ASEAN-Türkiye Forumu Cakarta'da Yapıldı

Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) ve Türkiye arasındaki ilişkileri daha derin bir ortaklık seviyesine taşımayı hedefleyen ilk "ASEAN-Türkiye Forumu" Endonezya'nın başkenti Cakarta'da gerçekleştirildi.

Türkiye'nin Cakarta Büyükelçiliğinden yapılan yazılı açıklamaya göre, Doğu Asya ve ASEAN Ekonomik Araştırma Enstitüsü (ERIA) ile Türkiye'nin Cakarta Büyükelçiliği ev sahipliğinde düzenlenen forumda, iki bölgeden üst düzey yetkililer, akademisyenler ve uzmanlar bir araya geldi.

Forum, Cakarta İletişim Müşavirliği ortaklığıyla, "Ekonomi, Güvenlik, Sürdürülebilirlik, Barış İnşası ve Dijitalleşmede Türkiye-ASEAN İşbirliği" ana temasıyla düzenlendi.

Mevcut ilişkilerin seyrinin değerlendirildiği forumda, ticaret, enerji, kritik madenler ve insan sermayesinin geliştirilmesi alanlarında somut ve stratejik çözüm önerileri sunuldu.

"İki bölge büyük bir potansiyele sahip"

Forumun açılış konuşmasını yapan ERIA Başkanı Tetsuya Watanabe, iki bölge arasında tamamlayıcı nitelikteki dinamiklere dikkati çekerek, "ASEAN dünyanın en dinamik bölgelerinden biri, Türkiye ise Avrupa, Asya ve Orta Doğu'yu birbirine bağlayan eşsiz bir stratejik konuma sahip. Bu iki güç, bölgesel refahı, dayanıklılığı ve güvenliği artırmak adına çok büyük bir ortak potansiyeli barındırıyor." ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin Cakarta, Doğu Timor ve ASEAN nezdinde Büyükelçisi Talip Küçükcan da forumun bölgeler arası kurumsal bağların güçlenmesinde tarihi dönüm noktası olduğunu vurguladı.

Büyükelçi Küçükcan, "Bu etkinlik, ortak işbirliği vizyonumuzu kurumsallaştırma ve daha ileri bir seviyeye taşıma irademizin somut bir göstergesidir. İlkini gerçekleştirdiğimiz ASEAN-Türkiye Forumu'nun, bu hayati diyaloğu sürdürmek adına önümüzdeki dönemde de devam etmesini hedefliyoruz." dedi.

ASEAN Ekonomik Topluluğundan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Satvinder Singh de iki ekonominin dışa açıklığına ve küresel bağlarına işaret ederek, "ASEAN ve Türkiye arasındaki ilişkiler, geçmişte olduğundan çok daha fazla ilgiyi hak ediyor. Bugün sadece elde edilen başarıları kutlamakla kalmamalı, aynı zamanda giderek belirsizleşen dünya düzeninde bu ortaklığı nasıl daha stratejik bir boyuta taşıyabileceğimizi de sormalıyız." ifadelerini kullandı.

Dijital dönüşüm, enerji ve kritik madenler ön planda

Forumun ilk oturumunda, Türkiye ve ASEAN arasındaki mevcut işbirliğinin, "Sektörel Diyalog Ortaklığı" statüsünün ötesinde kapsamlı bir derinliğe ulaştığı kaydedildi.

Yeni dönemde ilişkilerin niceliksel genişlemeden ziyade, stratejik derinliğe odaklanması gerektiği belirtilerek, Türkiye'nin Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklık (RCEP) ile olası angajmanları ve ADMM-Plus (ASEAN Savunma Bakanları Toplantısı-Artı) mekanizmalarındaki gözlemci rolünün tahkim edilmesi önerildi.

İkinci oturumda da küresel jeopolitik gelişmeler ışığında enerji güvenliği ve kritik madenler ele alındı.

Türkiye'nin küresel enerji merkezi olma konumu ile ASEAN'ın entegre enerji pazarı birleştirilerek, teknoloji transferi, ortak AR-GE ve sanayide ortak üretim modellerinin geliştirilmesi çağrısı yapıldı.

İlişkilerin kalbinde "insandan insana temasın" yer aldığı vurgulanan son oturumda, yapay zeka ve dijital okuryazarlık alanındaki küresel sınamalara değinildi.

Bu kapsamda, taşınabilir bir "dijital beceri pasaportu" sağlayacak ortak bir mikro kimlik doğrulama çerçevesinin kurulması, dijital iş gücü geliştirme merkezinin hayata geçirilmesi ve mesleki eğitim kurumları arasında köprü oluşturacak yıllık "ASEAN-Türkiye Gençlik Forumu" düzenlenmesi teklif edildi.

Tam diyalog ortaklığı hedefi

Siyasi, ekonomik, sosyokültürel ve bölgesel bağlantısallık sütunlarında her geçen gün olgunlaşan Türkiye-ASEAN ilişkileri, köklü bir geçmişe dayanıyor.

Türkiye, 2010'da Güneydoğu Asya'da Dostluk ve İşbirliği Antlaşması'na (TAC) taraf olmuş, 2011'de Cakarta Büyükelçiliğini ASEAN nezdinde akredite etmiş ve 2017'de Sektörel Diyalog Ortağı statüsünü kazanmıştı.

Türkiye, ilişkileri en üst seviyeye taşımak amacıyla 2024 yılında ASEAN'a "Tam Diyalog Ortağı" olma başvurusunu resmi olarak sunmuştu.