49. Uluslararası Münih Güvenlik Konferansı

AA) – 03.02.2013 – Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, "Gün,

uluslararası camianın Suriye'yi yeniden değerlendirme günüdür" dedi.

Davutoğlu, 49. Uluslararası Münih Güvenlik Konferansı'nda katıldığı "Mali,

Suriye ve ötesi; günümüz sorunlarıyla başa çıkabilme" konulu panelde yaptığı

konuşmada, bölgede son yıllarda büyük değişimler yaşandığına dikkati çekti.

Ortadoğu ve diğer bazı bölgelerdeki değişimlerin psikolojisinin iyi

anlaşılması gerektiğini vurgulayan Davutoğlu, bölgede 50-60'lı yıllardan bu yana

gelen yönetim şekillerinin değişmeye başladığını ifade etti.

Ortadoğu'daki ve diğer bölgelerdeki çözümlerin yeni elitlerin çıkması,

bölgesel inisiyatif alınması ve uluslararası camianın zamanında olaylara cevap

vermesine bağlı olduğunu vurgulayan Davutoğlu, çözümün ancak bu şekilde mümkün

olduğunu gördüklerini kaydetti.

Davutoğlu, Katar ve Suudi Arabistan'ın Suriye konusunda inisiyatif

almalarının sevindirici olduğunu da ifade etti.

Bakan Davutoğlu Suriye ile 10 ay boyunca iletişim halinde olduklarını, ancak

bu iletişimin ondan sonra kesildiğini belirterek, Suriye'de Ağustos 2011'de Esed

ile 8 saat görüştüğünü, o dönemde muhalefetle görüşmesini tavsiye ettiğini

hatırlattı. Esed'in o görüşmede muhalifleri terörist olarak nitelediğini ve

görüşmeye yanaşmadığını anlatan Davutoğlu, 60 bin kişi öldükten sonra Esed'in

görüşmelere hazır olduğunu belirtmesinin, yönetimin ne kadar irrasyonel bir

yönetim olduğunun göstergesi olduğunu kaydetti.

-"BM de insani yardım konusunda bir adım atmalı"

Suriye'de iki milyon kişinin barınaksız ve aç yaşadığına dikkati çeken

Davutoğlu, Türkiye'nin Halep'e 40 ton insani yardım gönderdiğini ve göndermeye

devam edeceğini vurgulayarak, "Türkiye olarak mülteciler için 500 milyon dolar

harcama yaptık. Kardeşlerimiz için, ihtiyaç halinde bunu yapmaya devam edeceğiz.

BM de insani yardım konusunda bir adım atmalı" dedi.

Mali'de kısa dönemde yaşananlar üzerine BM Güvenlik Konseyi'nden kararlar

çıktığına işaret eden Ahmet Davutoğlu, iki yıldır Suriye'de yaşananlara rağmen BM

Güvenlik Konseyi'nden bir karar çıkmamasını eleştirdi. Davutoğlu, soğuk savaş

dönemi sona ermesine rağmen BM'de bunun devam ettiğini belirtti.

Suriye'de muhalefet ile rejim arasından diyalog kurulmasını isteyenlerin

yanıldığını, çünkü bunun yanlış yönlendirmelerden dolayı çözüm getirmeyeceğini

söyleyen Davutoğlu, Suriye'de 160 bin kişinin hapishanelerde yattığını ifade

etti.

Suriye rejiminin kendi halkını ve ülkesini vurduğuna işaret eden Davutoğlu,

Halep'ten gelen fotoğraflara baktığında gözlerinin yaşardığını belirtti.

Suriye'de 2012 yılının mayıs ayında seçimler olduğunu, ancak atanan

başbakanın iki ay sonra görevden ayrıldığını ifade eden Davutoğlu, "Seçim olması

tabii ki iyi. Ancak Suriye'de sözde bir seçim oldu ve yeni parlamento kuruldu,

yeni başbakan atandı, iki ay sonra kaçtı. Kim muhalefet liderlerine seçime girme

hakkı tanınmasını garanti edebiliyor" dedi.

Davutoğlu, yaşanan bu sıkıntıların BM için bir sınav olduğunu, BM'nin bu

sınavı başarıp başaramayacağının zamanla görüleceğini kaydetti.

Bakan Davutoğlu, Suriye'ye müdahale etmemenin bedelinin ne olacağı sorusuna

karşılık şöyle konuştu:

"Biz elimizden geleni yaptık. İnsanları misafir olarak karşıladık. 170 bin

mülteci var. 100 bini çeşitli şehirlerde. Tüm desteğimize rağmen BM hiç

görüşmedi. Türkiye'nin harekete geçmesini beklediler. Girebildiğimiz kadar

yerlere insani yardım götürüyoruz. Uluslararası toplumun desteğine ihtiyacımız

var. Türkiye her zaman uluslararası hukuku desteklemeye devam edecek."

Davutoğlu, BM Güvenlik Konseyi'ndeki daimi üyeleri arasında Ortadoğu,

Afrika'dan hiçbir üye olmamasına karşın, Konsey'in buralar hakkında kararlar

verdiğini, hatta kendi perspektiflerine göre karar verdiğine işaret ederek, BM

Güvenlik Konseyi'nde reform ihtiyacı bulunduğunu belirtti. Ahmet Davutoğlu, bunun

böyle devam etmesi durumunda, BM Güvenlik Konseyi'nin meşruiyet tartışmasının

ortaya çıkabileceği uyarısında bulundu.

- İran'ın nükleer programı

İran'ın nükleer programıyla ilgili yapılan görüşmelerle ilgili Davutoğlu, bu

görüşmelerin 5+1 yerine, 5+3 olması gerektiğine işaret ederek, Türkiye ve Suudi

Arabistan'ın da dahil edilmesi gerektiğini söyledi.

İsrail'in de buna dahil edilmesi talebine karşılık Davutoğlu, "İsrail

Nükleer Silahların Yayılması Anlaşması'na taraf değil. İsrail ilk olarak bu

anlaşmaya saygı duysun" dedi.

Panelde konuşan Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Hamad bin Casim bin

Cabir Al Sani de BM'yi "yeteneksizlikle" suçladı. Al Sani, BM'nin Suriye'deki

halkı kurtarması gerektiğini vurgulayarak, Suriye'de yaşananların çözüme

kavuşmaması halinde bölge için önemli bir yanardağ oluşturacağını iddia etti.

Amerikalı senatör John McCain ise Suriye'ye müdahale konusunda Rusya'nın

sürekli veto hakkını kullandığını, bu nedenle BM'nin gerekeni yapamadığını

savundu.

Muhabir: Cüneyt Karadağ

Yayıncı: Şermin Coşkun - BERLIN