Almanya'daki Genel Seçim

Ayhan Şimşek - Almanya'da yapılan genel seçimin üzerinden 4 gün geçmiş olmasına karşın, potansiyel koalisyon ortağı Sosyal Demokratların (SPD) ortak hükümet kurmakta isteksiz davranması nedeniyle Almanya Başbakanı Angela Merkel'in eli hala boş.

SPD ile ilk kez 23 Eylül'de temasa geçen Merkel, Almanya'nın güçlü ve istikrarlı bir hükümete ihtiyacı bulunduğunu vurgulamıştı. Ancak böyle bir hükümetin kurulması temelde SPD'nin desteğini gerektiriyor.

Almanya'da 22 Eylül'de yapılan seçimde, Merkel'in CDU/CSU ittifakı, federal parlamentonun alt kanadı Bundestag'da 311 sandalye kazanmış olmasına karşın, sadece 5 sandalye farklıya mutlak çoğunluğu elde etme şansını kaçırdı. SPD ise 192 milletvekilliği kazanarak seçimden ikinci güçlü parti olarak çıktı. Hristiyan Demokratlar (CDU) ile SPD arasında oluşturulması muhtemel "büyük koalisyon", Merkel'in  Bundestag'da güçlü bir çoğunluk elde etmesini sağlayacak. Daha da önemlisi, muhalefetteki SPD, eyaletlerin temsil edildiği parlamentonun üst kanadı Bundesrat'ta çoğunluğu elinde bulunduruyor. Bundesrat'taki 69 oyun 36'sını elinde tutan SPD, federal hükümet tarafından başlatılacak her türlü yasal girişimi engelleyebilecek durumda.

-CDU, uzlaşma kapısını açık bıraktı-

SPD liderlerinin büyük koalisyona şimdiye kadar çok az ilgi göstermiş olması nedeniyle CDU, Sosyal Demokratlar için önemli olan bazı kilit konularda uzlaşmaya hazır olduğu mesajlarını veriyor. Almanya Maliye Bakanı Wolfgang Schaeuble dün yaptığı bir açıklamada, SPD ile yapılacak koalisyon anlaşması görüşmelerinde vergi artırımı olasılığını devre dışı bırakmadığını söyledi. Schaeuble, haftalık Die Zeit gazetesine yaptığı açıklamada, "Görüşmelerin nasıl bir seyir takip edeceğini görmemiz gerek" dedi.

CDU Genel Başkanı Yardımcısı Armin Laschet de yapılması muhtemel koalisyon görüşmeleri çerçevesinde SPD'nin vergiler konusundaki talepleri konusunun görüşülmesinden yana olduğunu belirtti.

-Parti içi farklılıklar-

Sosyal Demokratlar yürüttükleri seçim kampanyasında,  eğitim ve alt yapı yatırımına yeni kaynaklar yaratmak amacıyla yılda 100 bin avrodan daha çok geliri olanlardan alınan vergilerin yüzde 49'a çıkarılması gerektiğini savunuyordu.

CDU ile koalisyon ortağı CSU ise vergi artırımına gidilmesi teklifine uzun bir süreden beri karşı çıkyor. CDU Genel Sekreteri Hermann Groehe, vergi artırımı konusunda uzlaşmaya gidilmesine açıkça karşı olduğunu belirterek, SPD ile yapılması muhtemel koalisyon görüşmeleri öncesinde parti içinde bölünmelerin giderek arttığının sinyalini verdi. Basına bugün yaptığı açıklamada, CDU'nun seçim bildirgesinde yaptığı vaadin altını çizen Groehe, "Vergi artırımına karşıyız" dedi. Groehe, "Seçim zaferimiz bize bunun için savaşma yetkisi veriyor" diye konuştu.

CDU/CSU ittifakı ile SPD arasında ayrıca, Avro Bölgesi'ndeki krizi aşmak için büyüme yanlısı tedbirler alınması, asgari ücretin uygulanması, Almanya'daki Türklere çifte vatandaşlık ve Türkiye'ye, AB için tam ortaklık perspektifinin verilmesi de dahil olmak üzere başka konularda da farklılıklar bulunuyor.

-SPD, karar vermeyi erteleyecek gibi gözüküyor-

Sosyal Demokratlar, muhtemel CDS/CSU koalisyonu konusunu görüşmek üzere yarın küçük bir parti toplantısı düzenlemeye koyulmuş durumda. Düzenlenecek toplantıya 200 kadar delegenin katılması bekleniyor. Partideki çok sayıda önemli şahsiyet, şimdiden 470 bin üyeli SPD'de bu konuda mini bir referandum yapılması çağrısı yapmış durumda.

Alman basında yer alan haberlere göre, SPD'nin 16 federal eyalet teşkilatından 8'i parti tabanın muhtemel koalisyon kararına daha güçlü şekilde dahil olmasını istiyor.

SPD'deki önemli şahsiyetler arasında yer alan Kuzey Ren Vesfalya eyaleti Başbakanı Hannelore Kraft'ın "büyük koalisyon" görüşmeleri yapılmasına karşı çıkan partililerin başını çektiği bildiriliyor.

Bazı Sosyal Demokratlar, 2005-2009 yıllarında CDU/CSU arasında yapılan ve SPD'ye 2009 seçimlerinde büyük oy kaybettiren büyük koalisyonun aynısının yapılacağı korkusunu taşıyor.

SPD liderlerinin yarınki toplantıda ne karar verecekleri henüz açıklık kazanmış değil. Ancak SPD Başkanı Sigmar Gabriel'in koalisyon görüşmelerinin başlamasında yana olduğu söyleniyor.

Almanya'da çıkan Leipziger Volkszeitung gazetesi, SPD liderlerinin 14-16 Kasım tarihlerinde yapılacak büyük parti toplantısından önce koalisyon konusunda bir karar almayacaklarını yazdı. Gazete, "SPD o zamana kadar tüm seçenekleri açık bırakacak" ifadesini kullandı. Bu, yeni Alman hükümetinin oluşturulmasını aylarca geciktirebilecek bir durum.

Bundestag'ın seçimden sonraki ilk toplantısı 22 Ekim'de yapılacak. Alman anayasasına göre, Merkel başkanlığındaki hükümet bu tarihe kadar koalisyon görüşmelerinin sonuçlandırılamaması durumunda işbaşında kalamaya devam edecek. Merkel, 23 Eylül'de yaptığı açıklamada, güçlü ve istikrarlı bir hükümet kurmak arzusunda olduğu için öncelikle SPD ile temas kurduğunu ifade etmiş ancak diğer partilerle görüşmede bulunma seçeneğini devre dışı bırakmamıştı.

Almanya'da yapılan seçim sonrası anketler, Almanların yüzde 64'ünün, CDU ile CSU arasında yapılacak bir koalisyona destek verdiğini göstermişti. - Ankara