Hitit Akademi'den "Osmanlı Sarayında Harem" Konferansı

Eğitimci Zekeriya Işık, harem konusundaki bilgi kirliliği ve kafa karışıklığı hat safhalara ulaştığını belirtti.

Çorum Hitit Akademi Derneği tarafından "Osmanlı Sarayı'nda Harem" konulu bir konferans düzenlendi. Konferansa konuşmacı olarak katılan eğitimci Zekeriya Işık, zamanının en güçlü devleti konumunda bulunan Osmanlı İmparatorluğu'nda sarayda yaşanan gündelik hayat ve özellikle de padişahların aile hayatı anlamına gelen haremin, başta yabancı tarihçi, diplomat ve devlet adamları olmak üzere Osmanlı tarihi ile ilgilenen hemen herkesin dikkatini çektiğini söyledi.

Avrupa, Çin, Roma saraylarının aksine İslami geleneklerin uygulandığı harem konusunda bilgi ve belgelere ulaşılması çok güç olmasına rağmen özellikle Batılı tarihçi, yazar ve ressamlalar kendi kültürlerindekine benzer bir saray hayatı olabileceği algısıyla hayal mahsulü, gerçeklikten tamamen uzak eserler yazarak, çizdiklerini ve resmettiklerini dile getiren ışık, "Dönemin hakim ve egemen gücü olan Osmanlı Devleti'nin dünyaya yön verdiği ve onlara göre gizemli bir merkez olarak görülen sarayın ve haremin

ilgi çekiciliği normal olmakla birlikte asıl sorun, Harem konusunda belge ve bulgulara dayanmayan, literatürde kesinlikle yeri olmayan bir takım fantezilerin tarihi birer tespitmiş gibi sunulmasıdır. Padişahlara atfedilen cariyelerle hamam sefaları, süt banyoları, sıra sıra dizilmiş cariyeler arasından geçen padişahın dilediği cariyeyi seçmesi gibi aslı astarı olmayan hakarete varan iddialar, hadım ağalarla cariyeler arasında geçtiği iddia edilen tutkulu gizemli aşklar, güya bazı cariyelere, hasekilere

atfedilerek resmedilen müstehcen portreler bütün bu çarpıtma ve maksatlı saldırılar göstermektedir ki, amaç muazzam bir saray teşkilat ve teşrifat usulleri sistemine sahip olan ve altı asır insanlığa medeni katkılarda bulunan imparatorluğu ve Türk-İslam kültürünü karalamak ve bu konularda yeni hezeyanlar yaratmaktır" ifadelerini kullandı.

Işık, olayın en acı ve üzüntü veren tarafının ise büyük bir çoğunluğu söylenti ve dedikodulardan öteye gitmeyen alıntılara dayanarak kaleme alınan batılı kaynakları referans gösteren Türk yazarlarında aynı yanlışları tekrarladıklarını belirtti.

Işık, Osmanlıda haremin Türkiye'de bir zamanların kronik yanlışlarından olan bugünün yüceliğini dünün yanlışlık ve kötülükleriyle kıyaslayarak ortaya koymaya çalışan hastalıklı bir zihniyetin temel argümanlarından biri olduğunu kaydetti.

Osmanlı sarayının büyük bir kısmını oluşturan haremin bir teşkilatın ismi ve Enderun'u da içine alan büyük bir saray okulu olduğunu vurgulayan anlatan Işık, "Nasıl Enderun, devşirilmiş büyük devlet adamları yetiştirmişse Harem de son derece eğitimli donanımlı, saray kurallarını ve devlet teşrifat usullerini iyi bilen ve bu geleneğin bir parçası olarak yetiştirilen nice valide sultanlar (padişah anneleri), kadın efendiler, Hasekiler devletin hizmetine sunulmuştur. Diğer taraftan haremde yaşayan padişah

ailelerinin birçoğunun içinde yaşadıkları toplumun değerlerine son derece bağlı ve dindar oldukları tarihi kayıtlardan, yaptırdıkları ve günümüze kadar gelen onca cami, medrese, hamam, çeşme vs. vakıflardan anlaşılmaktadır" diye konuştu. - ÇORUM