İran'ın Nükleer Programı

ABD'li İran uzmanları, İran'ın nükleer silah elde etmekteki ısrarının İsrail, ABD ve Arap ülkelerini savunma sistemlerini güçlendirmeye ve karşı saldırı kapasitesini artırmaya itebileceği bildirildi.

ABD merkezli düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin İran'ın füze ve nükleer programının bölgedeki askeri dengelere etkisi üzerine yayımladığı raporunda, İran'ın füze ve roket sistemlerinin hem ABD hem de İran'ın komşuları için tehdit oluşturduğu belirtilerek, bunların sayısında, menzilinde ve kapasitesinde yaşanan düzenli artışın hem Körfez ülkeleri hem de Türkiye, Ürdün ve İsrail gibi bölge ülkelerinde tansiyonun yükselmesine sebep olduğu kaydedildi.

Raporda, İran'ın bu silahları Hizbullah gibi dost veya vekil olarak gördüğü güçlere de aktarabileceği ifade edilirken İran'ın henüz P5+1 ülkeleriyle geçici anlaşma imzalamamışken nükleer silah yapmak konusunda nükleer madde hariç diğer tüm unsurları elde etmiş halde olduğu belirtildi. Bu durumun ise İran'ı "yaptırım savaşının" ve İran'ın nükleer güç olmasının önüne geçecek bir ABD veya İsrail saldırısının muhatabı haline getirdiği savunuldu. İran'ın nükleer programının ortaya çıkardığı tehlikelerin İran'ın bölgesinde artan asimetrik savaş kapasitesinden de ayrı düşünülemeyeceği kaydedildi.

Raporda, nükleer müzakerelerin ve yaptırımların, İran'ın nükleer silah elde etmesine veya nükleer füzeler konuşlandırmasını sınırlandırma konusunda etkili olup olmadığının henüz netlik kazanmadığı ileri sürüldü.

-"Önleyici tedbirler İran'ı bir süre oyalayabilir"-

İsrail ve ABD'nin İran'ın nükleer tesislerine karşı askeri operasyon seçeneğini göz önünde bulundurduğu hatırlatılan raporda, ABD'nin saldırılarının füze sistemlerini de içine alacak şekilde geniş bir alanı kapsayabileceği ihtimaline değinildi. Muhtemel bir müdahalenin Körfez'de ani bir çatışmanın fitilini ateşleyebileceği bildirilirken, İran'ın sembolik de olsa ABD üslerine ve İsrail'e karşı saldırıda bulunabileceği üzerinde duruldu. Dahası, çatışmaların Afganistan, Irak, Lübnan gibi bölge ülkelerinde örtülü veya vekil savaşları şeklinde yaşanabileceği görüşüne yer verildi.

Saldırıların daha uzun soluklu saldırılarla desteklenmemesi durumunda ise muhtemel bir saldırının İran'ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması'nı ve müzakereleri reddederek nükleer silah elde etme konusundaki çabalarını artırmasına yol açabileceği belirtildi. Bu durumda ise ABD'nin İran'ın nükleer programa devam etmesini önlemek konusunda askeri gözlemini ve saldırı kabiliyetinin devamını korumak dışında başka bir seçeneği kalmayabileceği savunuldu.

Raporda, önleyici tedbirlerin İran'ı belli bir süre oyalayabileceği belirtilirken, İran'ın nükleer silah elde etmekte ısrar etmesi durumunda İsrail, ABD ve Arap ülkelerinin de savunma sistemlerini güçlendirmek ve karşı saldırı kapasitelerini artırmak veya İran'ın nükleer silah elde etme yolunda her çabasına saldırı ile karşılık verme yoluna gideceği kaydedildi.

İran ve İsrail arasında nükleer silah yarışının devam ettiği bildirilen raporda, sadece İsrail'in nükleer saldırı kapasitesine sahip olduğu bilgisine yer verilirken, İran'ın nükleer silaha erişene kadar İsrail'in saldırı tehdidinin muhatabı olacağı belirtildi.

İran'ın saldırılara rağmen nükleer silah yapmayı başarması durumunda ise daha gelişmiş silahlara sahip olana kadar nükleer güçle mücadele etmek zorunda kalacağı ifade edilen raporda, bunun da oldukça riskli bir silahlanma yarışını ortaya çıkaracağı kaydedildi. - Ankara