Myanmar'da Sivil Kayıplar Artıyor

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği (OHCHR) Myanmar Ekibi Başkanı James Rodehaver, askeri yönetimin olduğu Myanmar'da 5,5 yıldır süren çatışmalarda 8 bin 300'den fazla sivilin ordu tarafından öldürüldüğünü belirterek, "Sadece son 100 günde en az 146 sivil hava saldırılarında öldürüldü." dedi.

Rodehaver ve BM İnsan Hakları Ofisi Sözcüsü Ravina Shamdasani, BM Cenevre Ofisinin haftalık basın toplantısında, BM İnsan Hakları Ofisinin Myanmar ile ilgili son raporuna dair değerlendirmelerde bulundu.

10 binden fazla Arakanlı Müslümanın öldürüldüğü ve 700 binden fazlasının Bangladeş'e giderek yerinden olduğu şiddet ve baskı olaylarının başlamasının üzerinden 9 yıl geçtiğini söyleyen Rodehaver, Arakanlı Müslümanların hala çeşitli şekillerde istismara maruz kaldığını kaydetti.

Rodehaver, "Myanmar'da 5,5 yıldır süren çatışmada bugüne kadar 8 bin 300'den fazla sivil, askeri güçler tarafından öldürüldü. Sadece son 100 günde en az 146 sivil hava saldırılarında öldürüldü." dedi.

Myanmar ordusunun son 100 günü ülkeye barış getirmeye adayacağını belirtmesine rağmen, bu dönemde sivillere yönelik hava saldırıları ve uluslararası insancıl hukukun diğer ihlallerinin arttığını vurgulayan Rodehaver, Myanmar'daki krizin giderek kötüleştiğini, sivillerin hayatlarının mahvolduğunu ve bu durumun uluslararası ilgiyi hak ettiğini dile getirdi.

Rodehaver, raporda bahsedilen vakaların neredeyse tamamının genç Arakanlı Müslüman çocukların istismarı ve taciziyle ilgili olduğuna ancak diğer etnik azınlıklardan çocuklara yönelik de benzer vakaların bulunduğuna işaret etti.

Shamdasani ise raporun, Myanmar'daki insan hakları ile özellikle azınlık topluluklarının durumu, Arakanlı Müslüman nüfusuna yönelik giderek kötüleşen acımasız istismarlar ve yasa dışı madenciliğin yıkıcı etkisi gibi durumları açıklıkla ortaya koyduğunu belirtti.

Raporun, amansız şiddetin ve çatışma ekonomisinin sivil nüfusu tarifsiz bir sefalete nasıl maruz bıraktığını ayrıntılı ele aldığını aktaran Shamdasani, ordunun sürekli meşruiyet arayışının krizi derinleştirdiğine dikkati çekti.

"Ekonomik çöküş ve çatışma kaynaklı yerinden edilme, sömürülmesi kolay bir iş gücü piyasası oluşturuyor"

BM İnsan Hakları Ofisinin Myanmar'a ilişkin 1 Haziran 2025-31 Mayıs 2026 dönemini kapsayan yeni raporunda, sivil nüfusu sefalete maruz bırakmak için acımasız şiddetin ve çatışma ekonomisinin nasıl el ele çalıştığı detaylandırıldı.

Raporda, "Ordunun sürekli kontrol ve meşruiyet arayışı, sivillerin karşı karşıya olduğu acıyı ve insani kaygıyı yalnızca derinleştirdi. Gözetimi genişletmek için yeni teknolojilerin kullanımıyla kolaylaştırılan korku ve kontrolü empoze etmeyi amaçlayan askeri taktikler, yaşamın her yönüne nüfuz ediyor." ifadelerine yer verildi.

Sivil nüfusa karşı askeri şiddet eylemlerinin vurgulandığı raporda, sürekli hava saldırıları, kundaklama, yerinden edilme ve yardım reddinin kullanımına işaret edildi.

Raporda, zorla askere alınmaktan kaçmaya çalışan Arakanlı Müslümanların tutuklandığı ve gözaltına alındığı belirtilerek, alıkonulanların çeşitli işkencelere maruz kaldığına değinildi.

Myanmar genelinde hukukun üstünlüğünün olmamasının, ülkedeki yasa dışı ekonomileri kolaylaştırdığına işaret edilen raporda, bu durumun çatışmanın finanse edilmesine, krizin kötüleşmesine ve daha geniş bölge üzerinde etkilere neden olduğu kaydedildi.

Raporda, "İnsan hakları krizleri, artan yasa dışı madencilik, uyuşturucu üretimi, insan kaçakçılığı ve dolandırıcılık merkezlerinden çoğalmaya devam ediyor. Ekonomik çöküş ve çatışma kaynaklı yerinden edilme, ekonomik aktörlerin ve suç örgütlerinin de sömürmesi kolay bir iş gücü piyasası oluşturuyor. Siviller, sonsuz insan hakları ihlalleri ve suistimalleri tarafından gölgelenmiş bir sisteme sürükleniyor." değerlendirmeleri yer aldı.

"Dünya buna kayıtsız kalmamalı"

Rapora ilişkin ABD merkezli X sosyal medya platformundaki hesabından paylaşımda bulunan BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, yüz binlerce Arakanlı Müslümanın, 9 yıl önce Myanmar'daki vahşetlerden kaçmak zorunda kaldığını hatırlattı.

Türk, Myanmar ve Arakan ordularının, Arakanlı Müslüman halka yaygın ve sistematik ihlaller ile kötü muameleler uygulamaya devam ettiğini belirterek, "Dünya buna kayıtsız kalmamalı." ifadesini kullandı.

Myanmar'daki askeri darbe

Myanmar ordusu, 2020'deki genel seçimlerde hile yapıldığı iddialarının ortaya atılması ve ülkede siyasi gerilim yaşanmasının ardından 1 Şubat 2021'de yönetime el koymuştu.

Ordu, ülkenin fiili lideri ve Dışişleri Bakanı Aung San Suu Çii başta olmak üzere pek çok yetkili ile iktidar partisi yöneticisini gözaltına almış ve 1 yıllığına olağanüstü hal ilan etmişti.

Darbenin ve muhalefetin barışçıl protestolarının kanlı şekilde bastırılmasının ardından silahlı direniş ve ülke genelinde çatışmalar başlamıştı.

Myanmar'da 28 Aralık 2025-25 Ocak 2026'da yapılan genel seçimlerde ordu destekli Birlik İçin Dayanışma ve Kalkınma Partisi (USDP) alt meclis Pyithu Hluttaw'da 231, üst meclis Amyotha Hluttaw'da 108 sandalye kazanarak toplam 339 sandalye elde etmişti.

Genel seçimlerin ardından toplanan parlamento, 10 Nisan'da askeri cuntanın lideri Min Aung Hlaing'i devlet başkanı seçmişti.