Anayasa Mahkemesi'nden Yasa Dışı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Kararı

Anayasa Mahkemesi, yasa dışı toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleyen ya da yönetenlerle bu eylemlere katılanlara, eyleme silahlı katılan veya eylemde direnenlerden daha fazla hapis cezası verilmesini, toplumsal barışa ve kamu düzenine verdikleri zarar bakımından aynı konumda olmadıkları gerekçesiyle, cezaların farklı kurallara bağlı bağlanmasını Anayasa'ya aykırı bulmadı Anayasa Mahkemesi, yasa dışı toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleyen ya da yönetenlerle bu eylemlere katılanlara, eyleme silahlı katılan veya eylemde direnenlerden daha fazla hapis cezası verilmesini, toplumsal barışa ve kamu düzenine verdikleri zarar bakımından aynı konumda olmadıkları gerekçesiyle, cezaların farklı kurallara bağlı bağlanmasını Anayasa'ya aykırı bulmadı.

Şırnak Asliye Ceza Mahkemesi, 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'nun, 5728 sayılı Kanun'un 422. maddesiyle değiştirilen 28. maddesini, Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi'ne taşıdı. Anayasa Mahkemesi, kanuna aykırı toplantı veya gösteri yürüyüşleri düzenleyen veya yönetenlerle bunların hareketlerine katılanlara hapis cezası öngören düzenlemenin iptal istemini reddetti. Yüksek Mahkemenin ret kararının gerekçesi Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlandı. Kanuna aykırı toplantı veya gösteri yürüyüşüne katılmak suçunun oluşması için kolluk görevlilerinin ihtar ve zor kullanmasına rağmen yasadışı toplantı veya gösteriye katılan kimsenin eylemini sürdürmesinin koşul olduğunun anımsatıldığı gerekçede, 28. maddede, yasadışı gösteriyi düzenleme ya da yönetme eylemine katılanların, kolluk görevlilerinin herhangi bir uyarı ve zor kullanmasına gerek kalmadan, sırf bu katılma fiilleri nedeniyle cezalandırıldığı belirtildi. Kanuna aykırı toplantı veya gösteri yürüyüşüne katılmak suçları ile yasadışı toplantı veya gösteri yürüyüşünü düzenleyen ya da yönetenlerin hareketlerine katılmak suçlarının birbirinden farklı olduğuna dikkat çekilen gerekçede, "Hukuk devletinde kanun koyucu, kamu düzeninin korunması amacıyla ceza hukuku alanında düzenleme yaparken, Anayasa'ya ve ceza hukukunun temel ilkelerine bağlı kalmak koşuluyla toplumda hangi eylemlerin suç sayılacağı, suç sayılan bu eylemlerin hangi tür ve ölçüde cezai yaptırıma bağlanacağı, cezayı ağırlaştırıcı ve hafifletici nedenlerin belirlenmesi gibi konularda anayasal sınırlar içinde takdir yetkisine sahiptir" denildi.

-SUÇ VE CEZA ARASINDA ADİL BİR DENGE-

Gerekçeli kararda, hukuk devletinde kanun koyucunun, Anayasa'ya ve ceza hukukunun temel ilkelerine bağlı kalmak koşuluyla toplumda hangi eylemlerin suç sayılacağı, suç sayılan bu eylemlerin hangi tür ve ölçüde cezai yaptırıma bağlanacağı, cezayı ağırlaştırıcı ve hafifletici nedenlerin belirlenmesi gibi konularda anayasal sınırlar içinde takdir yetkisine sahip olduğunun anımsatıldığı gerekçeli kararda, şu değerlendirme yer aldı:

"Kanuna aykırı toplantı veya gösteri yürüyüşleri düzenlemek, yönetmek veya bunların hareketlerine katılmak suçunu işleyenlerin, kanuna aykırı toplantı veya gösteri yürüyüşüne silahlı ya da silahsız katılmak suçunu işleyenlere nazaran daha ağır cezayla cezalandırılmalarını öngören itiraz konusu kural, kanun koyucunun takdir yetkisi içinde kalmakta olup, itiraz konusu kuralda devletin cezalandırma yetkisi bakımından suç ve ceza arasında adil bir dengenin bulunması gereğini esas alan hukuk devleti ilkesine aykırılık bulunmamaktadır."

Gerekçeli kararda, kanuna aykırı toplantı veya gösteri yürüyüşleri düzenleyen veya yönetenlerle bunların hareketlerine katılanlar ile kanuna aykırı toplantı ve gösteri yürüyüşüne silahsız ya da silahlı katılanların, işledikleri fiillerin niteliği, işlenme biçimi, toplumsal barışa ve kamu düzenine verdikleri zarar bakımından aynı konumda olmadıkları belirtilerek, bu kişilerin alacakları cezanın farklı kurallara bağlı kılınmasının eşitlik ve hukuk devleti ilkelerine aykırı olmadığı kaydedildi. - Ankara