Tcmb Başkanı Başçı Soruları Yanıtladı Açıklaması

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Erdem Başçı, "Eğer ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı 'Bilinmeyen sulardayız' ifadesini defalarca kullandıysa, o zaman dünyanın geri kalan kısmının da  bilinmeyen sularda olduğunu tahmin edebilirsiniz. İletişimde ve politika araçlarında ilave araçlara ihtiyaç olduğu kesin" dedi.

TCMB Enflasyon Raporuna ilişkin düzenlenen basın toplantısında soruları yanıtlayan Başçı, dolarizasyonla ilgili gelişmelerin hep iyi tarafta olduğunu söyledi. Kredi büyüme hızına hem döviz hem Türk lirası (TL) kredi bazında baktıklarını kaydeden Başçı, firmalar için, aşağı yukarı düzenli olarak her zaman TL kredi büyüme hızının daha yüksek olduğunu söyledi.

Döviz bazında kredilerin de büyüdüğünü ancak TL kredilerin daha hızlı büyüdüğünü belirten Başçı, şöyle konuştu:

"Bu dolarizasyonu trend olarak çözüyor diye düşünebiliriz. Pozisyon olarak bakıldığında hane halkına biz dövizle borçlanma yasağı getirilmişti. Bu çok isabetli oldu. Hane halkı şu anda dövizde uzun pozisyon taşıyor. Sadece döviz mevduatları var. Dolayısıyla döviz yükseldiğinde bir pozitif servet etkisi yapıyor. Genel trend olarak hane halkı döviz yükseldiğinde satışı tercih ediyor. Bazen soru işaretlerinin arttığı dönemde beklemeye geçiyorlar ama soru işaretleri giderildiğinde normal davranışlarına dönüyorlar. Dolayısıyla biz orada bir sorun görmüyoruz. Biraz soru işaretlerinin arttığı dönemde hane halkının biraz duraklamaya geçtiğini hissettik. Belirsizlik azaldıkça hane halkıda normal davranışına geçti."

"TCMB'yi hizmet enflasyonu ne kadar endişelendiriyor" şeklindeki soruya ilişkin olarak Başçı, hizmet enflasyonu ile ilgili alt unsurlara bakıldığında ulaştırma hizmetleri ve oteller gibi döviz kurlarına daha hassas sektörlerin olduğunu belirterek, devamla şunları kaydetti:

"Oralarda döviz kurlarının biraz etkisi görüldü ama onun geçici olma ihtimali yüksek. Fakat kiraya baktığımızda geçen yıl yüzde 4'lere kadar düşmüştü. Şimdi onun yüzde 6'lara geldiğini görüyoruz. Dolayısıyla kira enflasyonu bir miktar daha kalıcı gibi görünecek bir unsur. Hizmet enflasyonu, bunların dışında ücretlere hassas. Bir de kredi büyümesine hassas hizmet enflasyonu. İç talep ve kredi büyümesi bir miktar etki yapıyor. Dolayısıyla daha sıkı bir duruş, gerek makro ihtiyati araçlar açısından gerekse bizim likidite politikasındaki daha sıkı duruşumuz, hizmet enflasyonu üzerinde olumlu bir etki yapacaktır diye düşünüyoruz."

Cari açığın finansmanı konusuna da değinen Başçı, Türkiye'de daha ziyade bankaların yurt dışından fonlamaları ile cari açığın finanse edildiğini, burada, azalan değil bir miktar artan bir eğilim olduğuna işaret eden Başçı, şöyle konuştu:

"Burada herhangi bir sorun yok. Bankacılık sektörünün durumu gayet iyi olduğu için yurt dışından gerek 1 yıl vadeli gerek 1 yıldan uzun vadeli fon bulmaya devam ediyor. Dolayısıyla Türkiye'de cari açık finanse ediliyor. Bu yıl cari açığın GSYH'ya oranının yüzde 6 civarında gerçekleşmesi gerekiyor. Baz etkileri geçtikten sonra manşet cari açığın daha iyi bir noktaya geldiğini göreceğiz. Yine de yüzde 5 (cari açık/ GSYH) oldukça dikkat çekici bir cari açık oranı. Bizim ne yapıp edip tasarruflarımızı artırmamız gerekiyor. Bireysel Emeklilik Sistemi'nin (BES) etkisi zamanla giderek artacaktır. Yeni BES, tasarruf oranlarında bundan sonra bir artışa yön verecektir."

Başçı, enflasyonu yüzde 5'e düşürmek için kendilerinin mutlaka iç talep konusunda çok sağlam bir duruş sergilemeye devam etmelerinin gerektiğini vurgulayarak,  "Tekrar kredi büyüme hızını önce yüzde 20'lere daha sonra yüzde 20'nin de altına çekecek adımları atmaya devam edersek orada enflasyonla ilgili hizmet enflasyonunde ve iç talep ile ilgili konularda kalıcı çözümü sağlamış olacağız. Bunun çok önemli faydaları olacak. Çünkü uzun vadeli faiz oranlarının tek haneye geldiğini gördük. Tek hanelerde kalıcı olması ancak enflasyonun yüzde 5'li seviyelerde kalıcı olması ile mümkün olabilir. O zaman gelecek olan şoklar, uzun vadeli faizleri çift haneye çıkarmamış olur. Büyük bir kazanım olur. O yüzden bu konudaki kazanımlarımızı devam ettirmemiz gerekiyor" diye konuştu.

- "İletişimde ve politika araçlarında ilave araçlara ihtiyaç olduğu kesin"

İletişimle ilgili zor bir dönemden geçildiğinin açıkça söylenmesi gerektiğini belirten Başçı, "Eğer ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı 'Bilinmeyen sulardayız' ifadesini defalarca kullandıysa, o zaman dünyanın geri kalan kısmının da bilinmeyen sularda olduğunu tahmin edebilirsiniz. İletişimde ve politika araçlarında ilave araçlara ihtiyaç olduğu kesin" dedi.

Başçı, döviz kurlarıyla ilgili serbest kur rejiminde olduklarını anımsatarak, bazen döviz kurlarının her iki yönde de hareket edebileceğini ve çok uzun süre TL'nin değer kaybetmesi durumunda çok ciddi bir kafa karışıklığına yol açtığını kaydetti.

TL'nin değer kazanma ihtimali olduğunu da vurgulayan Başçı, "O ihtimali bizler yüksek görüyoruz. Sebeplerini söyleyeyim; reel efektif döviz kurunun bulunduğu nokta, para politikası duruşu ve elimizdeki faiz dışı diğer araçlar, bilanço araçları... Bu araçları ek parasal sıkılaştırmalarla beraber düşünüldüğünde, TCMB TL'ye değer kazandırmak yönünde gayret gösterecek" diye konuştu.

225 baz puanlık bir sıkılaşmanın gelebilecek şoklara karşı oldukça dayanıklı olduğu bilgisini veren Başçı, baştan sıkılaşma yaptıkları için gelebilecek ufak tefek ilave şoklara karşı yakın planda koridorda ayarlama ihtiyacı görülmediğini aktardı.

Mevcut planın, çekirdek ve başak enflasyon gidişatının, enflasyon hedefi olan 5'in oldukça üzerinde olduğuna işaret ettiğini söyleyen Başçı, bunun gelecek senenin ilk çeyreğinde olumlu gelişmeye dönme ihtimalinin yüksek olmasının yanında, çok kısa vadede hemen yüzde 5'e inmesinin pek beklenmediğini dile getirdi.

Başçı, Türkiye'de yerleşiklerin yurtdışı mevduatları verisinin gecikmeli olarak geldiğine de değinerek, bunun azalması durumunda sermaye girişi olarak düşünülebileceğini sözlerine ekledi.

- İstanbul