20 Bin Yarasa Sular Altında Kalacak

BİLİRKİŞİ: "YAPAY MAĞARA YARASALARA UYGUN DEĞİL'

Balıkesir´in Havran İlçesi´nde, yapımı geçen yıl Ekim ayında tamamlanan baraj nedeniyle mağaraları sular altında kalacak 20 bin yarasanın, yaptırılan yapay mağralara taşınıp taşınmadığının tespiti için Havran Asliye Hukuk Mahkemesi´nin istediği üzerine hazırlanan bilirkişi raporu tamamlandı. Raporda, yapay mağaranın yarasalar için uygun olmadığı yönünde görüş belirtilmesi üzerine, çevrecilerin endişelerinde haklı olduklarını dile getirdi.

Bilirkişi raporunun ardından, Güney Marmara Doğal ve Kültürel çevreyi Koruma Derneği (GüMçED) öncülüğünde 150 kişilik bir çevreci grubu basın açıklaması yaptı. GüMçED Edremit Körfezi Şubesi Başkanı Mehmet Akif Öznal, Boğaziçi üniversitesi çevre Bilimleri Enstitüsü´nden Yrd. Doç. Dr. Raşit Bilgin´in hazırladığı bilirkişi raporuyla ilgili bilgiler verdi. Öznal, raporda, 20 bin civarında olan yarasa sayısının geçen süre zarfında 25 ile 30 bin civarına çıkmasının beklendiğini ve bu sayıdaki bir popülasyonun hiçbir mevsim ve durumda mağaralarından tahliyesinin mümkün görülmediğini ifade etti. Öznal, yapay mağaraların yarasaların ekolojik nişlerine (yaşam koşullarına) uygun özellikler taşımadığı ve ancak yaz aylarında birkaç yarasanın tek başına rastlanabileceği bir tünel olduğuna dikkat çekilen raporda, "Yapay mağaranın mevcut 25 bin yarasanın barınabileceği büyüklüğe sahip olmadığı görülmekte. Yapay mağaranın doğal mağara yanında adaptasyon için hiçbir özelliği yok ve oldukça küçük. Yapay mağaranın ücra köşelerinde yarasaların kış uykusu geçirebilecekleri hiçbir mekan yok. Yapay mağaranın sıcaklığı, yarasanın kış uykularını geçirebilmeleri için ortalama değerlerin altında ve değişken. Nem düzeyi de uygun değil. Bu değerlerin olmayışı ve mağara içinde yeterli tüneme alanının bulunmaması sebebiyle, yarasaların yapay mağarayı tercih etmemesi beklenen bir durum. DSİ verilerinden de görülebileceği üzere, her ne kadar 2 6 Ekim 2009 tarihinde doğal mağaradan uzaklaştırıldıklarında yarasaların bir kısmı yapay mağaraya geçmiş olsalar da, zaman içinde bu sayı azalmış ve 19 Ocak 2010 tarihinde yapılan tespitte hiçbir yarasaya rastlanamamıştır. 'Bu tespit beklendiği gibi yapay mağaranın doğal mağaradaki yarasalar için bir alternatif teşkil etmediğini göstermektedir' ifadelerine yer verildiğini kaydetti.

"DAVA AçACAĞIZ'

Raporun endişelerinde haklı olduklarını ortaya koyduğunu vurgulayan Öznal, ''72 milyon TL harcanan baraj 15 yılda tamamlanıp, geçen yıl Ekim ayında su tutmaya başyadı. Barajın kurulduğu alandaki İnboğazı Mağarası´nda Türkiye´nin en büyük yarasa kolonisi yaşıyordu. DSİ, 4'ü endemik, 16 türden 20 bin yarasanın taşınması için 3 milyon lira harcayarak yapay bir mağara yaptırdı. DSİ yetkilileri, yarasaların buraya taşındığını söyledi. Ancak, biz inanmadık. Yarasaların akibetinden endişe ettik. Havran Asliye Hukuk Mahkemesi´ne başvurup, delil tespiti istedik. Ne yazık ki, bu güvensizliğimizde haklı çıktık. Bilirkişi raporlarının elimize ulaşmasından sonra yarasalar için daha da endişeliyiz. Yapay mağarayı beğenmeyen yaklaşık 20 bin yarasa, bölgeyi terk etti. Gerek, uluslararası sözleşmeler gereği, gerekse ülkelerimiz yasalarına göre yarasa popülasyonunu koruması gereken çevre ve Orman Bakanlığı ile ona bağlı bir kurum olan Devlet Su İşleri´den yasadışı uygulamalarından dolayı davacı olacağız. Burada devlet eliyle resmen katliam yapıldı. Hiçbir işe yaramayan bir yapay mağarayı oluşturup, üç milyon liramızı sokağa atanlardan da davacıyız' diye konuştu.

"BARAJ KAPAKLARI HEMEN AçILMALI'

Yarasa kolonisinin nereye gittiğinin bilinmediğini, bir kısmının telef olduğunu düşündüklerini belirten Öznal, devlet eliyle resmen katliam yapıldığını iddia etti. Öznal, yarasa popülasyonunun geri kazanılma ihtimali için tek çözümün, kapakların derhal açılıp, baraj suyu kotunun düşürülerek doğal mağara seviyesinin altına indirilip, tekrar yarasa yerleşimine açılması, sürecin bilimsel veri ve kriterlere göre izlemesi olduğunu savundu. Bunun dışında geliştirilecek yöntemlerle yörede yeniden yarasa popülasyonu oluşturulması imkansız olduğunu da ileri süren Öznal, "Mağara tekrar eski haline getirilirse, yarasalar iç güdüleriyle yuvalarına dönecektir' dedi.

( Ahmet ERTAN/ HAVRAN/ Balıkesir/ DHA)