Nil Havzası Ülkelerini Karşı Karşıya Getiren "Hedasi Barajı"

Anadolu Ajansı (AA) ekibi, Nil havzası ülkeleri arasında büyük tartışmalar yaratan ve Mısır ile Etiyopya'yı savaşın eşiğine getiren Etiyopya - Sudan sınırında yer alan Benishangul-Gumuz Bölgesi yakınındaki Hedasi (Nahda) Barajı inşasını görüntüledi.

Uluslararası alanda kopardığı fırtınanın etkilerinin halen devam ettiği Hedasi Barajı inşası, ilk defa bir yabancı haber ajansı tarafından görüntülendi.

Zorlu bir yolculuktan sonra bölgeye ulaşan ve baraj inşasının sürdüğü bölgede iki gün geçiren AA ekibi,  Sudan sınırındaki sıradağların bitiminden başlayan ve 20 kilometre uzunluğundaki baraj bölgesine girerek yetkililerle görüştü.

İnşaat alanının tam anlamıyla bir sanayi bölgesini andırdığı görüldü.

Elektrik üretim kapasitesi açısından Afrika'da 1'inci, dünyada 10 'uncu durumda yer alacak olan barajdan 2017 Haziran'ından itibaren yıllık 15 bin Gigawatt enerji üretilmesi bekleniyor.

2 Nisan 2011'de başlayan projeye göre, baraj inşasının 17 Haziran 2017'de tamamlanması öngörülüyor. Projenin maddi tutarı 4,7 milyar dolar olduğu belirtilirken, projede dış kaynak olarak sadece 1,7 milyar dolarlık Çin kredisinin bulunduğu kaydediliyor.

-Baraj inşaatında 7 bin kişi çalışıyor

Baraj inşaatında 500'ü mühendis olmak üzere 22 ülkeden uzmanların yer aldığı 7 bin kişi çalışıyor. Dolayısıyla proje başta Etiyopya olmak üzere çevre ülkelerde yaşayanlar için de iş imkanı oluşturuyor.

Etiyopya'da iktidarda bulunan Devrimci Demokratik  Cephe'nin kurucusu ve  Barış ve Kalkınma Vakfı Başkanı Sebahat Neka, AA muhabirine yaptığı açıklamada, proje fikrinin yeni olmadığını ve uzun bir geçmişe sahip bulunduğunu belirtti. Mısır'ın uzun süredir baraj inşasının önünde engeller çıkarmak için uğraştığını ifade eden Neka, "Hedasi Barajı inşası ile hem ülkemizde hem de bölgesel anlamda ekonomik gelişme ve kalkınmayı hedefliyoruz" dedi.

Mısır ve Sudan'ın Hedasi Barajı inşasına gösterdiği tepkiye ilişkin ise Neka, " Mısır ve Sudan projede katılımcı ülkeler ve bu projeden en çok bu ülkeler istifade edecek. Mısır'ın bunu anlamasını bekliyoruz" diye konuştu.

-Nil Havzası ülkeleri

Öte yandan Etiyopya'nın Kahire Büyükelçisi Mahmud Derir Gidi, Nil Havzası ülkeleri arasında 50 yıldan bu yana herkesin razı olduğu bir anlaşmaya varılamadığını belirtti. Gidi, 1929'da Mısır ile Britanya arasında imzalanan anlaşmaya Nil havzası ülkelerinin çoğunun dahil olmadığını, 1959'da Mısır ve Sudan arasında imzalanan anlaşmanın ise bu iki ülke dışındaki diğer Nil havzası ülkelerini kapsamadığını hatırlattı.

Gidi,10 yıl süren müzakerelerin ardından 2010 yılında varılan Entebbe Anlaşması'nı 9 Nil Havzası ülkesinden Etiyopya, Uganda, Ruanda, Burundi, Tanzanya ve Kenya'nın imzaladığını Mısır, Sudan ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin ise bu anlaşmaya imza koymadığını ifade etti.

Etiyopyanın Nil Havzası ülkeleri ile iyi ilişkiler kurma çabası içinde olduğunun altını çizen Gidi, Mısır basınında yer alan bazı haber ve yayınlar ile Etiyopya'nın imajının zedelenmek istendiğini ileri sürdü. Gidi, ABD ve İsrail'in projeyle irtibatlandırılmasının son derece yanlış olduğunu ve hiçbir şekilde bir gerçeklik payının bulunmadığını dile getirdi.

Mavi Nil üzerine kurulacak Hedasi Barajı projesi Etiyopya için sıradan br proje olmayıp, geçmişi 19.yüzyıla kadar dayanan bir rüyanın gerçekleşmesi anlamını taşıyor.

Nil Nehri havzası 2,9 milyon kilometrekarelik alanıyla Afrika kıtasının yüzde 10'unu oluşturuyor. Havza ülkeleri, Mısır, Sudan, Etiyopya, Eritre, Kenya, Ruanda, Brundi, Tanzanya, Uganda ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nden oluşuyor.

Hedasi Barajı'nın, Nil'in, Mavi Nil  kolundaki dört barajdan biri olması bekleniyor. Nil Nehri'nin yıllık 84 milyar metreküp olan su kapasitesinin 55 milyar metreküplük kısmı Mısır tarafından, 18,5 milyar metreküp ise Sudan tarafından kullanılıyor.

Etiyopya'nın, Nil Nehri üzerine inşa etmeyi planladığı Hedasi (Rönesans) Barajı projesi sebebiyle Nil'in kollarından biri olan Mavi Nil'in yatağını değiştirmeye başlaması, Mısır ile Etiyopya arasında gerginliğe neden olmuş, proje hakkında karşılıklı yapılan açıklamalar sebebiyle iki ülke arasında büyük bir gerilim meydana gelmişti. - Addis Ababa