Urfa'daki Ağaç Katliamından Tüm Kurumlar Sorumlu

Şanlıurfa'da kesilmesi doğaseverleri çileden çıkaran asırlık çınarlara ilişkin farklı ayrıntılar ortaya çıktı. Rızvaniye Vakfı 2008'den beri başta belediye olmak üzere tüm kurumlarla ortak bir çözüm aramış. Hiçbir kurum sorumluluk almayınca da vakıf, çürüğe müdahale edilmesi yönündeki bir yazıyı kesilme olarak anlamak istemiş

Rızvaniye Vakfı, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun çürümeye yüz tutmuş ağaçlara ilişkin müdahale etme kararını 'kesilme' olarak anlayınca Gümrük Hanı'ndaki tarihi ağaçların köküne balta vuruldu. Tarihi Gümrük Hanı'nda bulunan asırlık ağaçların kesilmesine ilişkin tartışmalar kentte devam ederken, ağaçların kesilmesiyle eleştirilerin odağında olan Rızvaniye Vakfı'nın diğer kurumlarla yapmış olduğu yazışmalar ortaya çıktı. Vakıf, 2008'den bu yana başvurmadığı kurum bırakmamış. Kimse sorumluluk almamış. Oysa Denizli'de benzer bir olayda büyükşehir belediyesi 800 yıllık ağaçları kurtardı. Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi ise kendisini bu olaydan ayrı tutarak sadece kıyımın yerine fidan dikmekle yetindi.

TUTANAK TUTULDU

2008 yılında tarihi ağaçlarla ilgili ilk olarak tutanak tutulduğu ortaya çıktı. Tutulan tutanakta "09.10.2008 tarihinde Gümrük Hanı'nda yapılan incelemede alan içerisinde bulunan çınar ağacının tepe (taç) kısmının bulunmadığı ve odunsu (gövde) kısmının da çürüdüğü tespit edilmiştir. Ağacın risk oluşturmasından dolayı kesilmesinin uygun olduğu kanaatine varılmıştır" denildi. Söz konusu tutanağa M. Şerif Aslan ve Şerif Uma gibi ziraat mühendisleri imza koyarken, tutanakta adı geçen Koruma Amaçlı İmar Müdürü Musa Demirkol'un imzası yer almadı.

VAKIF, ACİLEN KESİM İSTEDİ

Rızvaniye Vakfı, daha sonra söz konusu ağaçlarla ilgili olarak 2014 yılında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Şanlıurfa İl Müdürlüğüne, Şanlıurfa Belediyesi Park ve Bahçeler Müdürlüğüne, Şanlıurfa Orman Bölge Müdürlüğüne dilekçeyle başvurup ağaçlarla neler yapılması gerektiğini talep etti. Vakıf Başkanı Suat Akgün imzasıyla kurumlara gönderilen yazıda "Şanlıurfa ili merkez Haşimiye Meydanı Pınarbaşı Mah. 1214.sk. 18 pafta: 41 parsel: 23 olan Mülkiyeti Mülhak Rızvan Ahmet Paşa Vakfına ait olan Gümrük Hanı'nda bulunan çınar ağaçları için Şanlıurfa Belediyesine, Şanlıurfa Koruma Müdürlüğüne ve Balıklıgöl Dergah Platform sorumlularına da ağaçların çürümesinden dolayı bilgi verilmiş olup ağacın yıkılmasından dolayı, altında insanlar ölebilir ve tarihî dokuya zarar vereceğinden dolayı acilen kesilmesi gerekmektedir. Gereğinin yapılmasını saygı ile arz ederiz" denildi.

KURUL 'MÜDAHALE' DEDİ

Daha sonra Şanlıurfa Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, Gümrük Hanı'ndaki ağaçların durumunu görüşmek üzere konuyu gündemine aldı. Yapılan incelemenin sonunda kurul şöyle bir karar aldı: "Şanlıurfa ili merkez kentsel sit alanı koruma amaçlı imar planı içerisinde yer alan, 248 ada 23 parselde bulunan tescilli Gümrük Hanı avlusunda yer alan: Ekli krokide yer alan 1 ve 2 numaraları ile işaretlenen 2 adet anıt ağacın korunması gerekli taşınmaz tabiat varlığı özelliği göstermesinden dolayı 2863 sayılı yasa kapsamında anıt ağaç olarak tescil edilmesine,

Ekli krokide konumu 3 numarası ile gösterilen ağacın fiziksel durumu, gövdesinin yıpranmışlığı ve taç kısmının tamamına yakınının ortadan kalkmış olması dikkate alınarak ağacın tarihi yapıya zarar vermesinin önlenmesi için gerekli müdahalenin (Şanlıurfa Orman İşletmeleri Şefliğinin görüşleri doğrultusunda) Belediyesince yapılmasına,

Tescillenen ağaçların tahmini yaşları, cinsleri ve tarihi anıt ağaç oldukları için koruma altına alındıklarını ilişkin bilgi veren tanıtıcı levhanın Belediyesi'nce hazırlanmasına karar verildi."

KİMSE SORUMLULUK ALMAMIŞ VAKIF DA BU ÇAREYİ BULMUŞ

Kurulun gerekli müdahale yapılmasına ilişkin kararı vakıf yönetimi tarafından kesilme olarak anlaşılmış olmalı ki, Gümrük Hanı'nda bulunan tarihi çınar ağaçlarının kesilmesi bu kararlara rağmen gerçekleştirildi. Burada en büyük sorumluluk sahibi ise başta büyükşehir belediyesi ve yazışmaların yapıldığı diğer ilgili kurumlar. Ortaya çıkan vakfın yazışmaları bir çare arandığını ancak ilgili kurumların kayıtsız davrandığını gösteriyor.

DENİZLİ'DE 800 YILLIK AĞAÇ KURTARILMIŞTI

Şanlıurfa'da süren bu tartışma bir yana bu konuda en güzel adımı Denizli Büyükşehir Belediyesi atmıştı. Geçtiğimiz günlerde Denizli Büyükşehir Belediyesi Server Gazi Türbesi çevresinde başlattığı bir uygulama ile son dönemlerini yaşayan 800 yıllık çınar ağacı yeniden hayat bulmuştu. Tarihi ağaçların tedavisini yapan emekli Orman Mühendisi Teoman Varol ise Orman Genel Müdürlüğü'nde 26 yıl görev yaptığını belirterek, emekli olduktan sonra tarihi ağaçların bakımı için bir yöntem geliştirdiğini anlattı. Varol, bu uygulamayla Türkiye'nin farklı bölgelerinde birçok ağacı kurtardığını belirterek şöyle konuştu: "Daha önce kullanılan yöntemler fazla bir sonuç vermediği için bu alanda çalışma ve araştırma yapmak durumunda kaldım. Bu konuda ciddi bir çalışma yok. Benim tekniğimin farkı; öncelikle ağaçların ömrünü uzatmaya yöneliktir. Ağaçtaki hastalıklı bölgeyi kazıyıp ilaçladıktan sonra ağacı kaplıyorum. Kapatma işleminden önce bir kazıma var. Kanserin tüm dokularını sıyırıyorum. Daha sonra mantar ve böceğe karşı ilaçlama yapıyorum. Bu ilaçlama direk mantar ve böceklere karşı ilaçlamadır. Tedavi edilen yerin üzerini krom-nikel karışımı bir cisimle tamamen kapatıyorum. Bunu ağaca böcek ve mantar bulaşmasını engellemek için yapıyorum. Ağaçlar dışarıdan hava, su ve gaz gibi zararlı durumlara maruz kalırsa bu yaşam koşulları hep mantarın lehine işlemiş olur. Ben bu koşulları ortadan kaldırıyorum.''
(Kaynak: Gazeteipekyol)