Kaya, Mardin'de Kan Davası'nı Anlattı

Mardin Valiliği ile Mardin Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğünce yürütülen "Mardin'in Kanayan Yarası: Kan Davaları" adlı proje kapsamında bir panel düzenlendi. Yrd. Doç. Dr. Nurdan Atalay Güneş'in moderatörlük yaptığı panelde Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesinde Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mazhar Bağlı, Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Abdulkerim Ünalan, Artuklu Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Sıtkı Karadeniz ve Harran Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Mahmut Kaya birer tebliğ sundular.

Panele Şanlıurfa'dan katılan Yrd. Doç. Dr. Mahmut Kaya, kan davalarının sürmesinde son iki asırda yaşanan medeniyet bunalımına atıfta bulunarak, "Kan davaları, namus cinayetleri, çocuk gelinler, kız çocuklarının eğitimine önem verilmeyişi ve diğer birçok konu son birkaç asırda yaşanan toplumsal değişmeye bağlı çelişkilerdir. Örfi hukuk sistemi ile resmi hukuk sisteminin çatışmasının bir sonucu olarak görülen bu toplumsal olgular, geleneksel yapıdaki mekanizma ve aracı şahsiyetlerin değer kaybetmesinin bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır. Çünkü geçmişte kan davaları ve benzeri problemler için gerek Osmanlı'da kadılar ve Musalahay-i Dem denilen komisyonlar, gerekse aşiret içerisinde arfe/arif denilen uzlaştırıcı kişiler bu davaların büyümesini önler kolektif bir meşruiyet içerisinde söz konusu davaları karara bağlarlardı. Kan davalarının halen çözülemeyişinin temelinde arfe/arif, ri sipi (ak sakallı) gibi toplum içinde arabulucu olarak ağırlığı olan kişilerin rollerinin işlevsiz kalması önemli bir etkendir." dedi.

KAYA: BARIŞ HEYETLERİ OLUŞTURULMALI

Şanlıurfa'da bazı derneklerin barış konusunda arabuluculuk yapmaya başladığını kaydeden Kaya, şöyle devam etti: "Günümüzde bu tür kurumların işlevi Urfa'da görülen bazı dernekler üzerinden sürdürülmektedir. Kan davalarının çözümü için bürokratik sınıfın davalar karşısında pasif ve tarafgir tutumlardan kaçınması gerekir. Su, mera ve toprak gibi kaynakların eşit ve adil bir biçimde kullanımı konusunda kamu otoritesi yöre önderlerini de işe katarak ihtilafları çözmeli, bölgede din adamları, kanaat önderleri, sivil toplum kuruluşu öncülüğünde değerler eğitimi verilmeli insan hayatının her şeyden daha kıymetli olduğu fikri sürekli işlenmelidir. Bu geleneğin ortadan kalkması için üniversite, müftülük, medreseler, cemaat ve tarikatlar konuyu gündem haline getirmeli bu kötü uygulama ile mücadele etmelidir. Bölgede hatırlı sivil ve resmi kişilerden müteşekkil 'barış veya uzlaşma heyetleri' oluşturulmalı bunlara valiliklerce yasal bir statü kazandırılmalıdır. Heyette yer alacak uzman kişilerce konunun dini, sosyal, hukuki vd. boyutları değerlendirilip hızlı çözümler üretilmelidir. Örgün ve yaygın eğitim kurumları aracılığıyla ders ve kurslarda konuyla ilgili yeterli ve kaliteli zaman ayrılmalıdır."
Panel diğer konuşmacıların da yaptığı sunumların ardından soru cevap bölümü ile son buldu. (Kaynak: Gazeteipekyol)