Irak'ta 2025 Gelişmeleri

Irak'ta 2025 yılında, Kut kentindeki alışveriş merkezi yangını, ABD Başkanı Donald Trump'ın ülkeye özel temsilci ataması, parlamento seçimi ve İran'dan gelen doğal gaz akışının durması gibi önemli gelişmeler öne çıktı.

Kut kentindeki bir alışveriş merkezinde 17 Temmuz'da çıkan yangında 60'tan fazla kişinin hayatını kaybetmesi ve yüzlerce kişinin yaralanması ülkeye bu yıl damgasını vururken, olay, binadaki yetersiz yangın güvenliği önlemleri nedeniyle geniş tepkilere yol açtı.

Ülkede öne çıkan bir diğer önemli gelişme ise 11 Kasım'da yapılan parlamento seçimleri oldu; ancak seçimlerden net bir çoğunluk çıkmaması nedeniyle ülke halen koalisyon görüşmeleriyle süren bir siyasi belirsizlik içinde bulunuyor.

Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani'nin liderliğindeki Kalkınma ve İmar Koalisyonu, en fazla sandalyeyi kazanmasına rağmen hükümeti kuracak çoğunluğu sağlayamadı.

Irak Meclisi, ilk oturumunda başkan (Sünni) ile birinci yardımcısını (Şii) seçerken, ikinci yardımcısı (Kürt) ancak üçüncü tur oylamada seçilebildi.

ABD Başkanı Trump, Irak Özel Temsilciliğine Iraklı bir Hristiyan olan Mark Savaya'yı atadı.

İstanbul'dan Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'ndeki (IKBY) Süleymaniye'ye yaklaşık 2,5 yıl sonra ilk uçuş gerçekleştirildi.

Süleymaniye kentinde bulunan Kormor Gaz Sahası'na insansız hava aracıyla (İHA) düzenlenen saldırı nedeniyle elektrik santrallerine gaz akışı tamamen durdurulurken, bölge genelinde geniş çaplı elektrik kesintileri yaşandı.

İran'a yakın bazı Iraklı Şii milis gruplar silahlarını devlete teslim edeceklerini açıklarken, bu yapılar arasında yer alan Nuceba Hareketi ile Irak Hizbullah'ı ise silah bırakmayacaklarını duyurdu.

Irak'ta 2025 yılı içinde kabul edilen geniş kapsamlı af yasasıyla 35 binden fazla kişi serbest bırakılırken, yaklaşık 140 bin kişinin de mahkumiyetten muaf tutulmasının önü açıldı; ayrıca yolsuzluk suçlarından hüküm giyenlerden 34,4 milyon dolar geri alındı.

Bağdat'ta düzenlenen Uluslararası Enerji Forumu ile büyük yatırım forumları da Irak'ın ekonomik açılım arayışlarının öne çıktığı başlıklar oldu.

Eski Irak Cumhurbaşkanlarından Berham Salih'in Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) başkanlığına seçilmesi, Orta Doğu'dan bu kuruma yapılan nadir atamalardan biri olarak kayıtlara geçti.

Enerji alanında ise aralık ayında İran'dan gelen doğal gaz sevkiyatının tamamen durması, elektrik üretimini olumsuz etkiledi; Irak Elektrik Bakanlığı, ülke genelinde ciddi enerji kayıpları yaşandığını açıkladı.

Yılın ilk yarısında bazı bölgelerde etkili olan şiddetli kum fırtınaları solunum yolu rahatsızlıklarına yol açarken, ülkenin kuzeyinde yoğun yağışların neden olduğu seller can kayıplarına, bazı yol ve köprülerde hasara neden oldu.

Kültür-sanat alanında ise Duhok'ta düzenlenen Uluslararası Film Festivali öne çıktı. Festivalde, Türkiye'den 15 film yer aldı; Türk yönetmen Rıza Oylum'un "Rootless Resident" adlı belgesel filmi de festival kapsamında izleyiciyle buluştu.

Irak'ı 2026'da neler bekliyor?

Irak'ta 2026 yılında ise Meclisin cumhurbaşkanını seçmesi bekleniyor.

Cumhurbaşkanlığı makamına Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) üyesi bir ismin gelmesi öngörülürken, seçilecek cumhurbaşkanının en geç 15 gün içinde Meclisin en büyük bloku Şii siyasi grupların belirleyeceği başbakan adayına hükümeti kurma görevini vermesi gerekiyor.

Başbakan adayının ise görevlendirilmesinin ardından en geç 30 gün içinde hükümet programını ve kabine listesini Meclise sunarak güvenoyu alması gerekecek.