Ekonomi Bakanı Çağlayan Açıklaması

MUSAB TURAN - Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan, Turquality Programı'nın dünya devleriyle rekabet edebilme potansiyeli yüksek Türk markalarına vizyon sağlandığını belirterek, "Turquality Programı 500 milyar dolar mal ihracatı hedefimizin önemli sac ayaklarından biridir. Marka Programı ve Turquality Programı kapsamında 2006 yılından 2013 yılının Eylül ayına kadar 539,5 milyon lira civarında ödeme yapıldı" dedi.

AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Çağlayan, Turquality Programı'nın dünya çapında bilinirliği yüksek Türk markaları çıkarmak amacıyla tasarlanmış bir devlet desteği programı olduğunu hatırlattı.

Çağlayan, "Odağında markalaşma, hedefinde ise Türkiye'den dünya markaları çıkarmak olan Turquality Programı küresel marka olmanın uluslararası kabul görmüş evrelerine uygun şekilde tasarlanmış, bu anlamda dünyada tek, ayrıca gelişmeye ve değişmeye açık dinamik bir destek programıdır" değerlendirmesinde bulundu.

Pilot sektör olarak tekstil ve hazır giyim sektörleriyle başlayan ve 2006 yılında kapsamı genişletilen Turquality Programı'nın 2023'te 500 milyar dolar ihracat hedefine ulaşmak için kullanılacak en önemli enstrümanlardan biri olduğunu dile getiren Çağlayan, şunları kaydetti:

"Sürekli olarak yenilenen Turquality Programı'nda, 2011 yılında önemli değişiklikler yaptık. Öncelikle destek kapsamı genişletildi, programa yeni sektörler katıldı. Bu kapsamda gastronomi sektörünü de Turquality bünyesine dahil ettik. Ayrıca markalaşma yatırımının uzun vadeli olduğu düşüncesinden hareketle başlangıçta 5 yıl olarak öngörülen destek süresini; markalaşma performansı belirli bir düzeyin üstünde olan firmalar için 5 yıl daha uzattık.

Böylece markalaşma potansiyeli olan firmalar bugün itibariyle 5+5, toplam 10 yıl, üst limiti olmayan bir destekle Turquality'den yararlanabiliyor. Marka Programı ise esas itibariyle firmaları Turquality'ye hazırlayan bir süreç. Marka Programı'nda,  Turquality ile aynı başlıklarda destek veriliyor ancak destek kalemlerinde üst limit bulunuyor. Marka Programının destek süresi ise 4 yıl ile sınırlı."

"539,5 milyon lira civarında ödeme yapıldı"

Bakan Çağlayan, programın bütçesi konusunda sıkıntı yaşanmadığını dile getirerek, 7 yıl önce kapsamı genişletilen programda devletin potansiyeli yüksek markalara önemli ölçüde destek ayırdığını söyledi.

Son derece önem verdiği bu programa, ihtiyaca paralel olarak bütçe tahsis edilmekte ve firmaların destek taleplerinin artışı doğrultusunda bütçenin de arttırıldığını ifade eden Çağlayan, "Destek kapsamında bulunan şirketlerimizin mevzuata uygun yaptığı tüm harcamalar bu güne kadar bütçe sıkıntısı yaşanmadan desteklenmiştir. Turquality Programı'na hazırlık olarak gördüğümüz Marka Programı ve Turquality Programı kapsamında 2006 yılından 2013 yılının Eylül ayına kadar olan döneme kadar 539,5 milyon lira ödeme yapıldı" diye konuştu.

Çağlayan, destek kapsamına alınacak firmaların kabul öncesi detaylı bir incelemeden geçtiğine işaret ederek, "İlk aşamada Bakanlığımızdan ön onay alınması gerekiyor. Başvuru uygun bulunduğu takdirde marka sahibi firma, akredite olan Yönetim Danışmanlığı şirketlerine yönlendiriliyor. Program kapsamında markalara danışmanlık hizmeti veren şirketlerin sayısını da arttırdık" dedi.

Program kapsamına alınan firmalara Markalaşma Gelişim Yol Haritası çıkarıldığını aktaran Çağlayan, "Her marka için ayrı ayrı oluşturulan Markalaşma Gelişim Yol Haritası ile iyileştirme projeleri önceliklendiriliyor. Dolayısıyla markalaşma stratejisi oluşturulması esnasında firmaya müdahale etmeyip, firmanın konusunda uzman profesyonellerle birlikte kendi markasına özgü stratejisini yaratma imkanını sağlıyoruz" değerlendirmesinde bulundu.

"2023 Türkiye İhracat Stratejisi" kapsamındaki hedeflere ulaşılabilmesi için küresel çaptaki Türk markalarına büyük önem verdiklerini vurgulayan Çağlayan, "Turquality Programı 500 milyar dolar mal ihracatı hedefimizin önemli sac ayaklarından biridir" dedi.

"Programa alınan markaların ihracat birim fiyatlarında artış var"

Zafer Çağlayan, destek programı kapsamına alınan markaların ihracat birim fiyatlarında önemli artışlar olduğunu dile getirerek, şunları kaydetti:

"Alınan sonuçlar Bakanlığımın ve firmalarımızın doğru zamanda doğru işler yaptığına işaret ediyor. 2011 yılında Almanya ihraç ürünlerinin kilosunu 4,1 dolardan, Japonya 3,5 dolardan, Güney Kore 3 dolardan satarken, bu değer Türk ihraç ürünleri için 1,47 dolar oldu. 2012 yılında ise Almanya ihraç ürünlerinin kilosunu 3,76 dolardan, Japonya 3,96 dolardan, Güney Kore ise 2,91 dolardan sattı. 2012 yılında Türk ihraç ürünleri için ise fiyat 1,58 dolardı.

Diğer taraftan, firmalarımızın Turquality Programı kapsamında yer alan markalarıyla gerçekleştirdikleri ihracatın birim fiyatı ise 2011 yılında 3,21 dolar iken 2012 yılında 3,28 dolara yükselmiştir. Sözün özü, Turquality Programı kapsamında firmalarımız, ürünlerini yurtdışına nasıl daha yüksek katma değerle satacaklarını ve bunun için birinci önceliğin markalaşma olduğunu öğrenmiş durumda."

"Turquality Programı kapsamında 91 firmanın 103 markası destekleniyor"

Bakan Çağlayan, programın son 6 yıllık performansı dikkate alındığında markaların, program desteğinin verdiği itici güçle yurtdışında marka bilinirliklerini artırdıklarını anlattı.

Çağlayan, "Bu kapsamda, Almanya, Rusya, İngiltere, ABD, Türk Cumhuriyetleri, Kuzey Afrika, Uzak Doğu ve Orta Doğu'da ihracatlarında yüzde 100'ün üzerinde artış gösteren firmalarımız mevcut bulunmaktadır" dedi.

Turquality kapsamına alınan şirketlerin sektörel dağılımlarına ilişkin bilgiler veren Çağlayan, şunları söyledi:

"Küresel marka olmanın uluslararası kabul görmüş evrelerine uygun bir şekilde tasarlanan, odağında markalaşma, hedefinde ise Türkiye'den dünya markaları çıkarmak olan Turquality Programı kapsamında 91 firmanın 103 markası desteklenirken bu programa hazırlık süreci olarak değerlendirdiğimiz Marka Programı kapsamında ise 45 firmanın 48 markası destekleniyor.

Böylece toplam 136 firmanın 151 markası söz konusu program kapsamında yer almaktadır. Sektör özelinde bakıldığında ise hazır giyim, kimya, işlenmiş tarım ürünleri ve elektrik/elektronik sektörleri ön plana çıkmaktadır."

Tablo 1: Turquality Programı kapsamında desteklenen markaların sektörel dağılımı

Sektör Desteklenen marka sayısı Hazır Giyim 21 Kimya  15 Tekstil 10 Elektrik, Elektronik 8 İşlenmiş Tarım Ürünleri 8 Mobilya 8 Doğaltaş, Seramik, Vitrifiye 5 Kuyumculuk ve Mücevher 5 Otomotiv Ana Sanayii 3 Otomotiv Yan Sanayi 3 Deri ve Deri Mamülleri 2 Makine 2 Plastik ürünleri 2 Diğer 11 Toplam 103

Tablo 2: Turquality programına hazırlık için uygulanan Marka Programı kapsamında desteklenen markaların sektörel dağılımları

Sektör Desteklenen marka sayısı İşlenmiş Tarım Ürünleri 10 Hazır Giyim 8 Otomotiv Yan Sanayi 6 Elektrik Elektronik 4 Gastronomi 3 Tekstil 3 Makine 2 Mobilya 1 Otomotiv Ana Sanayi 1 Diğer 10 Toplam 48 - İstanbul