Bayraktar: Kanatlı Sektörü Üretim ve İhracatı Yüz Güldürdü

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, 2013 yılında, kanatlı sektörünün hem üretimde hem de ihracatta yüz güldürdüğünü bildirerek, "Tavuk yumurtası üretimi 16.5 milyar adede, tavuk eti üretimi 1 milyon 758 bin tona yükseldi. Kümes hayvanları eti ihracatı ise 1 milyar doları aştı" dedi.

Bayraktar, yaptığı açıklamada, 2009 yılında 13 milyar 832 milyon 726 bin olan yumurta üretiminin, 2010 yılında 11 milyar 840 milyon 396 bin adede indiğini, 2011 yılında 12 milyar 954 bin 686 bin adede, 2012 yılında 14 milyar 910 milyon 774 bin adede, 2013 yılında ise yüzde 10.6 artışla 16 milyar 496 milyon 751 bin adede çıktığını belirtti. TZOB Genel Başkanı Bayraktar, tavuk yumurtası üretiminin 2013 yılında çift hanelerde arttığını, 2010 yılında, 2009'a göre yaklaşık 2 milyar adet azalarak 11,8 milyar adede inen üretimin, 2010-2013 döneminde 4,66 milyar adet arttığını vurguladı.

-HİNDİ ETİ ÜRETİMİ DÜŞTÜ-

Tavuk etinde 2009 yılında 1 milyon 293 bin, 2012 yılında 1 milyon 723 bin 919 ton olan üretimin, 2013 yılında, 2012 yılına göre yüzde 2 artarak 1 milyon 758 bin 363 tona yükseldiğini bildiren Bayraktar, şunları kaydetti:

"Aralık ayında Kasım'a göre yüzde 9,9 artarak 133 bin 956 tondan 147 bin 201 tona çıktı. 2012 yılının Aralık ayına göre tavuk eti üretiminde yüzde 0.5'lik düşüş görüldü. Tavuk etinde de 2013 yılında yüzde 2'lik bir artış var. 2009 yılında 1 milyon 293 bin 315 ton, 2010'da 1 milyon 444 bin 59 ton, 2011'de 1 milyon 613 bin 309 ton, 2012 yılında 1 milyon 723 bin 919 ton olan tavuk eti üretimi, 2013 yılında 1 milyon 758 bin 363 tona çıktı. 2009 yılında 30 bin 242 ton, 2010 yılında 31 bin 965 ton, 2011 yılında 36 bin 331 ton olan hindi eti üretimi, 2012 yılında 41 bin 931 tona çıktı. Bu rakam, 2013 yılında yüzde 5.5 düşüşle 39 bin 627 tona indi."

-İhracatta 1 milyar dolar sınırı geçildi-

2009 yılında 126,6 milyon dolar olan tavuk yumurtası ihracatının, 2013 yılında yüzde 15.9 artışla 406 milyon 354 bin 62 dolara yükseldiği vurguladı. Kümes hayvanları etleri, sakatatları ve benzeri ürün ihracatının 2009 yılında 150.8 milyon dolarken, 2013 yılında, 2012 yılına göre yüzde 15.3 artarak 608 milyon 66 bin 271 dolara yükseldiğini belirtti.

Tavuk yumurtası ve tavuk eti hem üretimde hem ihracatta yüz akı durumunda olduğunu dile getiren Bayraktar, şu değerlendirmelerde bulundu:

"2012 yılında 877 milyon 944 bin 741 dolar olan ihracat, 2013 yılında 1 milyar doları aşarak 1 milyar 14 milyon 420 bin 333 dolara çıktı. 2009-2013 döneminde tavuk yumurtası ihracatı 3,2 katına, kümes hayvanları etleri, sakatatları ve benzeri ürünler ihracatının ise 4 katına yükseldi. Bu bile sektörün potansiyelini göstermeye yeter de artar bile."

-SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ-

Türkiye, birçok sorunla baş etmek zorunda kalmasına rağmen, sürekli gelişen bir kanatlı sektörü olduğunu belirten TZOB Genel Başkanı Bayraktar, sorunları ve çözüm önerilerini ise şöyle sıraladı:

"Yemde dışa bağımlı olunması ve yükselen yem fiyatları maliyetleri etkilemekte, üreticileri sıkıntıya sokmakta, üretimin sürdürülebilirliğini ve karlılığını engellemektedir. Dolayısıyla üreticiyi yemde dışa bağımlılıktan kurtaracak, ucuza yem teminini sağlayacak destekler hayata geçirilmelidir.

Özellikle yumurta sektöründe üretime göre tüketimin yetersiz kalması ve fiyat istikrarsızlıkları nedeniyle üretim kapasitesinin tamamının kullanılamaması, başka bir değişle üretim planlaması yapılamaması çoğu zaman sıkıntı yaratmaktadır. Bu nedenle üretim kapasite artışlarının yumurta tüketimi ve ihracat miktarlarına paralel bir seyir izlemesine, arz fazlası oluşmaması için üretim planlaması yapılmasına, yurt dışı damızlık girişlerinin de bu planlamaya paralel hale getirilmesine ihtiyaç vardır.

Sektör, her zaman hastalıkların tehdidi altındadır. Yakın zamanda en çok baş ağrıtan hastalık kuş gribi olmuştur. Fakat bilindiği üzere Türkiye kuş gribiyle mücadelede önemli bir başarı göstermiştir. Türkiye için bu hastalığın her zaman risk oluşturduğu düşünülerek, mücadelenin taviz verilmeden sürdürülmesi gerekmektedir. Dış pazarlardaki rekabette güçlü olabilmek, hem mevcut pazarları korumak hem de yeni pazarlar elde etmek için verilen ihracat destekleri artırılmalıdır."

-YUMURTA ÜRETİMİNDE ÇİN BİRİNCİ; TÜRKİYE ONUNCU-

2012 yılında ilk 20 ülkenin, 43,9 milyar ABD Doları değerinde 52,9 milyon ton yumurta ürettiğini bildiren Bayraktar, şunları kaydetti:

"Üretimde Çin 24,5 milyon tonluk üretimle açık farkla birinci sırada. ABD, 5,4 milyon tonla ikinci, Hindistan 3,6 milyon tonla üçüncü, Japonya 2,5 milyon tonla dördüncü, Rusya 2,33 milyon tonla beşinci, Meksika 2,32 milyon tonla altıncı, Brezilya 2,08 milyon tonla yedinci, Ukrayna 1,09 milyon tonla sekizinci, Endonezya 1,06 milyon tonla dokuzuncu, Türkiye 931 bin 923 tonla onuncu sırayı aldı."

-TAVUK ETİ ÜRETİMİNDE ABD BİRİNCİ, TÜRKİYE DOKUZUNCU-

Yine 2012 yılında ilk 20 ülkenin 99 milyar 23 milyon 209 bin ABD Doları değerinde 69 milyon 518 bin 902 ton tavuk eti ürettiği bilgisini veren Bayraktar, şöyle devam etti:

"Tavuk eti üretiminde ABD 17.04 milyon tonla birinci olurken, Çin 12.67 milyon tonla ikinci, Brezilya 11.59 milyon tonla üçüncü sırayı aldı. Bu ülkeleri Rusya 3.28, Meksika 2.79, Hindistan 2.22, İran 1.96, Endonezya 1.75 milyon tonla izledi. Türkiye, 2012 yılında, 1 milyon 723 bin 904 ton tavuk eti üretimiyle dokuzuncu olurken, Arjantin 1.66 milyon tonla onuncu sırayı aldı.

-KİŞİ BAŞINA TAVUK ETİ ÜRETİMİ ABD'DE 43.2, TÜRKİYE'DE 19.3 KİLOGRAM-

Bayraktar, seçilmiş ülkeler içinde kişi başına yıllık tavuk eti tüketiminin ABD'de 43.2, Brezilya'da 42.7 kilogramı bulduğunu, bu ülkeleri 36.9 kilogramla Hong Kong, 36.7 kilogramla Arjantin, 35.4 kilogramla Avusturya, 33.2 kilogramla Güney Afrika Cumhuriyeti'nin izlediğini, Japonya'da 16.2, Çin'de 10.1 kilograma kadar indiğini belirtti.

Şemsi Bayraktar, Türkiye'de kişi başına yıllık tavuk eti tüketiminin 19.3 kilogramda kaldığını bildirerek, "Kişi başına tavuk eti ve yumurta tüketimine bakıldığında, Türkiye'de, yumurtada tüketim en az yüzde 20-30, tavuk etinde ise yüzde 50'lerin üzerinde artırılabilir. Sektörün dış piyasa bir yana iç piyasada da çok daha fazla büyüme potansiyeli olduğu rakamlardan anlaşılmaktadır" dedi.