Orta Vadeli Program Resmi Gazete'de

Başbakan Yardımcısı Ali Babacan, Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ve Kalkınma Bakanı Cevdet Yılmaz'ın birlikte açıkladığı, 2014-2016 yıllarını kapsayan Orta Vadeli Program (OVP), Resmi Gazete'nin bugünkü mükerrer sayısında yayımlandı.

Programın Makroekonomik Hedefler ve Politikalar bölümünde yer alan bilgilere göre, 60'ncı Programın makroekonomik çerçevesi uluslararası finans piyasalarında mayıs ayından itibaren başlayan dalgalanmalar, küresel likidite koşullarında beklenen gelişmeler ve komşu ülkelerdeki siyasi gelişmelerin getirdiği belirsizlik ortamı göz önünde bulundurularak hazırlandı. OVP dönemi hedefleri belirlenirken küresel büyümenin tedrici olarak artacağı, Türkiye'nin ticaret ortaklarının ise ılımlı büyüyeceği, büyümenin finansmanında yabancı sermaye girişinin yeterli katkıyı sağlayacağı ve  dış ticaret hadlerinde kısmi bir iyileşme gerçekleşeceği varsayıldı.

Büyüme

2014 yılında Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) büyümesi yüzde 4 olarak öngörülürken, 2015 ve 2016 yıllarında ise üretken alanlara yönelik yatırımlarla desteklenen, daha çok yurt içi tasarruflarla finanse edilen, verimlilik artışına dayalı bir büyüme stratejisiyle GSYH artış hızı yüzde 5 olarak hedeflendi.

Program döneminde, reel olarak yıllık ortalamada, özel ve kamu tüketim harcamalarının yüzde 3,5, özel sabit sermaye yatırımlarının yüzde 7,7, kamu sabit  sermaye yatırımlarının ise yüzde 3,3 oranında artması öngörülürken, son yıllarda önemli ölçüde düşen yurt içi tasarrufların dönem boyunca artarak program dönemi sonunda yüzde 16'ya ulaşması bekleniyor. Bu gelişmede, özel  kesim tasarruflarındaki artış belirleyici olacak. Ayrıca, program dönemi boyunca kamu ve özel kesim tasarruf yatırım açığının azalması da öngörülüyor.

Kamu maliyesi

Yıl sonunda yüzde 0,8 olacağı tahmin edilen kamu kesimi açığının GSYH'ya oranının, program dönemi sonunda yüzde 0,5'e gerilemesi ve 2016 genel devlet açığının GSYH'ya oranının, 2013 yılında gerçekleşmesi beklenen yüzde 1 seviyesinden yüzde 0,5'e düşmesi hedefleniyor.

2013 yılında GSYH'ye oran olarak yüzde 0,9 düzeyinde olması beklenen program tanımlı kamu kesimi fazlasının sürekli artarak program dönemi sonunda yüzde 1,3'e yükselmesi öngörülürken, genel devlet harcama ve gelirlerinin GSYH'ye oranlarının, 2013 yılındaki yüzde 40,8 ile yüzde 39,7 olan seviyelerinden program dönemi sonunda yüzde 38,2 ve yüzde 37,7'ye gerilemesi bekleniyor.

Sosyal güvenlik primleri dahil, red ve iadeler hariç vergi yükünün azalarak program dönemi sonunda yüzde 28,3'e ve GSYH'ye oran olarak 2013 yılında yüzde 35 düzeyinde gerçekleşmesi beklenen AB tanımlı genel yönetim nominal borç stokunun da program dönemi sonunda yüzde 30'a gerilemesi öngörülürken, OVP döneminde KİT sisteminin finansman açığı vermeden faaliyetlerini gerçekleştirmesi hedefleniyor.

- Ödemeler Dengesi

Program döneminde yıllık ortalamada reel olarak ihracatın yüzde 8,1, ithalatın ise yüzde 6,2 oranında artacağı tahmin edilirken, 2013 yılında 153,5 milyar dolar olması beklenen ihracatın dönem sonunda 202,5 milyar dolara, 251,5 milyar dolar olması beklenen ithalatın da dönem sonunda 305 milyar dolara ulaşacağı, böylece 2013 yılında 98 milyar dolar olan dış ticaret açığının dönem sonunda 102,5 milyar dolara yükseleceği tahmin ediliyor.

Yıl sonunda 59 milyar dolar olması beklenen enerji ithalatının, büyüme performansı ve petrol fiyatlarındaki beklentilere göre dönem sonunda 64,5 milyar dolara yükselmesi öngörülürken, 29 milyar dolar olacağı tahmin edilen turizm gelirlerinin program dönemi sonunda, yıllık ortalama yüzde 6 oranında artışla, 34,5 milyar dolara ulaşacağı tahmin ediliyor.

Program döneminde yurt içi tasarrufları artırmaya ve ekonominin üretim yapısının ithalata olan yüksek bağımlılığını azaltmaya yönelik politikaların da katkısıyla, 2013 yılında yüzde 7,1 olarak gerçekleşmesi beklenen cari işlemler açığının GSYH'ye oranının dönem sonunda yüzde 5,5'e inmesi de hedefleniyor.

Enflasyon

Toplam talep koşullarının enflasyona düşüş yönünde yaptığı katkının program döneminde devam edeceği öngörülürken, gıda enflasyonunun yüzde 7 civarında dalgalanacağı ve vadeli işlemler piyasaları göstergeleri dikkate alınarak Brent tipi ham petrol fiyatının 2013 yılındaki 108,8 dolar seviyesinden azalarak dönem sonunda 93,1 dolara gerileyeceği varsayılıyor. Öte yandan, TÜFE yıllık artış hızının 2014 yılındaki yüzde 5,3 seviyesinden dönem sonunda yüzde 5'e gerileyeceği tahmin ediliyor.

- İstihdam

Program döneminde işgücüne ve istihdama katılımın artırılmasına yönelik uygulanacak politikalar sonucunda tarım dışında ilave 1 milyon 809 bin kişinin istihdam edilmesi beklenirken, tarım istihdamında sınırlı artışın etkisiyle toplam istihdam artışının 1 milyon 833 bin kişi olacağı öngörülüyor.

Yıl sonunda yüzde 51 olması beklenen işgücüne katılım oranının dönem sonunda yüzde 51,9'a ulaşması hedeflenirken, iş ve aile yaşamını uyumlaştırma politikalarının hayata geçirilmesiyle, kadınların işgücüne katılım oranının 2013 yılına göre 1,3 puan artarak yüzde 32,7'ye ulaşacağı tahmin ediliyor. 2013'de yüzde 46,2 olması beklenen istihdam oranının da dönem sonunda yüzde 47,3'e yükselmesi bekleniyor. Böylece, dönem sonunda toplam 27 milyon 525 bin kişi istihdam edilmiş olacak.

İstihdamda tarım sektörünün ağırlığının 2013 yılında yüzde 23,6 olarak gerçekleşmesi beklenirken, dönem sonunda bu oranın yüzde 22,1'e gerileyeceği tahmin ediliyor. Ayrıca, yıl sonunda yüzde 9,5 olacağı tahmin edilen işsizlik oranının da 2016 yılında yüzde 8,9 seviyesine gerileyeceği öngörülüyor.

- Ankara