"Nükleer Yarışta, Avantaj Çin'in"

Financial Times gazetesi, Ankara'daki bir enerji yetkilisine dayanarak Karadeniz'deki bir nükleer santral yapımı konusunda Çin'in, Türk hükümetinden garantiler talep etmediğini ve kendi finansmanını sağlayabileceğini belirterek Çin'in projeye yönelik "uluslararası yarışta avantaj elde ettiği"ni yazdı Türkiye'nin Karadeniz bölgesinde bir nükleer santral yapımı konusunda kızışan yarışa katılan Çin Halk Cumhuriyeti'nin, Türk hükümetinden garantiler talep etmediği ve kendi finansmanını sağlayabileceği için "uluslararası yarışta avantaj elde ettiği" yorumları yapılıyor.

Ekonomi gazetesi Financial Times (FT)"Türkiye'deki Nükleer Santral Yarışta Çin Avantaj Elde Etti" başlıklı haberinde "Çin'in, Türkiye'nin Karadeniz sahillerinde bir nükleer santral yapımı konusundaki uluslararası yarışta avantaj elde ettiği görünüyor, bu da onun nükleer şirketlerinin hırslarının, küresel nükleer sanayini nasıl şekillendirmeye hazır olduğunun işaretidir" diye yazdı. Gazete şöyle devam etti:

"Ankara'daki bir yetkiliye göre, Çin, proje için hükümet garantilerini istemiyor ve kendi finansmanını sağlayabilir, bu da Türkiye için reaktör inşa etmeye yönelik yarıştaki Çin'in avantajına işaret ediyor."

İngiliz gazetesi haberinde Türk enerji yetkilisinin, Çin'i kastederek "Onların finansman sorunları yok. Anlaşmaları halinde santrali inşa edecekler" dediğini belirttikten sonra aynı yetkilinin, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın, bu hafta Beijing'e ziyaretinin proje için olanakları daha da aydınlatacağını da söylediği kaydedildi.

-"ÇİN ULUSLARARARASI NÜKLEER SANTRAL OYUNUNDA YENİ"-

Çin'in "nükleer santral oyunu"nda yeni olduğunu, şimdiye kadar yurt dışında sadece Pakistan'ta santral inşa ettiğine dikkat çeken gazete, Çin'in devlet destekli şirketleri Çin National Nuclear Corporation ve Çin Guangdong Nuclear Power Corporation'un, küresel nükleer enerji tedarikçileri haline gelme yönünde iddialı olduklarını ve yükselen ekonomilerde bir miktar ilerleme sağladıkları gibi göründüğünü belirtti.

FT, Çin'in, dünyanın en büyük yeni nükleer reaktörleri yapımcısı olduğunun da altını çizdiğı haberinde "Beijing, Türk projeleri için devlet garantilerini talep etmediği için, yaklaşımı, Güney Kore ile tezat oluşturuyor" dedikten sonra Güney Kore'nin devlet desteğindeki israrı nedeniyle Türkiye ile bu ülke arasındaki müzakerelerin daha önce çöktüğünü anımsattı.

-"ÇİN'İN ÇABASI, ERDOĞAN'IN ZİYARETİ İLE İVME KAZANACAK"-

Japonya'nın Kadadeniz santralini inşa etme iddiasının da Fukushima felaketi nedeniyle ciddi bir yara aldığını, bunun sonucunda Tokyo Electric Power şirketinin projeden çekildiğini kaydeden gazete, buna karşın Toshiba'nın hala bir teklif hazırlamakta olduğuna da işaret etti. Haberde şunlar yazıldı:

"Çin'in çabasına bu hafta Sayın Erdoğan'ın Beijing ziyareti sırasında yeni bir ivme kazandırılması bekleniyor. Erdoğan, herhangi bir mutabakat için gerekli olan ancak belirleyici olmayan barışçıl nükleer işbirliği konusundaki bir anlaşma imzalanması öngörülüyor. Çin'in halen, Moğolistan, Nijer ve Beyaz Rusya dahil bazı ülkeler ile nükleer işbirliği anlaşmaları var ancak bu anlaşmaların çoğu, uraniyum sevkiyatına odaklı."

-"ÇİN'DE HALEN VAR OLAN EN MODERN REAKTÖRLER İHRAÇ EDİLEMİYOR"-

FT, devlet destekli Çinli şirketlerin yurt dışında yaptıkları tekliflerde, yurt dışında inşa edebildikleri reaktörlerin "sınırlı yelpazesi"nden olumsuz etkilendiğini belirtirken, tekliflerin yurt içinde geliştirilen daha eski modellerle sınırlandırıldığını, Çin'de inşa edilen en modern reaktörlerin dizaynlarının telif haklarının, Westinghouse ve Areva gibi yabancı şirketlere ait olduğu ve anlaşmalar uyarınca ihraç edilemediğini kaydetti.

-"ÜÇÜNÇÜ NESİL REAKTÖRLER YILLARCA ALACAK"-

Buna karşın, analistlerin, Çin'in yerli reaktör dizaynlarının hızla yetiştiğini de söylediklerine,"üçüncü nesil" modellerinin dizaynlarının gelecek yıl tamamlanmasının beklendiğine dikkat çeken gazete, buna karşın ilk reaktörün yapımı ve bunun yurt dışındaki pazarlanmasının yıllarca alabileceği yorumunu da yaptı.

-"NÜKLEER REAKTÖRLER, TÜRK HÜKÜMETİ İÇİN YÜKSEK ÖNCELİK"-

İngiliz gazetesi, Güney Afrika'da yakında yapılacak nükleer santral ihalesinin Çin'in nükleer tedarikçisi olarak kabulünün bir testi olacağını savunduğu haberinde Türkiye'nin ülkenin ilk nükleer santralinin Akdeniz sahillerinde yapılması konusunda Rusya'nın Atomstroyexport şirketi ile bir anlaşma yaptığına dikkat çektiği haberinde şunları da yazdı:

"Türkiye'de reaktörler, Avrupa'nın diğer yerlerine göre daha nükleer yanlısı bir tutumu olan Türk hükümeti için yüksek öncelikli projedir. Ülkenin az enerji kaynakları var ve Ankara, nükleer enerjiyi, ithal faturasının kontrolü için elzem olarak görüyor."