İstanbul Aydın Üniversitesi "Türkiye ve Ortadoğu" Paneline Ev Sahipliği Yaptı

İstanbul Aydın Üniversitesi, bölgesel, ekonomik ve siyasi yönelimler üzerine farklı bakışların masaya yatırıldığı "Türkiye ve Ortadoğu Paneli"ne evsahipliği yaptı.

İstanbul Aydın Üniversitesi'nin ev sahipliğinde TBMM Dışilişkiler Komisyonu Başkanı Murat Mercan'ın açılış konuşması ile başlayan "Türkiye ve Ortadoğu" panelindde Londra King's College Savunma Çalışmaları Bölümü Kıdemli Öğretim Üyesi William Park ve Milliyet gazetesi Dış Politika Yazarı Sami Kohen de hazır bulundu.

Konuşmasına TSK Kara Herakatı'nda görev alan subay, astsubay, er ve erbaşlar olmak üzere tüm askerlere başarılar dileyerek başlayan TBMM Dışilişkiler Komisyonu Başkanı Murat Mercan, "Türkiye geniş bir etki alanına sahiptir. Ortadoğu'da barış ve istikrar olmadan, dünyada da barış ve istikrar olmaz. Bu; yıllar öncede böyleydi, gelecekte de böyle olacak. Enerjinin yüzde 80'ini barındırması, hem kültür hem de dinler nedeniyle Ortadoğu çekim merkezidir. Ortadoğu zor bir coğrafyadır. Hiçbir zaman kolay olmadı.

Türkiye'nin Ortadoğu'ya bakışı ise şöyledir; birinci olarak barış ve istikrarın korunması, ikinci olarak Filistin meselesinin çözülmesi ve nükleer silahlardan arınması ve Irak probleminin çözülmesi. Sadece İran değil tüm nükleer silahlardan arınılması gerekmektedir" dedi.

Türkiye'nin aktif olmadığı bir Ortadoğu'yu düşünemediğini vurgulayan Mercan, "Türkiye'nin olmadığı bir Ortaoğu, kalpsiz bir insana benzer. Türkiye'nin 1923'ten beri Atatürk'ün belirlediği bir dış politikası vardır. Bu bazen ufak değişiklikler gösterse de hiçbir zaman değişmez. Bu bir devlet politikasıdır. Yurtta sulh, cihanda sullh ilkesiyle Türkiye sadece kendinde değil; tüm dünya barışına yönelik çalışmalar yapmaktadır" şeklinde konuştu.

Irak'ın toprak bütünlüğünün Ortadoğu'nun barış ve istikrarı için önemine işaret eden Mercan, Irak ile temel görüş farklılıklarının burada olduğunu belirtti.

Ortadoğu sorunun çözülmesi için ayrıca İsrail'in tüm Ortadoğu ve Arap ülkleri tarafından tanınması, Filistin halkının devlet olma hakkının verilmesi gerektiğini belirten Mercan, Türkiye'nin Ortadoğu'daki barışçıl açılımı ve tüm aktörleri aynı denklemin içine sokmasının anlamlı olduğunu belirtti.

Londra King's College Savunma Çalışmaları Bölümü Kıdemli Öğretim Üyesi William Park ise, konuşmasında Türkiye'nin coğrafi konumunun zor olduğunu belirterek, "Ortadoğu'da bir Avrupa ülkesi, Avrupa'da bir Ortadoğu ülkesi veya Yakındoğu veya Küçük Asya. Ancak Türkiye hiçbirinde tamamen karar kılamamış. Bütün bu ülkeler ile tarihi, kültürel pek çok bağları var. Tanımlama açısından oldukça zor bir konumda. Zaman zaman basit görünen, zaman zaman çok önemsenen bir konuma sahip olan Türkiye'nin aslında elinde çok fazla politik seçeneği var" dedi.

Türkiye'nin soğuk savaş sonrası Ortadoğu ile ilişkilerini değerlendiren Park, Türkiye'nin ilişkilerinin göze batmasına rağmen Ortadoğu'da çok belirgin bir netlik oluşturamadığını ve oluşan şartlara göre değişik yaklaşımları olduğunu belirtti.

Türkiye'nin Ortadoğu politikasındaki yeni değişikliklerin kalıcı olacağını belirten Park, "Bunu gerekli kılan faktörler elbetteki istenen ve istenmeyen, zoraki faktörlerdir. Bunun başlıca sebeplerini ise şöyle özetleyebiliriz; savaş sonrası oluşan diplomatik değişkenlik, politikada stratejik derinlik elde etme, bölgede daha güvenli bir konuma gelebilme ve enerji pazararından dışlanma, Irak ve Kürt problemi, küreselleşen dünyanın diplomatik bakışı değiştirmesi. Bütün bunlar mevcut hükümetce değil; uzun vadeli düşünülecek değişikliklerdir. Bunlara ilaveten pekçok etken daha sayılabilir; Örneğin Türkiye'nin Ortadoğu komşuluğu çok güven vermemekte, İranın nükleer programı, Suriye'nin Irak ve Lübnan politikalarında yanıltıcı ve belirgin olmaması hep Türkiye açısından önemli durumlardır. Bir taraftan da oluşturulan modernizasyon ve demokrasi yolunda ilerleme gayreti de önemli bir sebeptir" diye konuştu.

(CY-CY-BA-E)