Çin, Nauru ile diplomatik ilişkilerini sürdürme konusunda anlaştı

Çin, egemenlik ihtilafı içinde olduğu Tayvan ile diplomatik ilişkilerini kesen Pasifik ada ülkesi Nauru ile diplomatik ilişkilerin sürdürülmesinde mutabakata vardı.

Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Bakan Vang Yi ile Naurulu mevkidaşı Trade Lionel Aingimea, diplomatik ilişkilerin kurulmasına ilişkin ortak bildiriyi Pekin'de imzaladı.

Bildiride, Nauru hükümetinin, Çin Halk Cumhuriyeti hükümetinin Çin'in tek meşru temsilcisi ve Tayvan'ın Çin topraklarının ayrılmaz parçası olduğunu tanıdığı belirtildi.

Nauru hükümeti, ayrıca Tayvan ile diplomatik ilişkilerini keseceğini, herhangi resmi ilişki veya etkileşimde bulunmayacağını deklare etti.

İki ülke en kısa zamanda karşılıklı büyükelçi atama, büyükelçiliklerin kurulması için birbirlerine gerekli desteği sağlama konusunda anlaştı.

Çin ile Tayvan arasında gelgitler

Pasifik ada ülkesi Nauru, 15 Ocak'ta Tayvan ile diplomatik ilişkilerini kestiğini, onun yerine Çin'i resmi olarak tanıdığını bildirmişti.

Nauru, ilk kez 1980 yılında Taipei ile kurduğu diplomatik ilişkileri 2002'de Pekin'e çevirmiş, ardından 2005'te Çin ile ilişkilerini keserek yeniden Tayvan'ı tanımıştı.

Ülke diplomatik ilişkiyi ekonomik yardım ve finansman sağlama aracı olarak kullandığı eleştirilerine uğramıştı.

Nauru'nun ilişkileri kesmesi sonucu Tayvan'ı tanımayı sürdüren Birleşmiş Milletler (BM) üyesi ülke sayısı da 11'e düştü.

Halen Orta Amerika ülkeleri Guatemala, Belize, Güney Amerika ülkesi Paraguay, Karayip ülkeleri Haiti, Saint Vincent ve Grenadinler, Saint Kitts ve Nevis, Saint Lucia, Pasifik ülkeleri Tuvalu, Palau, Marshall Adaları ile Afrika ülkesi Esvatini, Tayvan'ı Çin'in temsilcisi olarak tanıyor.

BM üyesi olmayan Vatikan da Tayvan ile diplomatik ilişkisini sürdürüyor.

Çin-Tayvan ayrılığı

Çin'de İkinci Dünya Savaşı'nın ardından Çan Kay-şek liderliğindeki Çin Milliyetçi Partisi (Koumintang) güçleri ile Mao Zıdong önderliğindeki Çin Komünist Partisi (ÇKP) güçleri arasında çıkan iç savaşta galip gelen Komünistler, 1 Ekim 1949'da Çin Halk Cumhuriyeti'nin kuruluşunu ilan etmişti.

İç savaşı kaybeden Koumintang üyeleri ise Tayvan'a yerleşip 1912'de kurulan "Çin Cumhuriyeti" iktidarının Ada'da devam ettiğini ileri sürerek, burada geçici hükümet kurmuştu.

Bu girişim Çin tarafından kabul edilmese de Tayvan temsilcileri, 1971'e kadar BM Genel Kurulunda Çin'i temsil etmişti. 1950'ler ve 1960'larda çok sayıda ülkenin diplomatik ilişki tercihini Çin Cumhuriyeti'nden Çin Halk Cumhuriyeti'ne çevirmesinin ardından 1971'de BM Genel Kurulu'nda yapılan oylamada Pekin hükümetinin Çin'in tek meşru temsilcisi kabul edilmesiyle Tayvan'ın uluslararası örgütlerdeki konumu belirsiz hale gelmişti.

Pekin yönetimi, "tek Çin" ilkesini vurgulayarak Tayvan'ın dünya ülkeleriyle müstakil diplomatik ilişkiler kurmasına, Birleşmiş Milletler (BM) ve diğer uluslararası kuruluşlarda temsil edilmesine karşı çıkıyor, kendisini tanıyan ülkelerin Tayvan ile diplomatik ilişkileri kesmesini şart koşuyor.

Çin'in kendi topraklarının parçası olduğunu savunduğu Tayvan, 1949'dan bu yana fiili bağımsızlığa sahip bulunuyor. Çin ana karası ile Tayvan arasında iç savaşın ardından ortaya çıkan ayrılık ve egemenlik ihtilafı halen sürüyor.???????