"Türkiye, Suriye Kürtleri ile İlişkilerini Geliştirmeli"

Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi'nİin (ORSAM) " Suriye'deki Kürt Hareketleri" raporunda, PKK'nın Suriye Kürtleri arasında etkinliğinin azaltılması için Suriye Kürtleri'nin yeni Suriye'de siyasal sisteme doğru bir biçimde entegre olmasının sağlanması, Türkiye'nin Suriye Kürtleri ile doğrudan ve dolaylı ilişkiler geliştirmesi gerektiği belirtildi Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi'nin (ORSAM) "Suriye'deki Kürt Hareketleri" raporunda, PKK'nın Suriye Kürtleri arasında etkinliğinin azaltılması için Suriye Kürtleri'nin yeni Suriye'de siyasal sisteme doğru bir biçimde entegre olmasının sağlanması, Türkiye'nin Suriye Kürtleri ile doğrudan ve dolaylı ilişkiler geliştirmesi gerektiği belirtildi.

-"SURİYELİ KÜRTLERİN TALEPLERİ"-

ORSAM'ın Suriye'deki Kürt hareketlerini incelediği, Ahi Evran Üniversitesi Öğretim Üyesi ve ORSAM Ortadoğu Danışmanı Yrd.Doç.Dr. Serhat Erkmen tarafından hazırlanan raporunda, Mart 2011'de ülkede başlayan rejim karşıtı hareketlerin ardından Kürt grupların aldığı tavır mercek altına alındı. Suriye'de kendi iç dinamikleri olan ve bölgesel gelişmelerden etkilenen bir Kürt hareketinin varlığından bahsedilen raporda, bu hareketlerin pek çoğunun çok iyi örgütlenmiş güçlü partiler olmadığı ve farklı görüşlere sahip oldukları kaydedildi. Raporda, Suriyeli Kürtlerin talepleri, Suriye'de otoriter ve totaliter sistemin değişmesi ve yerine demokratik, çoğulcu, parlamenter, ademi merkeziyetçi bir yapı kurulması, Kürt halkının "Suriye ulusunun önemli bir parçası" olarak tanınmasını ve Kürtlerin birleşik bir Suriye devleti içinde kendi kaderini tayin hakkının kabul edilmesi olarak sıralandı. Raporda Suriye'deki Kürt hareketleri de incelenerek, Demokratik Birlik Partisi'nin(PYD) konumunda dikkat çekildi. Mesut Barzani liderliğindeki KDP'nin, Suriye'deki olayların başlamasından itibaren, etki sahasını genişletmek amacıyla "temkinli ama sürekli bir biçimde" Suriye'deki Kürt hareketine destek verdiğinin belirtildiği raporda, "KDP'nin PYD'yle görünürdeki işbirliğinin, aslında uzun süredir yürütmekte olduğu dikkatli ve etkili politikasının bir uzantısı olduğu ve soruna daha uzun vadeli yaklaştığı" yönünde tespitlere yer verildi.

-"SURİYE'DE BAĞIMSIZ KÜRT DEVLETİ ŞANSI YOK"-

Raporda, 12 Temmuz 2012 görüşmesinin ardından PYD ve Kürt Ulusal Konseyi'nin (KUK) oluşturduğu ortaklığın Suriye Kürtleri açısından önemli bir süreci başlattığı, bu süreçte Suriye içinde uzun vadede oluşturmak istenilen bir Suriye Kürt bölgesinin temellerin atılması hedeflendiği, buna karşın Suriye'de rejimin de yönetimin de bir Kürt bölgesinin varlığını kabul etmediği kaydedildi. Raporun en önemli tespitlerinden biri de kısa ve orta vadede Esad yönetimi değişse bile Suriye'de bağımsız bir Kürt devleti kurulma şansının bulunmadığı, bununla birlikte PYD ve KUK'un ortaklık sürecinin Suriye'de "özerk ya da federal hal alabilecek bir Kürt bölgesi" ihtimalini ortaya çıkardığı yönünde oldu. Suriye Kürtleri'nin Arap muhalefet hareketleri tarafından dışlanmaya devam edildiğinin belirtildiği raporda, "Bu durum devam ettiği sürece, Kürt partileri ya radikalleşmek ya da sahayı PYD'ye bırakmak durumunda kalacaktır" denildi.

-"SURİYE KÜRTLERİ İÇİN TÜRKİYE-KDP DENGESİ"-

Raporda, Suriye'nin içinde bulunduğu süreçte Türkiye'nin izlemesi gereken politikalara yönelik öneriler de yer aldı. Türkiye'nin Suriye Kürtleri ile doğrudan ve dolaylı ilişkiler geliştirmesi gerektiği belirtildiği raporda, "Türkiye PKK'nın Suriye Kürtleri arasında etkinliğinin daha da yayılmasını engellemek istiyorsa, Suriye Kürtleri'nin yeni Suriye'de siyasal sisteme doğru bir biçimde entegre olmasının sağlanması gerekir" denildi. Irak Kürt Bölgesel Yönetimi Başkanı Mesud Barzani'nin Suriye'deki Kürt grupların uzlaşması için yaptığı çalışmalara da dikkat çekilen raporda, bu çalışmaların KDP-Türkiye ilişkilerine etkisinin olumsuz olacağı hatırlatılarak, "Iraklı Kürtler Türkiye ile geliştirdikleri bu ilişkileri Suriye'deki gelişmeler pahasına bir kenara bırakacak değildir" ifadelerine yer verildi. Bununla birlikte Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nin Suriye'deki Kürtler üzerindeki çabalarını sonlandırmayacağı fakat Türkiye ile ilişkileri dengede tutmak için Türkiye'nin endişelerini kısmen giderecek politikalar izleyeceği değerlendirmesinde bulunuldu.

-"ESAD PYD'Yİ MUHALEFETE TERCİH EDER"-

PKK'nın Suriye'deki uzantısı olan PYD'nin izlediği stratejinin de incelendiği raporda, Suriye rejimin PYD ile ilişkileri özetle şu şekilde analiz edildi:

"PYD, rejimi devirmek isteyen muhaliflerle ortak hareket etmeyerek Esad yönetimine açıkça muhalefet eden Suriyeli Kürtleri sindirme sürecinde önemli bir aktör haline gelmiştir. Esad yönetimi ile PYD arasındaki ilişkiler bugün ne tamamen bozulmuştur ne de stratejik bir ittifaktır. Esad için PYD, muhaliflerin üstelenebileceği yeni alanlar oluşmasını engellemenin araçlarından birisi olarak görülmektedir. Esad yönetimi, bugün PYD'nin kontrolünde ve kendisine karşı yeni saldırıların planlanıp yürütülmediği Kürt bölgelerini, muhalefetin veya Barzani'nin kontrolünde gelecekte kendisine daha fazla sorun yaratacak bölgelere tercih etmektedir. Şu anda Esad için Suriye'de kurtarılmış Kürt bölgelerinin olması bu bölgeler muhalefete hizmet etmediği sürece çok önemli değildir." - Ankara