İç Güvenlik Paketi" Komisyonda

İçişleri Bakanı Efkan Ala, jandarmada general rütbesinin altındaki subayların atanmasında merkezde yetkinin İçişleri Bakanı'na, illerde valilere yetki verildiğini belirterek, "Benim sorumluluğum gereği yetkilerle donatılmam gerekmez mi?" dedi.

Ala, kamuoyunda "İç Güvenlik Paketi" olarak bilinen Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu, Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu, Nüfus Hizmetleri Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı'nın TBMM İçişleri Komisyonu'ndaki görüşmelerinde muhalefet milletvekillerinin eleştirilerini yanıtladı.

Türkiye'nin hem kaliteli güvenlik hizmetine hem de vatandaşların temel hak ve özgürlüklerini kullanabileceği ortamı bulmasına ihtiyacı olduğunu ifade eden Ala, devletin sadece temel hak ve özgürlükleri kullanma değil, geliştirme imkanını da sağlaması gerektiğini söyledi.

Ala, vatandaşın mal ve canını korumak, hak ve özgürlüklerini garanti altına almak için düzenlemeler yaptıklarını belirtti.

Kurumların zamanla reforma ihtiyacı olduğunu dile getiren Ala, "Sistemin kodlarıyla hareket ettiğimizde çizdiği sınır var, sistemin açıkları var. Onları değiştirerek yola devam etmezseniz bir müddet sonra o sizi değiştirerek bitiriyor" diye konuştu.

Jandarma teşkilatında İçişleri Bakanı ve valilere verilen yetkilerin eleştirildiğini anımsatan Ala, jandarma teşkilatıyla Sahil Güvenlik Komutanlığı'nın Türkiye'de yüzde 95,2, emniyetin yüzde 4,8'lik alanı kontrol ettiğini kaydetti.

Böylesine büyük alanı kontrol eden teşkilatın zaman zaman yeni düzenlemelere ihtiyaç duyabileceğini ifade eden Ala, şöyle devam etti:

"Jandarma teşkilatının işinin yüzde 90'a yakını mülki idareyi ilgilendiren asayiş ve güvenlik hizmetidir. Az kısmı adli işlemdir, çok az bir kısmı da askeridir. Fakat bütün değerlendirmeler askeri görevler üzerinden yapılır. Bu jandarma için de büyük haksızlık. Asayiş hizmeti verin ama terfinizde çok fazla katkısı olmasın. TSK'da askeri değerlendirme ağırlıklı oluyor. Bu düzenlemeler gecikmiş düzenlemelerdir. Bu, Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli için de geçerli.

Bağlı kuruluşlarda bazı şeyleri yasalarda yazmaya gerek yok. Orası teklif eder. Jandarmayla ilgili düzenlemeyi, atamayı, tabiatı gereği Jandarma Genel Komutanı'nın teklifiyle yaparsınız, bakan da onaylar. Şu anda atamaların tamamı bakana gelmeden Jandarma Genel Komutanlığı tarafından yapılıyor. Bizim getirdiğimiz, illerde valilere, merkezde bakana yetki veriyoruz. Benim sorumluluğum gereği yetkilerle donatılmam gerekmez mi? Bu aslında geç kalmış, Türkiye'nin gündeminden çıkmış olması gereken bir konudur. AB ilerleme raporlarında sivil idarenin yeterli etkinliğe kavuşturulması için yasal düzenlemelerin yapılmaması eleştiri konusuydu. Bu da giderilecektir. Bu jandarma için de bir sorundur. İşi tanımlamak, netleştirmek gerekir ki sorumluluk, yetki belli olsun ve insanlar görevlerini gönül rahatlığı içinde yapsınlar.

Kurumsal geleneklerimiz köklü. Bugüne kadar yürüdüyse iyi niyetle yürüyor. Dernek yönetmiyoruz, devlet yönetiyoruz. Devlette kurallar, yaptırımlar, ödüllendirmeler olur. Oradakilerin iyi niyetine terkedilemeyecek kadar önemli görevlerdir. Biz de bu düzenlemelerle bir adım öteye götürerek, kurallara bağlıyoruz. Diğer bakanlıklardaki ve teşkilatlarındaki düzenlemelerin aynısı söz konusu.

Siyaset duruma vaziyet etmezse, iradesini tam olarak ortaya koymazsa o zaman kurumlar siyasallaşır. Tarihimiz bunun sayısız örnekleriyle doludur. Karar verecek olan, talimat verecek olan siyasettir. Siyaset bu mekanizmalara sahip değilse, o zaman siyasal hareketler başgösterir. Bunları kurum ve kural olarak siyasete vermezseniz o zaman kurumlar bunu kendi kendine üretmeye başlar. Bunu siyaset mi yapmalı? O zaman temel soru, ülkeyi kimin yöneteceği. Halk seçtikleri aracılığıyla yönetecek. O irade teşekkül ettikten sonra idareye yetki ve görev verilecektir."

Serindağ'dan "yanlış yazılmış" itirazı

Ala, emniyet teşkilatına polisleri üniversitelerden alacaklarını belirterek, emniyet müdürleri için "amir eğitim merkezi" kurulacağını ve ardından terfi düzenlemeleri yapılacağını söyledi.

CHP Gaziantep Milletvekili Ali Serindağ, Ala'ya, "Jandarma Genel Komutanı'ndan teklif gelecek, siz de onaylayacaksınız. Doğru mu anladım" diye sordu. Ala'nın, bağlı kuruluşta başka türlü olamayacağını belirtmesi üzerine Serindağ, "Madem öyle, tasarıdaki yazılışı yanlış" dedi.

İçişleri Bakanı Ala, "Oradaki arkadaşlar böyle olursa daha rahat edeceklerini söylediler. Hiç zararı yok o ifadenin" diyerek, konunun madde üzerinde ayrıntılı şekilde ele alınabileceğini söyledi.

Tasarının tümü üzerindeki görüşmeler tamamlanarak, maddelerine geçildi. - TBMM