Denetim Sadece Tüpraş'ta Değil, Maliye'nin Defteri Kabarık

RECEP DEMİR - Maliye Bakanlığının özellikle son birkaç yıldır yoğunlukla yaptığı inceleme ve denetimler, TÜPRAŞ'la yeniden gündeme gelse de Bakanlığın "denetim defterinin" oldukça kabarık olduğu ortaya çıktı.

Kayıt dışılık ve vergi kaçakçılığıyla mücadelede, incelenen alanların kapsamını her geçen gün genişleten Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu, 10 numara yağdan lüks araçlara, deniz ve hava yakıtlarından turizm acentlerine kadar birçok alanda araştırma, inceleme ve denetim yapıyor.

AA muhabirinin, Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu yetkililerinden edindiği bilgiye göre, Kurulun Organize Vergi Kaçakçılığı ile Mücadele Grup Başkanlıklarında "kayıt dışılıkla mücadele" çerçevesinde 15 ana başlık altında araştırma ve inceleme yapılıyor. Yeni yapısıyla, daha verimli çalışmaya başlayan Vergi Denetim Kurulu, söz konusu incelemeleri, alanında uzman olan personellerle gerçekleştiriyor. Kurul, yaptığı denetimlerin sonucunda, vergi kaçırmanın yollarını arayanlar için açık kapı bırakmamayı hedefliyor.

Kurulun eylem planına göre, araştırma ve inceleme yapılan konu ve alanlar şöyle:

KDV fırsatçıları incelenecek

Bazı mükelleflerin ithal ettikleri bazı ürünleri, düşük fiyatla satabilmek için ihracattan doğan KDV iadesini, ithal ettikleri ürünlere ait (cep telefonu, motorlu taşıt vb.) Gümrük Vergisi, KDV ve ÖTV'ye mahsup ettikleri ancak gerçek bir ihracatlarının bulunmadığı ve yersiz olarak KDV iadesi aldıkları hususlarının tespiti yapılacak.

İthalat ve ihracatta yüksek gösterilen bedeller

Türkiye ile vergi konulu bilgi değişimi anlaşması bulunmayan ya da bilgi değişimi anlaşmalarında yer alan hükümlerin uygulanmasında problem yaşanan ülkelerle mal/hizmet alım/satımı gerçekleştiren bazı mükelleflerin, mal/hizmet ithalat/ihracatlarını yüksek bedeller üzerinden göstererek neden oldukları vergi kayıp kaçağı araştırılacak.

İnşaat sektöründe kayıt dışılık önlenecek

İnşaat sektöründe oluşan kayıt dışılık tespit edilecek, çalışanların sosyal güvenlik yönünden sisteme alınması sağlanacak ve sektörde kayıt dışılık nedeniyle oluşan vergi kayıp kaçağı tespit edilecek.

Kaçak akaryakıta geçit yok

Pamuk yağı, atık yağlar, bitkisel yağlar gibi bazı yağları üreten/ithal eden/işleyen bazı mükelleflerin, bu yağları kullanım amacı dışında akaryakıt ürünleri ile harmanlamak suretiyle akaryakıt olarak kullanmaları nedeniyle sebep oldukları vergi kayıp ve kaçağının önlenmesi amacıyla çalışmalar yapılacak, görüş ve öneriler oluşturulacak.

- Franchising sözleşmeleri de mercek altında

Franchising sözleşmeleri ile firmalarının isim haklarının kullanımını devreden mükelleflerin elde ettikleri gelirlere ilişkin vergisel yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediği araştırılacak.

Şekerin tadını kaçıranlar tespit edilecek

İhraç edilecek ürünlerde kullanılmak üzere Şeker Kurumundan "Tahsisat Belgesi" alan ihracatçı/imalatçı mükelleflerin bu belgeyle dahilde işleme rejimi kapsamında aldıkları düşük fiyatlı C şekerini, ürettikleri ihraç amaçlı gıda ürünlerinde kullanıp kullanmadıkları, söz konusu şekeri iç piyasaya arz edip etmedikleri, bu şekilde yersiz KDV iadesi alarak kamu zararına sebebiyet verip vermedikleri hususunda çalışmalar yapılacak, görüş ve öneriler oluşturulacak.

Turizm acentelerine yakın markaj

İnternet sitesi üzerinden otellere rezervasyon yaptıran turizm acentelerince yapılan rezervasyonlar neticesinde elde edilen gelirlerin beyan edilmemesi nedeniyle oluşan vergi kayıp ve kaçağı tespit edilecek.

- İmtiyaz ve işletme hakkı devir sözleşmeleri

"İmtiyaz ve işletme hakkı devir sözleşmeleri"nin vergi kanunları karşısındaki durumlarının net olarak ortaya konulması amacıyla çalışmalar yapılacak.

Tefecilere sıkı takip

Tefecilik faaliyetlerinde bulunan kişilerin gerçekleştirdikleri işlemler belirlenecek. Söz konusu faaliyetlerin sebep olduğu toplumsal zararların önlenmesi ve bu faaliyetler nedeniyle sebep olunan vergi kayıp ve kaçağı ile kayıt dışılık önlenecek.

Gözlükçüler de kapsamda

Gözlük sektöründe faaliyet gösteren mükelleflerin vergi kayıp ve kaçağına neden olup olmadıklarının tespiti ve muhtemel kaçak alanlarının önlenmesi amacıyla çalışmalar yapılacak, görüş ve öneriler oluşturulacak.

Elektrik dağıtımı

Elektrik dağıtım izni alan mükelleflerin, elektrik üretimi gerçekleştiren motorin/fueloil alım izni olan mükelleflere söz konusu ürünleri teslim etmedikleri halde teslim etmiş gibi fatura düzenleyip düzenlemedikleri ve ÖTV'siz bu ürünleri iç piyasaya sürüp sürmedikleri araştırılacak.

- Factoring şirketlerinin işlemleri de incelenecek

Factoring şirketlerinin gerçekleştirdikleri işlemler ile bu işlemler nedeniyle vergi kayıp kaçağına sebep olup olmadıkları tespit edilecek.

Kaçak çaya geçit yok

Çay üretim sektöründe iştigal eden mükelleflerin üretimlerinde girdi olarak yurtdışından ülkemize kaçak yollarla sokulan çayların kullanılıp kullanılmadığı hususu belirlenecek ve bu kullanım dolayısıyla neden olunan muhtemel vergi kayıp ve kaçakları önlenecek.

Antrepo rejimi

Yurtdışında mukim potansiyel vergi kimlik numarasına haiz mükelleflerin antrepo rejimi kapsamında Türkiye'ye mal getirerek, ülkedeki daimi temsilcileri vasıtasıyla bu malları antrepodan devir yapmak suretiyle satıp satmadıkları hususunda çalışmalar yapılacak.

Gümrük müşavirliği

Gümrük Müşavirliği ile yetkilendirilmiş müşavirliklerin faaliyet gösterdiği alanlarda neden olunabilecek muhtemel vergi kayıp ve kaçağı tespit edilecek.

Kurulun yoğunlukla inceleme ve denetim yaptığı sektörler

Öte yandan Vergi Denetim Kurulu Organize Vergi Kaçakçılığı ile Mücadele Grup Başkanlıkları, bugüne kadar bazı sektörlerde yoğun inceleme ve denetimler yaptı. Bu denetimler sonucunda Kurul, önemli miktarda vergi kayıp ve kaçağını önledi.

Bu kapsamda, çok sayıda mükellef hakkında vergi incelemesi başlatıldı, çok sayıda firmaya yönelik de ihtiyati tahakkuk ve ihtiyati haciz tedbiri uygulandı.

Kurulun, bugüne kadar, yoğunlukla inceleme ve denetim yaptığı sektörler/alanlar ve bu denetimlerin sonuçları ise şöyle:

-10 numara yağ

Kurulun denetim personelince, çeşitli madde ve yağların amacı dışında akaryakıt olarak kullanılmasını önlemek amacıyla 11 ilde 242 mükellefe eş zamanlı fiili envanter çalışması yapıldı. Yapılan analiz çalışmaları neticesinde riskli olduğu belirlenen 196 mükellef, vergi incelemesine sevk edildi.

Lüks araç

Lüks araç ithalini/satışını gerçekleştiren mükelleflerin neden oldukları ÖTV kayıp ve kaçağının önlenmesi ve bu kayıp kaçağa neden olan mükelleflerin vergiye uyumunun sağlanması amacıyla, sektörde faaliyet gösteren 241 adet lüks oto ithalini/satışını gerçekleştiren mükellef nezdinde, geçen yıldan itibaren vergi incelemeleri başlatıldı.

ÖTV'siz jet yakıtının teslimi

Hava taşıtlarında kullanılan jet yakıtının dağıtımını gerçekleştiren ve EPDK'dan ihrakiye lisansı alan bazı firmaların TÜPRAŞ'tan aldıkları jet yakıtını usulsüz bir şekilde iç piyasaya sürdükleri yönündeki emareler üzerine Kurul, sektördeki bütün firmaları vergi incelemesine aldı.

Almış oldukları jet yakıtını iç piyasaya sürdüğü tespit edilen firmalara yönelik, ilgili mevzuata göre ihtiyati tahakkuk ve ihtiyati haciz tedbiri uygulandı.

Deniz taşıtlarına ÖTV'siz yakıt teslimi

Kurulun detaylı çalışmaları neticesinde, devletin denizcilik sektörünü teşvik amacıyla, gemilere teslim edilen akaryakıtta sıfır ÖTV alınması uygulamasının bazı dağıtım şirketlerince suiistimal edildiği tespit edildi. Bu şirketlerin sahte belgelerle teknelere motorin teslim edilmiş gibi gösterdiği ve bu şekilde TÜPRAŞ'tan ilgili mevzuat kapsamında sıfır ÖTV'li aldıkları motorini iç piyasaya sürdükleri anlaşıldı.

Kurul, söz konusu tespitlerin üzerine ilgili firmaları vergi incelemesine aldı. TÜPRAŞ'tan mahsuplaşma suretiyle almış olduğu motorini iç piyasaya sürdüğü belirlenen firmalara yönelik ilk tespitler çerçevesinde, ilgili mevzuata göre 1 milyar 400 milyon liralık ihtiyati tahakkuk ve ihtiyati haciz tedbiri uygulandı.

Dökme gazın otogaz olarak kullanımı

LPG dağıtıcı lisansına sahip mükelleflerin, dökme-tüplü olarak aldıkları LPG'yi otogaz olarak kullanılmak üzere teslim etmek suretiyle vergi kayıp ve kaçağına sebep olabilme riski bulunan 26 LPG dağıtım şirketi, vergi incelemesine sevk edildi.

Sigara kaçakçılığı ile mücadele

Vergi Denetim Kurulunun denetim personeli, 22 Kasım 2012 tarihinde 7 firmanın üretim tesisi ve 23 hammadde ve nihai ürün ambarlarında fiili envanter ve denetim çalışması yaptı. Daha sonra ise yine geçen yılın aralık ayında sigara üretimi gerçekleştiren firmaların üretim tesisi ve hammadde ve nihai ürün ambarları ile pazarlama faaliyeti gerçekleştiren sigara dağıtım firmalarının 20 ilde yaklaşık 50 adet deposunda fiili envanter ve denetim çalışması gerçekleştirildi.

Bu denetimler sonucunda ise sigara sektöründe faaliyette bulunan firmalar ile bu firmaların ilişkili olduğu toplam 27 mükellef nezdinde vergi incelemesi başlatıldı.

Sıfır ÖTV'li aerosol üretiminde kullanılan LPG

Aerosol ürünü girdi olarak kullanan bazı firmaların bu uygulamayı suiistimal ederek, üretimde kullanmadan piyasaya otogaz olarak sattıkları, bu şekilde vergi kayıp/kaçağına sebep oldukları değerlendirilerek, 79 mükellef incelemeye sevk edildi. - Ankara