ABD Dışişleri Bakanı Kerry'nin Mısır ile İlgili Tartışmalı Sözleri

ABD Dışişleri Bakanı John Kerry'nin Mısır'da ordunun demokrasiyi yeniden inşa etmekte olduğu yönündeki açıklamasını değerlendiren uzmanlar, Kerry'nin açıklamalarını Washington yönetimin Mısır ordusuna verdiği desteğin bariz göstergesi olduğu konusunda hem fikir. Uzmanlar, Kerry'nin açıklamalarının ülkede ordunun elini daha da güçlendireceğini düşünüyor.

Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zekeriya Kurşun, John Kerry'nin Pakistan ziyareti sırasında Mısır'da ordunun ülkede demokrasiyi yeniden inşa etmekte olduğu açıklamasının Beyaz Saray yönetiminin orduya verdiği desteğin net göstergesi olduğunu söyledi. ABD'nin, ülkenin iç hukukları açısından yaşananların darbe olmadığını önceden ifade ettiğini belirten Kurşun, "ABD'nin meseledeki yanlı tutumu malum ama John Kerry çok açık bir beyanda bulunuyor, iradelerini ortaya koyuyor ve meselede taraf olduklarını çok net bir şekilde gösteriyor" dedi.

"ABD için asıl olan Mısır'daki demokrasi değildir, demokrasinin d'si değildir" diyen Kurşun, İsrail'in güvenliğinin bölgesel politikasının en önemli unsuru olduğunu kaydetti. Kurşun, özellikle 3 Temmuz'dan itibaren, Mısır silahlı kuvvetlerinin İsrail ile olan ilişkilerinin seyrinin takip edildiğini, birtakım müşterek operasyon yapma kararlarının benimsenmesinden sonra ABD'nin John Kerry'le gerçek tavrını ortaya koyduğunu ifade etti.

Mısır'da geri dönülmeyecek şekilde bir darbe gerçekleştiğini belirten Kurşun, Mısır ordusunun ABD'den garanti almadan harekete geçemeyeceğini, ABD'nin desteğinin açıkça dile getirilmesiyle ordunun elinin daha da güçlendiğini, muhalefeti bastırmak için ellerinden geleni yapabileceklerini kaydetti. Kurşun, "Dikkat ederseniz Mısır'da yetkililerin göstericilere meydanlardan ayrılmamaları durumunda müdahale edileceği açıklamasıyla Kerry'nin açıklaması arka arkaya gelmiş durumda. Bu da gösteriyor ki muhtemel bir muhalefetin önü açılmış, demokrasinin restorasyonu adı altında büyük kitlelerin önü kapatılmış oldu" yorumunda bulundu.

-"ABD'nin Mısır ordusuna verdiği net destek"

Bilgesam Başkanı Doç. Dr. Atilla Sandıklı, darbe yapmış bir ordunun demokrasiyi yeniden inşa etmesinin mümkün olmadığını, Kerry'nin açıklamalarının mantıki bir yanının olmadığını kaydetti. "ABD Dışişleri Bakanı John Kerry'nin bu yöndeki açıklamalarının ABD'nin Mısır ordusuna verdiği net destek olarak görebiliriz" diyen Sandıklı, demokrasinin olduğu bir ülkede, demokrasi yeniden kurulamayacağını, ancak demokrasinin daha da gelişmesine katkı sağlanacağına vurgu yaptı. Demokrasiye geçilen Mısır'da, seçimle gelen cumhurbaşkanı, meclis ve onaylanmış anayasayla demokratik sistemin ülkeye yerleştirilmeye çalışan yapının varlığına dikkati çeken Sandıklı, "Böyle bir durumda ordu darbe yapıyor, siz bunu kınamıyorsunuz, arkasından da 'ordu demokrasinin yeniden tesisi için gerekli girişimleri yapıyor' diyorsunuz. Bu hiçbir şekilde mantıklı, kabul edilebilir açıklama olarak görülemez. Demokrasilerde beğenilmeyen iktidarlar veya halkın ihtiyaçlarına cevap vermediği düşünülen iktidarlar yine seçimle gider" diye konuştu.

Sandıklı, Kerry'nin beyanıyla Mısır ordusunun elinin daha da rahat olacağını ifade etti. Sandıklı, ABD'nin daha önce de katliamların kabul edilemeyeceğine dair bir açıklamasının olduğunu anımsatan Sandıklı, "Bu açıklama ordunun ellini biraz daha rahatlatır" dedi.

-"ABD'nin desteklemediği bir ülkede ordu darbe yapamaz"-

Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Başkanı Prof. Dr. Tayyar Arı da John Kerry'nin açıklamalarına şaşırmamak gerektiğini, zaten darbenin ardında Washington'ın olduğunu belirtti. Arı, "Bunda kuşku duymak gereksiz. Artık bu sır değil, ABD'nin desteklemediği bir ülkede ordu kesinlikle darbe yapamaz. Bu, baştan itibaren ABD'nin destek verdiği bir süreç, dolayısıyla bugüne kadar arkasında durması, lafı ne kadar dolandırsalar da 'tam olarak anlamakta güçlük çekiyoruz' dese de tüm süreç ABD'nin denetiminde. Uluslararası topluma karşı bir politika yürütülüyor, sanki ABD'nin dışında oluyormuş gibi bir intiba vermeye çalışılıyor. Böyle bir şey yok" yorumunda bulundu.

Arı, Kerry'nin açıklamasının ordunun daha rahat hareket etmesine olanak sağlayacağını kaydetti. ABD'nin askeri yönetimden rahatsız olmadığını ifade eden Arı, ABD'nin bölgesel politikası kapsamında askeri yönetimin İsrail ile ilişkilere büyük önem vereceğini vurguladı. - Ankara