'Kırsalda Patlamamış Bombalar' Meclis Gündeminde

Batman basınında sürekli gündeme getirilen ve hiç bir yetkilinin cevap vermediği açıklama yapmadığı kırsal kesimlerdeki patlamamış el bombaları, havan topları ve mayınlar hakkında BDP Batman Milletvekili Ayla Akat Ata meclise soru önergesi olarak verdi.

İçişleri Bakanı Muammer Güler'e soru önergesi veren BDP Batman Milletvekili Ayla Akat Ata, bölgede halen patlamamış mühimmatların akıbetini sordu. Ata "Özellikle 90'lı yıllarda Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde Devlet ve PKK güçleri arasında şiddetli çatışmalar yaşanmıştır. Bu süreçle birlikte, bölgede bulunan 4 binin üzerinde köyün güvenlik gerekçesiyle boşaltıldığı ve 4 milyonun üzerinde insanın da güvenlik gerekçesiyle yerinden göçertildiği ilgili STK'lar tarafından dile getirilmektedir. Bu dönemde askeri güçler tarafından bölgenin birçok noktasına güvenlik amacıyla döşendiği iddia edilen ve sayısı bilinmeyen mayın ve patlamamış askeri mühimmatlar bölge insanı için hayati tehlike arz etmektedir. Yine çatışmalı sürecin yaşandığı köyler ve meralarda bulunan savaş artıklarının aradan geçen yıllara rağmen temizlenmemesi ve bu konuda herhangi bir planlamanın yetkililerce açıklanmamış olması da bu tehlikenin göz ardı edildiğini göstermektedir.

Türkiye 4 Aralık 1997'de uluslararası imzaya açılan ve "Ottawa Sözleşmesi" olarak bilinen "Anti-Personel mayınların kullanımının, depolanmasının, üretiminin ve devredilmesinin yasaklanması ve bunların imhası ile ilgili sözleşmeye" 1 Mart 2004'te taraf olmuştur. Sözleşme, taraf devletlere stoklarındaki mayınları 4 yıl içinde imha etme, toprağa döşeli mayınlarını da en geç 10 yıl içinde temizleme yükümlülüğü getirmektedir.

Basına yansıyan haberlere göre Batman İli Kozluk İlçesi'ne bağlı, 1992 yılında güvenlik gerekçesi ile boşaltılan ve 2000 yılında köye geri dönüş kapsamında köylülerin topraklarına geri döndüğü Gümüşörgü (Timok) Köyü ve Hesenga Mezrası kırsalında patlamamış olduğu iddia edilen askeri mühimmat bulunmaktadır. Patlama tehlikesi bulunan mühimmatlar ile iç içe yaşamak zorunda bırakılan köylüler, yetkililerden savaş artığı olan ve bölgede yaşayan insanlar için hayati tehlike arz eden bu maddelerin temizlenmesini talep etmektedirler.

Yine 29 Ekim 2013 tarihinde Hakkari İli Şemdinli İlçesi'ne bağlı İncesu mezrasında hayvan otlatmaya çıkan iki çocuğun yerde buldukları ve muhtemelen askeri mühimmat olan cismi kurcalamaları sonucu patlama meydana gelmiştir. Meydana gelen bu patlamada 8 yaşındaki Behzat Ö. isimli çocuk yaşamını yitirmiştir.

Bu bağlamda;

1. Çatışmalı sürecin yaşandığı dönemlerden günümüze kadar güvenlik gerekçesi ile boşaltılan köy ve mezra sayısı kaçtır? Güvenlik gerekçesi ile boşaltılan köy ve mezraların bağlı oldukları illere göre dağılımları nasıldır, güvenlik gerekçesi ile boşaltılan köy ve mezraların yıllara göre sayıları kaçtır?

2. Çatışmalı sürecin yaşandığı dönemden günümüze kadar güvenlik gerekçesi ile yerinden göçertilen insan sayısı kaçtır? Güvenlik gerekçesi ile yerinden göçertilen insan sayısının yıllara ve illere göre dağılımı nasıldır?

3. Köy ve mezraların güvenlik gerekçesi ile askeri güçlerce boşaltılması ve burada yaşayan insanların yine güvenlik gerekçesi ile göçertilmeleri sonucu yaşadıkları mağduriyetlerin giderilmesine yönelik herhangi bir çalışmanız bulunmakta mıdır? Eğer bulunuyor ise, bu çalışmanın kapsayıcılığı ve şartları ne şekilde olacaktır?

4. Güvenlik gerekçesi ile boşaltılan köy, mezra ve meraların, çatışmalı dönemin artığı olan ve halen çatışma alanında bulunan askeri mühimmat ve mayınlardan temizlenmesi için başlatmış olduğunuz bir çalışma var mıdır? Eğer herhangi bir çalışma bulunmuyorsa bunun gerekçesi nedir

5. 1990-2013 yılları arasında bölgede, kırsal alanda bulunan askeri mühimmatın patlaması sonucu yaralanan ve yaşamını yitiren kişi sayısı kaçtır? Yaralanan veya yaşamını yitiren insanlardan kaçı sivil, kaçı güvenlik güçleri personelidir?" şeklinde Güler'e yazılı soru önergesi verdi.