Cezaevindeki Dergi Yasağı İfade Özgürlünün İhlali

Anayasa Mahkemesi, tutuklu bulunduğu cezaevine gönderilen derginin yasaklanması nedeniyle bireysel başvuruda bulunan sanığın, ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verdi.

Kocaeli 2. No'lu F tipi yüksek güvenlikli cezaevinde tutuklu bulunan İbrahim Bilmez, kendisine posta yoluyla gelen "Demokratik Modernite" adlı derginin cezaevi tarafından yasaklanmasına itiraz etti.

Bilmez, yaptığı şikayet ve başvuruların ilgili mercilerce reddedilmesi üzerine, anayasal haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulundu.

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölümü, başvurucunun ifade özgürlüğünün ihlal edildiği yönündeki iddiasını kabul edilebilir buldu.

Yüksek Mahkeme, başvurucunun ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine, tespit edilen ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın ilgili mahkemeye gönderilmesine karar verdi.

-Gerekçeden

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölümünün oy birliğiyle aldığı kararın gerekçesinde, ifade özgürlüğünün, insanın serbestçe haber ve bilgilere, başkalarının fikirlerine uluşabilmesi, edindiği düşünce ve kanaatlerden dolayı kınanmaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, anlatabilmesi, savunabilmesi, başkalarına aktarabilmesi ve yayabilmesi anlamına geldiği belirtildi.

Anayasa maddesinde düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğünün kullanımında başvurulabilecek araçların söz, yazı, resim veya "başka yollar" olarak ifade edildiği kaydedilen gerekçede, "başka yollar" ibaresiyle de her türlü ifade aracının koruma altında olduğuna işaret edildiği vurgulandı.

İfade özgürlüğünün herkese tanındığının hatırda tutulması gerektiğine işaret edilen gerekçede, yüksek güvenlikli bir cezaevine kapatılmış bir tutuklu olan başvurucunun da herkes gibi Anayasanın 26. maddesi hükmünden yararlanabileceğinde tereddüt bulunmadığı kaydedildi.

Somut olayda, başvurucuya ceza infaz kurumu tarafından teslim edilmeyen dergi hakkında eğitim kurulu tarafından verilen kararda, "derginin içeriğinde PKK terör örgütü lideri Abdullah Öcalan'ın yasaklı kitaplarından alıntılar yapıldığı, adı geçeni ve terör örgütünü övücü, meşrulaştırıcı ifade ve yorumlara yer verildiği"nin belirtildiği aktarıldı.

Bu karara karşı yapılan itirazların da reddedildiği hatırlatılan gerekçede, dergi hakkında herhangi bir genel yasaklama kararı bulunmadığı kaydedildi.

Gerekçede, derginin başvurucuya ulaştrılmasına izin verilmesinin, kurum güvenliği bakımından ne tür somut risk ve tehlikeler taşıdığının anlaşılamadığı da ifade edildi.

Yasaklama kararındaki, "dergide Abdullah Öcalan'ın kitaplarından alıntılar yapılması, Öcalan'ı ve terör örgütünü övücü, meşrulaştırıcı ifade ve yorumlara yer verilmesi" olarak ifade edilen gerekçelerin, "cezaevi güvenliği" bağlamında "ilgili ve yeterli" görülmediği belirtilen gerekçede, "Dergiye erişimin engellenmesi suretiyle başvurucunun haber veya fikirlere ulaşma hakkına getirilen kısıtlamanın, demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun ve hedeflenen meşru amaçlarla orantılı olduğu kanaatine ulaşılamamıştır" tespiti yapıldı.

Bu nedenlerle başvurucunun ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verilmesi gerektiği ifade edilen gerekçede, yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar görülen hallerde tazminata hükmedilebileceğinden, başvurucunun manevi tazminat talebinin reddine karar verildi.