Ekolojik Dengesi Bozulan Körfezi Kurtarma Çabası

LEVENT KİŞİ - Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi ve Marmaris Çevrecileri Derneği (MÇD), kirlilik nedeniyle ekolojik dengesi bozulmaya başladığı belirlenen Marmaris Körfezi'ni kurtarmak için harekete geçti.

MÇD Başkanı Ahmet Kutengin, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi ile 1,5 yıl süreyle gerçekleştirdikleri körfez araştırması sonunda üniversite tarafından bir rapor hazırlandığını söyledi.

Körfez Biyolojik Sonuç Raporu'nu geçen yıl ilgili tüm kurumlara gönderdiklerini ifade eden Kutengin,  "Hiçbir öneri, sorgulama ve cevap alamamamızı rağmen bu çalışmanın ikinci etabı olan çözüm bulmak ve olumsuzlukların yok edilmesi çalışmalarını yapmak üzere Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Rektörlüğü ile  protokol imzaladık. Körfeze hayat veren Poseidon çayırlarının yok olmasını önlemek, deniz kirliliğini bertaraf ederek körfezde kaybolan oksijeni tekrar sağlamak ve erozyonla azmaklardan gelen atıkları önlemek  için mücadele edeceğiz" dedi.

Üniversitenin körfezde gerçekleştirdiği ilk etap çalışması sonucunda ortaya çıkan bilimsel veriler hakkında bilgi veren Kutengin, Marmaris Körfezi'nde ekolojik dengenin giderek bozulduğunu, deniz yaşam alanlarının insanlar tarafından işgal edildiği, taşkın kontrol sistemlerinde yapılan çalışmaların yetersiz kalarak katı atıkların denizlerden uzaklaştırılamadığını tespit edildiğini anlattı.

Çalışmalar sırasında körfezde yer yer mazot ve atık yağ tabakalarına rastlandığına işaret eden Kutengin, şöyle konuştu:

"Petrol atıkları burada yaşayan canlıların oksijen ihtiyacını sınırlamakta, özellikle körfezde oksijen u¨reten endemik deniz çayırlarını olumsuz etkilemekte. Deniz ekosisteminde sayısız faydaları olan bu çayırların bölgedeki varlığı çok önemlidir. Körfezin bugünkü durumuna bakıldığında, bu oksijen depolarının yok olmaya yu¨z tuttuğu göru¨lüyor. Deniz çayırlarının tu¨m körfezin sadece yu¨zde 10-12'lik kısmında var olduklarını söyleyebiliriz. Yaz ve sonbahar aylarında suların kirlilik göstergelerinde amonyum, fosfat, nitrat, nitrit ve koliform bakteri du¨zeyleri olması gerekenden daha fazla, oksijen oranları da tam tersine gerekenden çok daha du¨şu¨k seviyede ölçu¨ldü. Bu durum körfezin iyiye gitmediğinin bir işareti olarak kabul ediliyor."

Denizanası popülasyonu artıyor

Yapılan araştırma çalışmalarından Marmaris Körfezi'nde kirliğin artması ve oksijen oranının azalmasıyla denizanası popülasyonunun arttığının anlaşıldığına dikkat çeken Kutengin,  körfez ve yakın deniz alanlarında denizanalarına yoğun şekilde rastlanmaya başladığını bildirdi. Bazılarına mart ayında bile rastlanan denizanaları arasında yeni tu¨rler de bulunduğunu ve diğer canlıların bölgeyi terk etmesi ya da ölmesine karşın denizanalarının yaşamlarını sürdürebildiğini vurgulayan Kutengin, şöyle devam etti:

"Du¨nyada her yıl 130 milyon insan denizanalarından olumsuz yönde etkileniyor. Bu istenmeyen canlılar sularımıza gelip yerleşirlerse yapılacak ilk iş bu zararlı deniz organizmaları hakkında yeterli bilgiye sahip olmak ve onların zararlı etkilerinden korunma yollarını öğrenmek olmalı. Denizanalarının bulunduğu dar alanlar iki adet tekne yedeğinde çekilen uzatma ağları ile bu organizmalardan geçici bir su¨re temizlenebilir."

Koliform bakteri değerleri yu¨ksek

Kutengin, körfezdeki baz alınan 18 istasyonun bazılarında koliform bakteri (evsel atık kaynaklı hastalık yapan bakteriler) miktarının kabul edilebilir du¨zeyin çok u¨stu¨nde çıktığına değindi. Araştırma ekibinde görev alan bilim insanlarının bu konu hakkında bir an evvel önlem alınması gerektiğini açıkladığını hatırlatan Kutengin, hazırlanan raporda yer alkan "Çalışma yapılan, sınır değerin u¨zerinde bulunan alanların insan sağlığı açısından kullanımı uygun değildir. Yaz aylarında ölçu¨len bakteriyel kirliliğin turizm faaliyetlerinin daha da artması ile önu¨mu¨zdeki senelerde bulaşıcı hastalıkların ortaya çıkmasına sebep olacağı öngörülmektedir. Marmaris Körfezi'nde noktasal kirlilik kaynakları belirlenerek kontrol noktaları oluşturulmalı ve analizlerle izleme çalışmalarının yapılması, bölgedeki evsel atıkların arıtma sisteminin sağlıklı çalışıp çalışmadığının kontrol edilmesi gerekmektedir" ifadelerinin dikkat çekici olduğunu söyledi.

Kutengin, üniversite imzaladıkları protokol çerçevesinde yapacakları iki etap çalışmasında bu olumsuzlukları ortadan kaldırmak için çalışacaklarını sözlerine ekledi. - Muğla