Suriye'ye Askeri Müdahale Tartışmaları

Suriye'de geçen hafta bini aşkın kişinin ölümüne yol açan kimyasal silah saldırısının ardından Esed rejimine yönelik askeri müdahale beklentisi artarken, uzmanlar, müdahalenin şekli konusunda savaş gemilerinden füzeler ile vurulma seçeneğinin ön plana çıktığını ileri sürüyor.

Washington Enstitüsü Savunma üyesi ve eski üst düzey savunma istihbarat subayı olan Jeffrey White, kaleme aldığı makalesinde, "ABD ve müttefikleri çok az bir risk ile bu işi başarabilir. Rejimin tüm yapısal unsurlarına karşı topyekün bir yoğun saldırıya ihtiyaç gerekmez" ifadelerini kullanırken, yapılacak askeri saldırının net bir siyasi ve askeri etkiye ulaşma adına yeterli sertlikte olması gerektiğini kaydetti.

Uzmanlar arasında Esed'in kimyasal silah kullandığına dair şüphe bulunmuyor. Jeffrey White, kimyasal saldırıdan etkilenen bölgede yoğun bir Sünni nufusun olduğuna dikkati çekerken, Washington Enstitüsü Arap Politikaları Programı Direktörü David Schenker, Daily News gazetesindeki yazısında, "21 Ağustos'ta Esed rejimi Suriye'de kesin bir şekilde, düzinelerce kadın ve çocuğu da kapsayan yüzlerce sivili öldüren bir kimyasal silah kullanmıştır. ve bu olay, Başkan Obama'nın, Esed'i kimyasal silah kullanımının "kırmızı çizgi" kabul edeceği yönünde uyarmasının yıldönümün bir gün sonrasında yaşanmıştır" ifadelerine yer verdi.

Müdahale konusunda müzakerelerin henüz bir sonuca varmadığını belirten Washington Enstitüsü üyesi White, kimyasal kullanımı konusunda ortak sonuçlara varan ABD ve AB'nin askeri müdahale konusunda da ortak fikir taşıdığını söylerken, bölgesel müttefiklerin de bu müdahaleye katılabileceği görüşüne yer verdi.

Rejimin Şam bölgesinde askeri açıdan zor durumda olduğu ve bölgenin kontrolünü kaybetme kaygısı taşıdığının da bir hakikat olduğuna değinen uzman White, bununla birlikte, muhtemel bir askeri müdahalenin net hedefleri olması gerektiğini, ancak, rejimi değiştirecek bir müdahalenin hedeflenmemesi gerektiğine vurgu yaptı.

-"Rusya'nın tavrı önemli"

ABD'nin muhtemel saldırısının ölçüsünün belirlenmesinde, Rusya'nın alacağı tavır da belirleyici etkenler arasında yer alıyor. Ortadoğu uzmanı White, askeri müdahalenin riskleri konusuna da yer verdiği yazısında, Rusya'nın rejime olan desteğini artırması ve Esed'in halkına ve mütteffiklere karşı kimyasal silah kullanması ihtimaline de yer verdi.

Öte yandan Amerikan kamuoyu, savaştan çok ABD'nin kırmızı çizgilerinin aşılmasının cevapsız bırakılmayacağı olgusunun daha önemli olduğu görüşünde.

Amerikan halkının yüzde 60'ının Suriye işgaline karşı olduğu yönündeki istatistiklerin de haber kaynaklarına yansımış olması, Beyaz Saray'ın, müdahalenin derinliğini saptama konusunda belirleyici etken oluşturuyor. ABD'nin tarihte yaptığı işgallerin tamamının öncesinde kamuoyunu ikna ettiği gerçeği de bu görüşü destekler nitelikte.

-"100 bin Suriyeli, kimyasal silah kullanılarak öldürülen bin masum insandan daha az değerli değildir"

Soruna kimyasal silah kullanımı açısından bakıldığında, Washington'ın Suriye sorununa müdahil olmada isteksizliğinin anlaşılır olduğuna değinen Ortdadoğu uzmanı David Schenker, "Sonuçta bugüne kadar, mermi, topçu atışı veya füze kullanımı sonucu hayatını kaybeden 100 bin Suriyeli, kimyasal silah kullanılarak öldürülen 1000 masum insandan daha az değerli değildir" ifadeleri ile Obama ve Washington'daki diğer dengelerin yanılgısına dikkati çekti.

Kimyasal silah kullanılıp kullanılmadığına bakılmadan ABD'nin Suriye'ye müdahale etmesi gerektiğini savunarak konuya farklı bir bakış açısı getiren uzman Schenker, hayatını kaybeden insanların rakamsal değerinin çok yükseldiğini ve Lübnan başta olmak üzere komşu ülkelere sığınan sığınmacıların da ABD'nin bölgedeki müttefiklerinin istikrarsızlaşmasını hızlandırdığını vurguladı.

Suriyeli muhaliflerin giderek radikalleşmesinin bir başka tehlikeye yol açacağını öngören David Schenker, diğer taraftan Esed'in bu savaştan galip çıkmasına müsaade edilmesinin nükleer silaha sahip olmada eşik noktasına gelen İran'ı daha da umutlandıracağının altını çizdi.

-Hedefler hazır gibi

ABD'li bazı medya organlarında çıkan haritalarda ise yapılması muhtemel bir hava saldırısında ABD deniz güçlerinin vurması gereken Suriye'nin askeri hava üsleri gösteriliyor. ABD Hava Kuvvetlerine nazaran çok eski ve sınırlı kabiliyete sahip Suriye'nin Rus yapımı savaş uçaklarının imha edilmesi durumunda, muhaliflere karşı Esed'in gerçekleştirdiği ortalama ayda yüzden fazla hava saldırısının önüne geçilmiş olacağı ve bu dengenin bile muhalifleri Esed'e karşı savaşta galibiyete götürebileceği yorumları ağır basıyor.

Konu ile ilgli aynı zamanda askeri bilgi donanımına da sahip olan ortadoğu uzmanı Jeffrey White, net hedef tanımlaması da yaptığı yazısında, "Sivil bölgelere ağır bombardıman yapan Cumhuriyet Muhafızları Bölüğü, Şam bölgesindeki askeri karargahlar ve kışlalar özel hedefler olarak belirlenmeli" cümlelerine yer verdi.

"Afganistan ve Irak'ta çeyrek yüzyıllık bir savaşın ardından Amerikalılar yorgun düşmüştür" diyen  David Schenker ise, ABD'nin bundan dolayı Suriye sorununa müdahale etmede uzun süre çekimser kaldığını ifade etti.

ABD'nin eski başkanlarından Jimmy Carter'ın milli güvenlik danışmanı olarak görev yapan Zbigniew Brzezinski ise, sosyal medyada, muhtemel bir askeri müdahale konusunda paylaştığı yorumunda, "1999'daki Kosova'da bulunan jeopolitik bağlam ile, Suriye'deki durum birbirinden çok farklıdır. 2003'teki gibi kavgacı ve gözü kara bir acelecilik içinde hareket etmemeliyiz" ifadelerine yer verdi. - New York