmede, doğalgaz konusunun yanı sıra nükleer enerji santrallarıyla ilgili konuyu da ele aldıklarını belirten Yıldız, "Tabii ki orada biraz daha hızı artırmamız lazım. Şu ana kadar güvenlik gerekçesiyle 1,5 yıllık bir çalışma, malum Fukuşima'dan sonra güvenlik endekslerinin artırılmasıyla alakalıydı. Tabi bundan sonra ÇED süreci var, inşaat izni süreci var, lisanslama süreci var. Bunların ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir. Bu manada iki tane ayrı komite kurduk. O iki komite de bundan sonra daha hızlı çalışmanın yollarını inşallah açmış olacak" şeklinde konuştu.

-Akkuyu için kayıtlı sermaye 2,8 milyar TL'ye ulaştı

Akkuyu Enerji Santralı ile alakalı proje şirketinin, bankada kayıtlı sermayesinde artışa gittiğine işaret eden Yıldız, şunları kaydetti:

"Akkuyu santralıyla alakalı, Türkiye'ye yatan paranın bir miktarında artış gözlemlendi. Şu andaki miktar 2,8 milyar TL'dir. En son gerek Rusya Federasyonu genel bütçesinden ayrılan gerekse kredilendirme yoluyla verilen rakam budur. Bu rakama Rusya Federasyonu'ndaki ekipmana harcanan paralar dahil değildir. Bu özellikle Türkiye'nin siyasi istikrarının tartışılmaya çalışıldığı bir ortamda ciddi ve önemli bir güven göstergesidir. Rusya Federasyonu ile karşılıklı güvene dayanan birçok projeyi genişletmeye ve ilerletmeye çalışıyoruz. Bu Türkiye'nin siyasi istikrarını tartışmaya çalışan çevreler de aslında bundan sonra yapacağımız enerji sektörüyle alakalı yapacağımız diğer projeleri izleyecektir. Önümüzdeki ay Mart ayında inşallah hazırlığını yaptığımız projeyi yine aynı bu şekliyle bir sermayeyle alakalı bir yapıyı uygulamaya çalışıyoruz. Bunlar enerji sektörünün 2023 hedefleri doğrultusunda yapılması gereken işlemlerdir."

-3. ülkelerde, Türkiye-Rusya işbirliği

Bakan Yıldız, ikili görüşmelerde ele aldıkları bir diğer konunun da 3. ülkelerdeki petrolle alakalı olduğunu ifade ederek, "Çünkü bizim Sibirya'da şu anda girişimde bulunduğumuz bir ortaklık çalışması var. Bunu sağlam bir temele de dayandırmak istiyoruz. Bununla alakalı TPAO'nun görüşmeleri var. Dediğim gibi üçüncü ülkelerde denizde veya karada hangi çalışmaları yaparak petrolle alakalı sahiplik oranımızı artırabiliriz. Bununla alakalı görüştük" diye konuştu.

Yıldız, Türkiye'nin Rusya Federasyonu'ndan aldığı yaklaşık 3 milyon tonluk petrolün önümüzdeki süreçte gelişen konjokturle beraber arttırılma ihtimallerini de ele aldıklarını belirterek, şöyle devam etti:

"Bu imkanlar nasıl sağlanır, bunları biraz konuştuk. Tabii ki bizim her zaman olduğu gibi doğalgazın fiyatıyla alakalı özel sektörün aldığı bir indirim var. Bu indirimin boyutları konuşuldu. Bundan sonra tabii ki görüşmelerimiz devam edecek. Akşam üstü tekrar bir görüşme yapacağız."

Bakan Yıldız, bir gazetecinin, doğalgaz indiriminin boyutunu sorması üzerine, "BOTAŞ'ın aldığı doğalgaz fiyatlarıyla alakalı yani kamu alımlarıyla alakalı indirimler ayrı, özel sektörün aldığı indirimler ayrı. Buna 'bir indirim' dememiz çok doğru olmaz. Niçin? Çünkü BOTAŞ'ın kalemlerinin maliyetlerinde herhangi bir indirim şu anda söz konusu değil. Talebimiz var ama onu çalışacaklarını onunla alakalı bir taahhütte bulunamayacaklarını söylediler."

Kurdaki yükselişin doğalgaz alımı yapan şirketleri ne yönde etkilediğini sorulması üzerine de Yıldız, şöyle konuştu:

"Özel şirketler 10 milyar metreküplük bir doğalgaz alım miktarına sahipler. 2014 yılında bir müdahale olmaması halinde çok ciddi zarar edebileceklerdi. Şimdi 2014 yılında çok kar öngörüleri olmayabilir ama en azından zarar etmemeleri ve piyasa faaliyetinin devamı bizim için önemlidir. Yükselen parite, dolar fiyatları TL ile satan özellikle bu özel şirketler için ciddi sıkıntı da doğurur. Önemli bir çoğunluğu dolarla alıp TL ile satıyor. Dolarla alıp dolarla satanlar var. Ama bunların miktarının az olduğunu görüyoruz. O yüzden buradaki yetkililerin yanlızca maliyetlerini finanse edecek tarzda bir çalışma yaptığını böylece görmüş oluyoruz. Ama piyasayı biz de dikkatle takip ediyoruz."

-"Kamunun aldığı doğalgaz fiyatında indirim olmadı"

"Kamunun aldığı doğalgazla alakalı bir indirim söz konusu olmadı" diyen Bakan Yıldız, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Aslında bu bizim beklediğimiz bir konudur. Malum aynen kamunun özel sektör gibi maliyetleriyle alakalı sıkıntıları oluşmuştur. Hele hele Avrupa ülkeleri gibi dövizle alıp dövizle satan ülke değiliz, Türkiye olarak. Dövizle alıp TL ile satan ülkeyiz. O yüzden aradaki bütün parite farkları, bizim maliyet sıkıntısıdır. Bununla alakalı görüşlerimizi yetkili arkadaşlarımıza ilettik. Onlar da bir çalışma yapacaklarını ama şu seviyede bir taahhütte bulunamayacaklarını belirttiler."

Yıldız, Akkuyu'daki enerji santralıyla ilgili ÇED raporunun geciktirildiğine ilişkin Rus tarafında rahatsızlıklar bulunduğu yönündeki bir soru üzerine de şunları kaydetti:

"Tarafları olan bir konu, her iki tarafa düşen sorumlulukları var. Proje şirketinin verdiği ÇED raporu, Çevre Bakanlığımız tarafından değerlendiriliyor. Onun bir süresi var. O süre içerisinde değerlendirilecek. ÇED raporundan sonra orada herhangi bir eksiklik görülmemesi halinde, biliyorsunuz bir lisanslama süreci var. O lisanslama sürecinde de önemli şartları yerine getirmek gerekiyor biliyorsunuz, lisanslama müracaatında bulunacaklar. Daha sonra inşaat ruhsatı izniyle alakalı çalışma. Bunlar birbirini takip eden konulardır. Biz özellikle birçok detayı iki tane komite ile beraber daha hızlandırmamız gerektiğini söyledik ve inşallah bu projeyi daha da hızlandırmamız lazım geldiğini bir kez daha altını çizerek vurguladık."

Rusya'da nükleer enerji konusunda eğitim gören öğrencilerin durumuyla ilgili soruyu da yanıtlayan Bakan Yıldız, sözlerini şöyle tamamladı:

"Biliyorsunuz 200'e yakın öğrencimizle beraber burada çalışılıyor, öğrenimlerine devam ediyorlar. Bir hazırlık sınıfı, ikinci sınıftan sonra da normal akademik çalışmalarına başlıyorlar. Lisans çalışmalarını devam ettiriyorlar. Daha sonra 2-3 yıllık bir staj dönemi var. Dolayısıyla 2020 yılına kadar bizim buradaki yetişmiş olan mühendislerimizin işleri hazır, iş garantili olarak çalışmalarına başlayacaklar." - Ankara